...1974 jyldyń 10 qyrkúıegi. Shıli! Torǵaıdan 120 shaqyrymdaı qııas jatqan keńshar ortalyǵy bul. Qaınekeıdiń sharanaly-kindik jer jannaty! Máńgilik mııaty! «Ińgásin» alǵash súıinshilegen sabatty jumaq-jurty. Osydan oqý ańsap Almatyǵa attanǵan. Endi osynda hali nasharlap oralyp, álsiz kúıde jatyr... Qybyrlaýǵa ál-dármeni joq. Tanadaı kózi bul dúnıeden syrǵaqsı beredi. Kenet jumylyp ketedi, ile aýyrlap syǵyraıady. Erini aragidik jybyrlaıdy... Birdeńe degisi kele me?..
...1974 jyldyń 10 qyrkúıegi. Shıli! Torǵaıdan 120 shaqyrymdaı qııas jatqan keńshar ortalyǵy bul. Qaınekeıdiń sharanaly-kindik jer jannaty! Máńgilik mııaty! «Ińgásin» alǵash súıinshilegen sabatty jumaq-jurty. Osydan oqý ańsap Almatyǵa attanǵan. Endi osynda hali nasharlap oralyp, álsiz kúıde jatyr... Qybyrlaýǵa ál-dármeni joq. Tanadaı kózi bul dúnıeden syrǵaqsı beredi. Kenet jumylyp ketedi, ile aýyrlap syǵyraıady. Erini aragidik jybyrlaıdy... Birdeńe degisi kele me?..
Iá, degisi keletin sekildi. Átteń, baılanǵan til ishteı kúmbirlegenimen, syrtqa kúldir-kúldir kisineı almaıdy. Shaqur-shuqyr etken tisi arasynan syzbaqtalyp, áldene bir ýil-qyjyl sýyrylady. Sonda sal bop qalǵan jarty denege jeńil diril júgirip ótkendeı bop, álde kóz aldaý, álde naq bir serpilis nyshanyndaı úmit shoǵyn úrlep keter. Bir sáttik aldanysh ilki jubanysh bop jarymady. Báribir shermendi júrek, elý alty jyl arqalaǵan batpan júgin bezbendep, bezireıe túskendeı edi...
Tilden aragidik pástengenimen, oıy qyrǵıdaı ilip túskish-aq. Qyzyl kórgendeı árneni qııadan shalyp qumarta, lázzattana jutynady.Ýaı, bári ótkinshi eken! Taýsylmaıtyndaı qyzyǵy endi jan azabynyń tabasynda shyjǵyrylyp jatqany mynaý. Osy mamyrda Almatydaǵy aýrýhana esiginen quddy Tólegen Aıbergenovteı qoıý shashy qobyraǵan, túr-túsi de uqsas Jaqsylyq Júnisuly inisi júreksine syǵalap, ishke kirgende oǵan áı-sháı joq: «El aman ba?», dep dúńk etkizgen. Syralǵy inisi móltildegen kóz jasyn tyııa almaı, basyn sharasyzdyqpen ızegen. «Keshegi bulańdaǵan asaý aǵam shynymen osy kisi me?!», degendeı ańtaryla, jáýdireı qaraǵany esinde. Sodan ońalmady ǵoı. Syrqaty meńdeı tústi. Aýylyna ańsary aýa berdi. Jýsannyń juparymen kókiregin ystatqysy bar. Torǵaı aıtqyshtarynyń ázil-qaljyńy kóńil-saraıyn tazalap tastaıtyndaı qumarlanady. Kesti-pishti. Eline jınaldy. «Aparyńdar aýylyma!» dedi kókten túskendeı gújildep.
Sóıtip, Almatymen ǵaıyptan qoshtasty. Áne, tómengi qabattaǵy páteriniń tereze tusyndaǵy alyp qaraaǵashqa aıyzy qanǵandaı bop, emirene kóz saldy. Súıengen tiregi. Súıkimdi aǵashy. Aqyndyǵynyń aqylshysy. О́miriniń keıbir azapty tusynyń azaly kýágeri hám elgezek qamqorshysy. Muńly úni sińgen túıetaban japyraqtary «qosh, Qaınekeı!» degendeı muńaıa jaıqalyp, óksıtindeı me? Biri Qanysh Sátbaevtyń týǵan kúıeý balasynyń úıi dep kelse, biri qazaqtyń daraboz aqyny, ári memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qaınekeıdiń ózin izdep keledi. Onyń ensıklopedııalyq ushan-teńiz bilimimen sýsyndaýdy ańsaıtyndar ózinshe bir shoǵyr. Dúnıe-aı deseıshi, bári-bári eles qazir. Artynda Almatysy qaldy, álgi qaraaǵashy kúzetken dýly-shýly shańyraǵy, ondaǵy eshkimde joq baı kitaphanasy jetimsiredi. Iá, ony ázirge amanattaǵan... Ǵumyrlyq jıǵan-tergenin kesheýildetpeı Torǵaıyna jetkizýdi myqtap tapsyryp ketken. Shaharda qımas zııalylary jetip artylady. О́mir ozǵan saıyn seldireı beredi eken. Bireýleri abyroımen baqılyq bolsa, keıbiri turmys taýqymetimen toz-tozy shyǵyp tútelenipti. О́zin qandaı sarapqa salar edi, bátir-aý!..
Qımylsyz, ǵarip bop qalǵan Qaınekeıdi aldymen Torǵaıǵa jetkizgen. Em-dom báribir qonbady. Bitpeıtindeı kóringen dám-tuzy túgesile bastaǵandaı ma... Múmkin, bir dárýi juǵysty bolar ma dep kindik qany tamǵan Shılisine eleńdedi. Kezerip, dombyqqan ernine: «Iá, Shıli! О́z Shılim! Shılime jetkizińdershi!»– degen úlbiregen emeýrin ilinip qalǵanyn sezip, túsingender aqyn tilegin buljytpaı oryndaǵan-tyn. Shılidegi endigi jatysy, mynaý... Qyzýy kóterilip, qystyqqanda «ýhleı» ashylǵan aýzynan qyzyl tili qobarsyp jylt ete qalady. Náti, birdeme degisi keledi-aý...
Syrtqa shyqpasa da, oıy túskir, bylaısha týlap, mazasyzdandyryp jatyr edi: «Qaı qıynǵa tikpedim ǵazız basty, Sharladym ǵoı shartarap, taý men tasty. Etegimnen ustaǵan elpekbaılar, Kisi boldy, múgedek menen qashty». Osydan bir jyl shamasy buryn, naqtylap aıtqanda, 1973 jyldyń 10 qazanynda, qatty kúızelis ústinde jatyp jazǵan «Toqtam» degen óleńiniń basy edi bul. Nebary tórt qana shýmaq. Osynyń alǵashqy joldaryn áreń esine túsirip, entig