О́tip bara jatqan jyly Qostanaı qalasyndaǵy «Áýejaı» jańa shaǵyn turǵyn aýdanyndaǵy kóshege Dmıtrıı Gerasımov esimi jurtshylyq suraýymen berildi. Gerasımov degen jazýshynyń, batyrdyń, taǵy sondaı bir úlken tarıhı tulǵanyń nyspysy emes. Ol osydan jyl táýligi buryn ǵana oblystyq balalar aýrýhanasyndaǵy dáriger bolatyn, travmatologııa jáne ortopedııa bólimshesin basqardy.
О́tken qysta, kádimgi qaqaǵan qysqy shildeniń kezinde qatardaǵy dáriger Dmıtrıı Gerasımov oılamaǵan jerde qaıtys boldy. Túkirik jerge túspeıtin aıazdy kúngi dáriger janazasy kópke deıin qostanaılyqtardyń esinen shyǵa qoımas. Janazaǵa bettegen adam qarasynyń kóptigi sondaı, jol polıseıleri shirkeý turǵan ortalyq kóshedegi kólik qozǵalysyn toqtatýǵa májbúr boldy. Gerasımovtyń qaıtys bolǵanyn estigen orys-qazaǵynyń ishi ýdaı ashydy. Ásirese, balasyn emdetken analardyń egilip jylaǵanyn kózimiz kórdi. О́zi qyzmet etken ujymy arnap qoıǵan aza kitabyna ókinishten júregi kúıip, kóziniń jasy tamshylap otyryp jazǵan kóńil aıtýlardy jaı oqı salý da qıyn. Qostanaı qalasy ǵana emes, tipti, tutas óńir eki-úsh kún boıy dáriger qazasyn azalady.
Qostanaıdaǵy travmatolog jáne ortoped Dmıtrıı Gerasımovty kóziniń tirisinde el gazeti «Egemen» de baıqaǵan edi. Gazettiń 2017 jylǵy 15 maýsymdaǵy sanynda «Dáriger Gerasımov, kómegińiz kerek!» degen shaǵyn maqalamyz shyqqan bolatyn. Sol joly Dmıtrıı Vladımırovıch balalardyń jaraqaty búginde óte kúrdeli ekenin aıtqan edi. Qazir oıyn balasy túrli tehnıkalardan, elektr toǵynan, jarylǵysh zattardan, adam jep qoıatyn qasqyr ıtterden, adamdardyń «qasqyrynan» zardap shegedi. Onyń syrtynda balanyń ishten kemis týýy da jyldan-jylǵa jıilep kele jatqany onyń jumys tájirıbesindegi belgili jaı. Biz kezdesken kúni ol segiz operasııa jasapty. Ony keńes alý úshin balalaryn jetektep kútip turǵandardyń qarasy da biraz bolatyn.
– Dmıtrıı Vladımırovıch aýrý balany kórgende, ózin umytyp ketetin, bir ata-anaǵa «keıin kelińiz» degen sóz aıtyp kórgen emes. Bala aýyr jaǵdaıda tússe, sol túni úıine barmaıdy, aýrýhanada, ordınator bólmesinde uzaq tańdy uıqysyz atyratyn. Onyń senbi, jeksenbi kúnderi jumysqa kelmegen sáti bolǵan emes! Ol demalýdy bilmeıtin. «Durys emdelmegen kez kelgen jaraqat balany múgedek etedi» degendi qaıtalap otyratyn ári sony júregine óte jaqyn alatyn, – deıdi áriptesi, shákirti Sanjar Jaǵyparov.
– Ol 12 qańtar, senbi kúni ózin sondaı jaǵdaısyz sezinip otyrdy. Biraq «bir ata-ana aýrý balasyn ákelý kerek» dep jumysyna shyǵyp ketti. Úıge aıaǵyn zorǵa basyp keldi. Al 13 qańtar, jeksenbi kúni ol jatyp qaldy, qınala bastady. Biz dereý aýrýhanaǵa apardyq, 14 qańtar kúni qaıtys boldy. Ol jeksenbi kúni jatyp qalmaǵanda, jumysqa baramyn der edi, – deıdi jary Iýlııa Gerasımova.
– Men medısına ınstıtýtyna endi túskende ol altynshy kýrsta oqydy. Men dıplom alǵan soń, oblystyq balalar aýrýhanasynda onyń qolyna keldim, birge 17 jyl qyzmet ettik. Alǵashqy kúnnen bastap, meniń eń birinshi ustazym boldy, maǵan aýrýdy qabyldaýdan bastap, operasııanyń usaq-túıegine deıin jetelep júrip úıretti. Ol osynda kelgen jastardyń barlyǵyna úıretýden sharshamaıtyn. Meniń áriptesim ǵana emes, dosym, dosym ǵana emes, ákemdeı qamqorym boldy. Adamgershilikti joǵary qoıatyn, zııaly adam edi. Ol qaıtqaly men áli ózime kele almaı júrmin, Dmıtrıı Vladımırovıchtiń orny úńireıip qaldy, – deıdi Sanjar Maratuly.
2012 jyly Dmıtrıı Gerasımov jazǵan maqalalar jelisi Qazaqstan travmatologtary-ortopedteri sezine qatysýshylardyń úzdik tájirıbeleri qatarynda jaryq kórdi. 2010 jyly reseılik ǵalym, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, jaratylystaný akademıgi N.N.Smelyshevpen birlesip, «Rýkovodstvo po chrekostnomý osteosıntezý» atty kitap shyǵardy. Bul qazir Reseıde de, Qazaqstanda da ortopedter men hırýrgter stolynyń ústinde jatatyn ádistemelik qural bolyp sanalady. Kitapty myń dana etip shyǵaryp, tegin taratty. «Ǵylymmen aınalysqan jaqsy, átteń ýaqytym joq. Tústen keıin operasııalar qaıta jalǵasady. Aıyna aýrýhananyń osy bólimshesinen 130-140 balany emdep shyǵaramyz. Al bul san jaz aılarynda 160-qa deıin jetedi» degen edi dáriger. Sol joly biliksizdikten aýrýy asqynǵan balalardy qaıta emdeý eń qıyn jumys ekenin aıtyp qalǵan. Ondaı balalardy Gerasımovke Qazaqstannyń ózge oblystarynan, Reseıden ákelip jatatyn.
Iýlııa Gerasımovadan Dmıtrıı Vladımırovıchtiń qandaı marapattary bolǵanyn suraǵanbyz.
– Oblys ákiminiń, mınıstrliktiń gramotalaryn alyp júrdi, «Densaýlyq saqtaý salasynyń úzdigi» tósbelgisin taqty. Árıne, jyly sóz nege jaman bolsyn, úıge ákelgende biz qýanatynbyz, biraq ózi marapatqa, ataqqa boı aldyrǵan kisi emes, ol týraly sóz aıtpaıtyn, – deıdi Iýlııa Gerasımova. Dostary Dmıtrıı Vladımırovıchtiń baılyqty qýmaǵanyn da eske alady. Ol Qostanaıdyń ótken ǵasyrdyń aıaǵynda salynǵan burynǵy úılerindegi páterde qarapaıym tirlik keshti. Bilimdi baılyq dep bilipti. Uly Volodıa da medısına ınstıtýtynyń besinshi kýrsynda oqıdy, ákesiniń jolymen travmotolog-ortoped bolýǵa daıyndalyp júr.
Jyl saıyn «Qalanyń qurmetti azamaty» ataǵy pálenbaı adamǵa úlestiriledi. Onyń ishinde qala ákimi apparatynyń jetekshisi bolǵan, mádenıet basqarmasyn, máslıhatty basqarǵandar da, qala týraly bir-eki maqala jazǵandar da júr. Marapatty, ataqty «yńǵaıyn keltirip» surap alatyndar da bar. Alǵan gramotalaryn, «Alǵys hattaryn» kabınetine mýzeı sekildi aınala iletinderdi kórgende Gerasımovtyń marapatsyz-aq halyqtyń mahabbatyna, súıispenshiligine bólenýdiń erekshe úlgisin kórsetip ketkenine tánti bolasyń. Jurtshylyq muny Gerasımovtyń qazasynda-aq moıyndaǵandaı edi. Kóshege onyń esimi berilmeı, qaıta Gerasımov eńbekqorlyqtyń, mamandyǵyna shyn berilgen shynaıylyqtyń, biliktiliktiń, adaldyqtyń, adamgershilik pen zııalylyqtyń kóshesin salyp ketkendeı edi. Qazaqtyń «kósheli adam edi» deıtini osyndaıdan aıtyldy ma eken? Alaıaqtyqqa bergisiz pysyqtyǵyn, meıirimsizdigin, qýys keýdeligin neshe orden, neshe marapat jaba almaıtyndar Gerasımov salyp ketken kóshemen júrer bolsa, qoǵamnan da jýsan ıisi ańqyǵan daladaı bir tabıǵı tazalyq eser edi-aý...
Dmıtrıı Vladımırovıchtiń topyraǵy torqa bolsyn.
QOSTANAI