О́tken ǵasyrdyń 90-shy onjyldyǵynyń sońǵy jyldarynyń biri bolatyn. Keńsharlar ydyrap, árkim qalt-qult etken óz sharýashylyǵyn aıaqqa turǵyza almaı kúbingen kez edi. «Jan bar jerde jazym bar» degendeı, alda-jalda mal balasy aýyra qalsa, bir ıne saldyrýdyń ózi úlken is. Mal dárigeri tapshy, dári-dármek joq. «Qyrsyqqanda qymyran irıdi» emes pe, sol jyly shalǵaıdaǵy maldy aýyldardyń iri qara maldary arasynda qotyr aýrýy shyqty. Dári joq. Birqatar turǵyndardyń mal basy sanalǵan túıeleriniń, aýzyn úpirip, tabanyn qydyqtap balasha erkeletken bota-taılaqtarynyń júnderi túsip, terileri sary-jasyl bop jalqyndaı irip, aqyry jaryqtyqtar ólip tynatyn. Dári taba almaı sarsylǵan jurtqa aýdan ortalyǵyndaǵy mal dárigerleri shaǵyn shólmektegi suıyq dárini bir jylqyǵa aıyrbastap, qaryq bolǵan. «Birneshe túıe úshin bir jylqy qurban» degen malshylar osy dárini únemdeı jaǵyp, álgi dertten ázer qutylǵany bar.
О́tken ǵasyrdyń 90-shy onjyldyǵynyń sońǵy jyldarynyń biri bolatyn. Keńsharlar ydyrap, árkim qalt-qult etken óz sharýashylyǵyn aıaqqa turǵyza almaı kúbingen kez edi. «Jan bar jerde jazym bar» degendeı, alda-jalda mal balasy aýyra qalsa, bir ıne saldyrýdyń ózi úlken is. Mal dárigeri tapshy, dári-dármek joq. «Qyrsyqqanda qymyran irıdi» emes pe, sol jyly shalǵaıdaǵy maldy aýyldardyń iri qara maldary arasynda qotyr aýrýy shyqty. Dári joq. Birqatar turǵyndardyń mal basy sanalǵan túıeleriniń, aýzyn úpirip, tabanyn qydyqtap balasha erkeletken bota-taılaqtarynyń júnderi túsip, terileri sary-jasyl bop jalqyndaı irip, aqyry jaryqtyqtar ólip tynatyn. Dári taba almaı sarsylǵan jurtqa aýdan ortalyǵyndaǵy mal dárigerleri shaǵyn shólmektegi suıyq dárini bir jylqyǵa aıyrbastap, qaryq bolǵan. «Birneshe túıe úshin bir jylqy qurban» degen malshylar osy dárini únemdeı jaǵyp, álgi dertten ázer qutylǵany bar.
Jasyratyny joq, maldy aýyldardyń dárigerlik qyzmetpen qamtylýy kúni búginge deıin ótkir kúıinde keledi. Jeke de bolsa, mal, sharýashylyq – halyq ıgiligi, turǵyndardyń kúneltisi. Aýyrǵany ólip, ólekseni ıt-qus, qarǵa-quzǵynnyń «dastarqanyna» teńkıtip súırep tastaǵannan góri, múmkindiginshe emdeý qanshalyqty ıgilikti bolar edi.
Mańǵystaý oblysynda osydan 2-3 jyl buryn veterınarlyq atqarýshy qyzmetter jergilikti atqarýshy organdar quzyryna berilip, aýdandarda veterınarlyq beketter qurylǵan bolatyn. Kóp keshikpeı mal dárigerlik qyzmetti materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etý maqsatynda arnaıy memlekettik bıýdjettik baǵdarlamanyń qabyldanýy da bul qyzmettiń «tamyryna qan júgirgen» sát boldy. Jaqynda bul baǵdarlama da jemisin bere bastady. Oblysymyzdyń aýdan-qalaryndaǵy mal dárigerlik bólimderiniń birqataryna О́skemen qalasyndaǵy «Azııa Avto» otandyq zaýytta qurastyrylǵan sý jańa «Nıva» markaly 38 kóligi tabystaldy. Endi mal dárigerleri alys jol úshin yńǵaıly kólikpen shalǵaıdaǵy maldy aýyldarǵa baryp, qyzmet kórsetýge mindetti. Kólik vaksına saqtaýǵa arnalǵan tońazytqyshpen, dezınfeksııalyq qondyrǵymen, pantologııalyq jınaqpen, sondaı-aq dári-dármekke arnalǵan jáshikpen jabdyqtalǵan.
– Bul memlekettik baǵdarlama boıynsha qol jetken kólikterdiń alǵashqy legi. Jyl sońyna deıin veterınarııa bólimderine 7 «Pıkap» kóligin, bıologııalyq qaldyqtardy joıatyn qondyrǵylar men ózge de qural-jabdyqtar beriletin bolady, – deıdi Mańǵystaý oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń veterınarlyq bólim bastyǵy Sh.Hamıev.
Oblys ákiminiń birinshi orynbasary S.Aldashev tapsyrǵan kiltti qoldaryna alǵan aýdan, qala ákimderiniń orynbasarlary osy sátten bastap mal basynyń amandyǵyna jaýapkershilikti de arqalap aldy dep oılaımyz. О́ıtkeni, «mal-janyń aman ba?» dep amandasatyn qazaqtar úshin maldyń qanshalyqty mańyzdy ekeni aıtpasa da túsinikti.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.