Beısenbi, 23 mamyr 2013 2:48
Shegirtkeniń aıtatyny bar ǵoı, «bir qashtym – qutyldym, eki qashtym – qutyldym, al úshinshisinde tutyldym» dep. Dál qazir sondaı «ne jazdym, qudaıdyń» kúıin bizdiń shetelderde saýǵa surap júrgen qashqynymyz Muhtar Ábilázov te keship jatyr.
Beısenbi, 23 mamyr 2013 2:48
Shegirtkeniń aıtatyny bar ǵoı, «bir qashtym – qutyldym, eki qashtym – qutyldym, al úshinshisinde tutyldym» dep. Dál qazir sondaı «ne jazdym, qudaıdyń» kúıin bizdiń shetelderde saýǵa surap júrgen qashqynymyz Muhtar Ábilázov te keship jatyr.
Anglııanyń joǵarǵy soty BTA-banktiń burynǵy basshysy Muhtar Ábilázovtiń menshigine jatatyn Ulybrıtanııa jerindegi úsh «lıýks» klasty jyljymaıtyn múlikter nysanyn KPMG kompanııasynyń basqarýshysyna satý ýákildigin bergen túpkilikti buıryq shyǵardy. Atalmysh sheshim «BTA-bank» aksıonerlik qoǵamynyń Ábilázovtiń bank dırektorlar keńesiniń tóraǵasy bolyp turǵan jyldarynda bankten zańsyz jolmen alyp ketken aktıvterin qaıtarý maqsatynda usynǵan zańdy óndiris sheńberinde shyǵarylyp otyr.
BTA-banktiń baspasóz qyzmeti, sonymen birge, London joǵarǵy soty budan buryn banktiń paıdasyna 3,7 mlrd. dollarǵa jýyq jalpy qarjyny qaıtaryp berý jónindegi basqa da birqatar mańyzdy sheshimderdiń jalǵasy bolyp tabylatynyn atap kórsetti. Taratylǵan baspasóz paraqshasyna sáıkes, endi sot Londonnyń Carlton House dep atalatyn soltústik bóliginde ornalasqan Bıshop avenıýdegi keń saraıdy (osobnıak) satýǵa ruqsat etti. Osobnıak qabyldaý bólmesinen, kitaphanadan, 9 jatyn bólmesinen, sonyń aýmaǵyndaǵy basseın men 12 adamǵa arnalǵan túrik monshasynan turady. Saýdaǵa sondaı-aq Vındzor qalasy aýmaǵynda ornalasqan Oaklands Park dep atalatyn óńirdegi 40 gektardan astam jer telimi de shyǵarylady. Bul ýchaskeniń aýqymynda 8 úı, pıtomnık, tennıs korty, kólder, orman alqaby men tikushaq qonatyn alańqaı bar. Budan basqa, Londonnyń Sent-Djons-Výd aýdanynda Alberts Court atymen tanymal bolǵan kúzetke alynǵan páter satylatyn bolady.
Osy jerde saýda-sattyq jumystaryn atqaratyn kompanııany da tanystyryp ótkenniń artyqshylyǵy bolmas. Onymen shuǵyldaný mindettelgen KPMG – álemdegi osyndaı kásibı qyzmettegi asa iri júıelerdiń biri. Ol aýdıttik júıedegi Deloitte, Ernst & Young jáne PwC kompanııalarymen birge Úlken tórttikti quraıdy. Onyń halyqaralyq shtab-páteri Amstelven (Nıderlandy) qalasynda ornalasqan. Al fılıaly bizdiń elimizde, Almaty qalasynda da bar.
«Sottyń bul buıryǵyn Ábilázovtiń dırektorlar keńesi tóraǵasy laýazymynda júrgen kezeńinde sińirip ketken banktiń birneshe mıllıard dollarǵa baǵalanatyn aktıvterin aldaǵy ýaqytta qaıtarý jolyndaǵy taǵy bir mańyzdy qadamdardyń biri dep esepteımiz. Endi biz sot sheshimimen shyǵarylǵan aktıvterdi sata alamyz. Sottyń sheshimin budan ary da banktiń búkil álemge tarap ketken aktıvterin qaıtarý úshin paıdalanýdy jalǵastyra beremiz», – dep baspasóz qyzmeti BTA-nyń basqarma múshesi, basqarýshy dırektory Pavel Prosıankınniń sózinen dáıekteme keltirdi.
Londonnyń joǵarǵy soty eń aldymen 2012 jylǵy aqpan aıynda Muhtar Ábilázovti sot ókimin qurmettemegeni úshin 22 aıǵa bas bostandyǵynan aıyrǵan bolatyn. Sol shyǵarylǵan qaýlyǵa sáıkes, bıznesmen bılik organdaryna berilip, óziniń aktıvteri jónindegi aqpardy tolyq jetkizýi tıis edi. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda onyń BTA-bank berip otyrǵan jalpy somasy 6 mlrd. dollardan astam aqsha turatyn 8 talap-aryz boıynsha ózin ózi qorǵaý quqyǵynan aıyrylyp qalatyny da eskertildi.
Alaıda, Ábilázov bul qaýly men eskertpege pysqyryp ta qaraǵan joq. Shamasy, munyń bárin ol jáı qoqan-loqy sanap, bári ózinen ózi ornyna kele salady dep oılasa kerek. Nemese ne dese aıtqany kelip turǵan óziniń baıaǵy bir shalqaqtap Qazaqstanda júrgen kezeńin esine alǵan bolýy da múmkin. Sóıtti de, Brıtanııanyń joǵarǵy sot organynyń sheshimine túkirip kete bardy. Onyń eń úlken qateligi de osy boldy. Sol qatelik Muhtardy sottan qashýǵa májbúr etti. Biraq bulaısha uzaq qasha almasyn sezgesin, ol Londonnyń joǵarǵy sotyna qaıta shaǵym berýdiń de jolyn tapty. Álbette, sot 2012 jylǵy qarashada onyń apellıasııasyn qanaǵattandyrýdan úzildi-kesildi bas tartty. Sosyn Muhtar Ulybrıtanııa joǵarǵy sotyna qaraı shaǵym joldady. Shamasy, bıznesmen osy sotqa qatty úmit artsa kerek, onyń apellıasııalyq ınstansııadaǵy sheshimdi ózgertýden bas tartqanyn estigende jyndanyp kete jazdady…
Osydan bastap Albıonnyń aýmaǵynan alasura qashqan BTA-banktiń burynǵy basshysynyń saıda – sany, qumda izi bolmaı ketti. Sodan beri onyń qaıda jer basyp júrgenin eshkim bilmeıdi. Al bizdiń bank baspasóz qyzmetiniń málimeti boıynsha, Ábilázov Londonnyń joǵarǵy soty 2012 jylǵy aqpanda ózin qamaýǵa alý týraly qaýly qabyldaǵanǵa deıin-aq Brıtanııa aralyn tastap shyqqanǵa uqsaıdy. Sondaı-aq, sotqa tapsyrylǵan materıaldarda Ábilázovtiń buryn sot talap etkende kórsetýden bas tartqan qujattaryn alyp, Eýropa elderiniń birine baryp turaqtaýy yqtımal ekeni de aıtylypty.
Osy rette BTA-banktiń Muhtar Ábilázovpen esep aıyrysýdy 2009 jyly-aq bastap ketkenin aıta ketýimiz kerek. Sol kezde oǵan banktiń mıllıard dollar qarajatyn alyp ketti degen talap-aryz berilgen edi. Al 2011 jylǵy mamyr aıynda London soty banktiń Ábilázovke qoıyp otyrǵan talaptaryn zańdy dep tapty.
Qazaqstanda bankti nasıonalızasııalaý júrip bolǵasyn, ıaǵnı ol «Samuryq-Qazyna» egemen qory arqyly memleket qaramaǵyna qaıta ótkennen keıin kóp uzamaı, 2009 jyly Ábilázovtiń ústinen qylmystyq is qozǵaldy. Oǵan qatysty taǵy bir qylmystyq is Reseıde de qozǵaldy. Bul kezde Ulybrıtanııada saıası baspana alyp úlgergen qashqyn óziniń tarapyna qoıylyp jatqan bul aıyptaýlardyń saıası astary bar dep baıbalam saldy. Al qazirge deıingi ýaqyt munda eshqandaı da saıasattyń ısi joq ekenin kórsetip berdi.
Rýslan IGILIK.