(Týystary Máskeýde dep oılaǵan, al ol Vetnamda júrgen)
О́tken ǵasyrdyń 60 - 70 jyldary 1 mamyr, 7 qarasha, taǵy basqa da «qyzyl merekelerge» baılanysty sherýde aıtylatyn urandar baspasóz betterine basylatyn. Kileń «Jasasyn!» degen urandarmen qatar, «Andjela Devıske bostandyq berilsin!», «Tart, qolyńdy Vetnamnan!», «Joıylsyn ımperıalızm!» degen sııaqty «judyryq túıýge» shaqyrǵan urandar da qaptap júretin.
(Týystary Máskeýde dep oılaǵan, al ol Vetnamda júrgen)
О́tken ǵasyrdyń 60 - 70 jyldary 1 mamyr, 7 qarasha, taǵy basqa da «qyzyl merekelerge» baılanysty sherýde aıtylatyn urandar baspasóz betterine basylatyn. Kileń «Jasasyn!» degen urandarmen qatar, «Andjela Devıske bostandyq berilsin!», «Tart, qolyńdy Vetnamnan!», «Joıylsyn ımperıalızm!» degen sııaqty «judyryq túıýge» shaqyrǵan urandar da qaptap júretin.
Bala bolyp bilmegendikten, úlkenderden suraı qalsaq, aýyldaǵy «saıası sholýshylar»: Andjela degen apań Amerıkadaǵy jaýyzdyqpen kúresýde, sol úshin túrmege qamap tastady, – dep túsindiretin. Qaıran balalyq-aı, sol apamyzǵa qatty janymyz ashıtyn. Osy bir qazaqy tilmen aıtqanda «Ámrıka» degen elde kil jaýyzdar turatyn bolar dep oılaıtyn edik.
Al 80-jyldardyń ortasynda taǵy bir «saqaldy atamyz» Aq úıdiń aldyna ashtyq jarııalap jatyp aldy. Aq úıdiń sol kezdegi qojasy R.Reıgan bul qartqa «ólseń ómirem qal» dedi me, eshqandaı qarsylyq jasamady. Amerıkalyq demokratııa degen osy. Qazirgi kúnde sol «qara apamyzdyń» da, ashtyqtan buratylǵan «saqaldy atamyzdyń» da taǵdyrynan habarsyzbyz. Endi oı tarazysyna salyp qarasaq, munyń ózi de eki saıası júıeniń arasyndaǵy ıdeologııalyq maıdan eken.
Keńes Odaǵy «uran» aıtyp qarap jatpaı, sarbazdaryn da, qarý-jaraǵyn da jetkizer jerine aparǵan eken. Osynaý «jarııalanbaǵan soǵysta» bizdiń el sarbazdarynyń kerzi etiginiń izi dúnıeniń tórt buryshynda qalypty.
Al bizdiń keıipkerimiz Vetnamda arnaıy áskerı boryshyn ótkizgen – Ýálıhan Jaǵyparov.
Ájibaı aýylynyń týmasy Ýálıhan 1984 jyly Qıyr Shyǵystyń Amýr oblysyndaǵy áskerı aerodromda áskerı boryshyn ótep jatqan bolatyn. Ol osyǵan deıin Habarovskiniń Vanıno qalasynda arnaıy oqý kýrsynan ótip, áskerı ıstrebıteldiń mehanıgi mamandyǵyn alyp shyǵady.
Sol kezdi Ýálıhan bylaı dep áńgimeleıdi:
– Bir kúni keshte eskadrılııa ınjeneri ár mamandyq boıynsha arnaıy daıyndyǵy bar 4-5 adamdy shaqyryp alyp, bir alys shetelge qyzmettik issaparǵa shyǵýǵa kelisimimizdi surady. Áskerı qyzmette bolǵanmen, arnaıy kelisimge qol qoıý kerek boldy.
Erteńgi kúni polk komandıriniń saıası ister jónindegi orynbasary bizdiń arnaıy issaparmen shetelge shyǵatynymyzdy, biraq ol týraly ázirshe elge habarlamaýǵa nusqaý berdi. Sodan keıin bizdi Spassk Dalnyı qalasyna ákelip, áskerı áýe kúshterinen áskerı teńiz flotyna aýystyryp, eki juma boıy arnaıy daıyndyqtan ótkizdi.
Daıyndyq kezinde erekshe bólim qyzmetkerleri kelip, áskerı qupııany saqtaý týraly qolhat aldy. Klımaty yssy jáne ylǵaldy elge baratynymyzdy aıtyp, neshe túrli vaksınalar ekti. Bir kúni keshte Habarovsk qalasyna ákeldi. Áskerı kıimderimiz ben qujattarymyzdy qabyldap alyp, azamattyq kıim jáne shetelge shyǵýǵa vıza soǵylǵan azamattyq tólqujat berdi. Sol qujat boıynsha áýejaıda bólek termınaldan ótip, IL-62 aerobýsyna otyrǵyzdy. Sodan 10 saǵattaı ushyp, Ońtústik Vetnamdaǵy Kamran túbeginde ornalasqan nysanǵa kelip qondyq. Bul jerde kún óte ystyq ári ylǵaldy bolady eken. Monshada júrgendeı sezinesiń. Otteginiń tapshylyǵy baıqalady, 10 kúndeı karantınnen óttik. Osy 10 kúnniń ishinde birge kelgen 90 matrostyń 30-yn dárigerler elge qaıtarýǵa májbúr boldy.
Al biz qazaq jigitteri dalanyń ańyzdyǵy men aptap ystyǵyna pisip óskesin be, kóp qınalmadyq. Biz barǵan «Kamran» garnızony buryn amerıkalyq áskerı baza bolǵan eken. Ushaqtardyń ushý – qoný aılaqtary, kommýnıkasııalyq jelileri, angarlar sol qalpynda saqtalǵan jáne sapaly. Myqtylyǵymen tánti qyldy. Vetnam soǵysynda amerıkandyq ushaqtar osy aerodromnan kóterilip, Soltústik Vetnamǵa ajal nóserin seýip otyrǵan eken.
Endi munda keńestik áskerı teńiz eskadrılııasy, teńiz áýe kúshteriniń polki jáne Vetnamdyq zenıttik-raketalyq batalon, eki áskerı qyzmet kórsetý rotasy, eki eldiń gospıtali ornalasty.