Qarý qashanda qasiret ákeledi

Beısenbi, 30 mamyr 2013 2:51

Parlament Májilisiniń  Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıteti men «Nur Otan» HDP janyndaǵy Quqyqtyq keńes birlesip, palata Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń qatysýymen «Travmatıkalyq qarý: zańnamalyq retteý máseleleri»  degen taqyrypta dóńgelek ústel ótkizdi.

Májilis qaraýynda «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ishki ister organdary qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań  jobasy bar. Zań jobasynyń tujyrymdyq maqsattarynyń biri azamattyq aınalymnan jaraqat salatyn patrondary bar atys qarýyn alyp, ony qyzmettik qarý sanatyna jatqyzý bolyp tabylady.

Beısenbi, 30 mamyr 2013 2:51

Parlament Májilisiniń  Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıteti men «Nur Otan» HDP janyndaǵy Quqyqtyq keńes birlesip, palata Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń qatysýymen «Travmatıkalyq qarý: zańnamalyq retteý máseleleri»  degen taqyrypta dóńgelek ústel ótkizdi.

Májilis qaraýynda «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ishki ister organdary qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań  jobasy bar. Zań jobasynyń tujyrymdyq maqsattarynyń biri azamattyq aınalymnan jaraqat salatyn patrondary bar atys qarýyn alyp, ony qyzmettik qarý sanatyna jatqyzý bolyp tabylady.

N.Nyǵmatýlın sharanyń ashylýynda sóılegen sózinde: «Qarý – shyn máninde qorǵaný quraly emes, shabýyl jasaý quraly. Sondyqtan, bul jerde eki túrli pikirge jol berýge bolmaıdy – kez kelgen qarý aı­nalymy egjeı-tegjeıli jáne qa­tań baqylaýdy talap etedi», dedi.Sońǵy 5 jylda ishki ister organ­darynda travmatıkalyq qarý­dy ózin ózi qorǵaý maqsatynda paı­dalanǵan 19 oqıǵa tirkelgen,  al keri­sinshe, osy qarýmen qylmys ja­saǵan oqıǵalar sany myńǵa jetedi. Sondyqtan, ózin ózi qor­ǵaý­ǵa arnalǵan qarý qaýipke aınalǵan kezde, bizdiń azamattarymyzdy qorǵaýdyń bir ǵana amaly bar, ol – bul qarýǵa tyıym salý nemese ony paıdalanýǵa baılanysty talapty kúsheıtý.Zań jobasynyń ózektiligi eskerilgen sharada Ishki ister mınıstri  Qalmuhanbet Qasymov, Bas prokýrordyń orynbasary   Andreı  Kravchenko, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Murat Ábenov árqaısysy óz salasyna qatysty baıandama  jasap, basqa qatysýshylar jaryssózge shyqty.Ishki ister mınıstrliginiń esebi boıynsha elimizde 284423 adam 329151 azamattyq qarýdyń zańdy ıesi. Jáne de ishki ister organdarynyń esebinde 1589 zańdy tulǵaǵa 30 632 qyzmettik qarý tirkelgen. Sonymen qatar, 37905 azamat travmatıkalyq qarýdy paıdalaný quqyǵyna ıe bolsa, olardyń ıeliginde 43510 travmatıkalyq qarý bar.Jalpy, Ishki ister mınıstrli­gimen qarý aınalymyna baqylaýdy kúsheıtý sharalary júrgizilýde. Soǵan qaramastan, statıstıkalyq málimetterge sáıkes atys qarýyn paıdalaný arqyly jasalatyn qylmystardyń sany ósýde, sonymen qatar, travmatıkalyq qarýdyń qoǵamǵa qaýiptiligi artýda. Sebebi, ony azamattar ózimen birge kez kelgen orynda alyp júre alady jáne ol qarýdyń tek ózin ózi qorǵaýǵa arnalǵanyna qaramastan, qoǵamda ony ózin qorǵaýǵa paıdalanýdan góri qylmys jasaý úshin paıdalaný faktileri birneshe ondaǵan esege kóp. Onyń ústine bul qarýdy zańsyz paıdalaný jáne zańdy ustasa da qylmystyq pıǵylda paıdalaný 25 jasqa tolmaǵan azamattardyń arasynda beleń alýda.Bul qarýǵa shekteý qoıý Ishki ister mınıstrliginiń málimeti boıynsha azamattarymyzdyń ózin ózi qorǵaý quqyǵyna esh shekteý ákelmeıdi, sebebi, bul qarýlar azamattyq aınalymnan alyp tastalynǵanymen, azamattarymyzdyń ózin ózi qorǵaý úshin basqa qarý túrlerine ıe bolý quqyǵy shektelmeıdi. Buǵan dálel travmatıkalyq qarý alyp qoıylǵanymen, 284423 azamattyń qolynda 329151 azamattyq basqa qarý túrleri qalady. Sondaı-aq bul qarýdy ıelenýge barlyq azamattarymyzdyń quqyǵy bar.Osy oraıda Májilis Tóraǵasy bylaı dedi:– Travmatıkalyq qarý da ajal qushtyrýy múmkin. Árbir azamat óziniń is-áreketine tolyqtaı jaýapkershilikti óz moınyna alýy tıis. «Dóńgelek ústelde» azamattyq jaýapkershilik basty nazarda boldy.  Bul jerde tek qarýdy qoldanǵan adam emes, sol qarýdy satqan adam da jaýap berýge tıis ekendigi qozǵaldy. Jáne árqashan birinshi kezekte jalpyǵa ortaq adamı qundylyqtar turýy kerektigi basa aıtyldy.Sharaǵa qatysýshylar  travma­tı­kalyq qarýlardyń keń taralǵan modelderi men zań qabyldanǵan soń azamattyq aınalymda qalatyn, ruqsat etilgen ózin ózi qorǵaý qarýlarynyń jekelegen túrleri qoıylǵan kórmemen tanysty.

Asqar TURAPBAIULY,«Egemen Qazaqstan».