Baqylaý bar, nátıje joq

Seısenbi, 21 mamyr 2013 1:35

Bir kezderi «Asyra silteý bolmasyn, asha tuıaq qalmasyn» dep jappaı qyrylǵan maldaı, búginde endi bekire balyqtarynyń joıylý jaıy bitpes jyrǵa aınaldy. Onyń qashan toqtary da belgisiz. Belgilisi Jaıyq-Kaspıı basseınindegi baǵaly balyqtar túri túgesilip bara jatyr degen dabyldan bar qazaqstandyq qulaǵdar shyǵar dep oılaımyz. Áıtpese, osy bekireni jylan jalaǵandaı joıý jaıy kórshiles elderdiń arasynda tek Qazaqstanda ǵana aıryqsha órship turǵan kórinedi.

Seısenbi, 21 mamyr 2013 1:35

Bir kezderi «Asyra silteý bolmasyn, asha tuıaq qalmasyn» dep jappaı qyrylǵan maldaı, búginde endi bekire balyqtarynyń joıylý jaıy bitpes jyrǵa aınaldy. Onyń qashan toqtary da belgisiz. Belgilisi Jaıyq-Kaspıı basseınindegi baǵaly balyqtar túri túgesilip bara jatyr degen dabyldan bar qazaqstandyq qulaǵdar shyǵar dep oılaımyz. Áıtpese, osy bekireni jylan jalaǵandaı joıý jaıy kórshiles elderdiń arasynda tek Qazaqstanda ǵana aıryqsha órship turǵan kórinedi. Sondyqtan bir jyl, ári ketse eki jyldan keıin qorǵaıtyn bekire tuqymdas balyq túri qalmaýy da bek múmkin eken. Bul týraly  baspasóz máslıhatyn ótkizgen «Nur Otan» HDP Partııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Boran Raqymbekov jarııa etti.

Ol qazirgi kezde elimizde bekire tuqym­das balyq qoryna qatysty kúrdeli jaǵdaı qalyptasyp otyrǵanyn joqqa shyǵarmaı ári jasyrmaı ashyq aıtty. Sońǵy on jylda bekire balyǵynyń sany 61 mln.-nan 2012 jyly 1,3 mln.-ǵa birden azaıyp ketken. О́z aldymyzǵa derbes el boldyq de­gen­de, baǵaly balyqtyń osylaısha jurttyń kóz aldynda qyrylyp jatqany qalaı? Qanshama aıtylsa da, nelikten bir jemisin beretin naqty shara qolǵa alynbaıdy? Onyń bári quqyq qorǵaý organdarynyń dármensizdigi men jaýapsyzdyǵynan kórinedi. Qylmyskerler alaqanda júrse de, birde-bir uıymdasqan qylmystyq top anyqtalmaǵan. Al onyń saldary halyq baılyǵynyń talan-tarajǵa salynyp, shet­el asýyna ákelip soǵýda. Sebebi, memleket tarapynan qolǵa alynǵan tıisti sharalarǵa qaramastan, bekire balyqtaryn zańsyz aýlaý toqtatylmaı otyr. Quqyq qorǵaý organdarynyń kúshimen 3 jyl ishinde 991 qylmystyq is qozǵalyp, onyń tek 446-sy ǵana sotqa jetken. Sonda baıqasańyz, quqyq qorǵaý organdarynyń salǵyrttyǵy saldarynan quqyq buzýshylyqtyń jartysy ǵana tıisti jerine jetip otyr, deıdi Boran Ǵızatuly.

Máseleniń óte ózektiligin eskere otyryp, «Nur Otan» HDP jaǵdaıdy turaqty baqylaýǵa alǵan kórinedi. Eń basty másele, balyqty talan-tarajǵa salýshylarmen qoǵam, halyq bolyp birlese kúresý qajettigi aıtyldy. Sondyqtan da, «Nur Otan» HDP bul ózekti máselege qoǵamnyń, halyqtyń, ásirese, quqyq qorǵaý organdarynyń nazaryn aýdarýdy qolǵa alyp otyr. О́ıtkeni, sonaý 2009 jyly sáýir aıynda Memleket basshysy bekireni aýlaýdaǵy brakonerlik pen shekten shyqqandyq onyń joıylýyna ákelip soqtyratynyn aıtqan edi. Alaıda, «baıaǵy jartas – bir jartas» kúıinde qalǵandyqtan, bıylǵy jyly Bas Prokýrordyń tóraǵalyǵymen quqyq qorǵaý organdarynyń vedomstvoaralyq keńesi taǵy ótti. Onda osy másele taǵy kóterildi. Bekire joıylyp bara jatyr, shuǵyl túrde tıimdi de qatań shara qajettigi aıtyldy. Degenmen, áli de jaǵdaıdyń ózgere bastaǵany kórinbeıtin sekildi. Sebebi, «Nur Otan» HDP janyndaǵy Sybaılas jemqorlyqpen kúres jónindegi qoǵamdyq keńes pen Partııanyń qoǵamdyq qabyldaýyna jáne Partııalyq baqylaý komıtetiniń jedel shara qoldaný ortalyǵyna azamattardyń aryz-shaǵymdary áli de topyrlap túsip jatsa kerek.

Mine, osyndaı jaǵdaılarǵa baı­lanysty Atyraý oblysynda balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy bra­­kon­erlik­ke qarsy áreket etýge jáne balyq qoryn saqtaýǵa baǵyttalǵan «Nur Otan» HDP partııalyq baqylaý beketin qurý boıynsha qanatqaqty joba júzege asyrylypty. Onyń quramyna salany jetik biletin mamandar, máslıhat depýtattary engen. Atalǵan beket jumysyn uıym­dastyrý «Nur Otan» HDP tıisti qu­qyq qorǵaý jáne baqylaýshy organ­darmen bekitken yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa sáıkes ári zań sheń­be­rinde júrgiziledi. Máselen, osy is bo­ıynsha birlesken 16 reıd ótken. Zań­syz balyq aýlap júrgen brakoner­ler qolǵa túsken. Nátıjesinde, 8 materıal quqyq qorǵaý organdaryna joldanypty.

Osy, der ýaqytynda «Nur Otan» HDP uıymdastyrǵan beket ju­mysynyń nátıjesi boıynsha, balyq qoryn qorǵaý salasyndaǵy osal tustar anyqtalǵan. Sonymen qa­tar, osy aksııany ótkizý nátıjesi aımaq turǵyndarynyń oń baǵasyna jáne qoldaýyna ıe bolýda eken. Endi partııa jınaqtaǵan osy oń tájirıbeniń alda da keleńsizdiktermen kúreste qajet bolary sózsiz.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan».