• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
28 Tamyz, 2013

Eldigimizdiń arqaýy

327 ret
kórsetildi

1995 jyly 30 tamyzda Qazaq­stan halqy óziniń tarıhı tańdaýyn jasady. Bul kúni búkilhalyqtyq referendým arqyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy qabyldandy. Bul shyn mánindegi halyqtyq tańdaý edi. О́ıtkeni osyǵan deıingi Konstıtýsııalar ókiletti organdardyń sheshimimen qabyldanǵan bolatyn. Táýelsiz elimizdiń Ata Zańynda tek adamnyń, azamattyń, memlekettik jáne qoǵamdyq qurylystyń mártebesi ǵana emes, strategııalyq quqyqtyq ıdeıalar da aıqyndaldy. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasy ózin demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket dep, al onyń eń basty qundylyǵy – adam jáne adamnyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary dep jarııalady.

1995 jyly 30 tamyzda Qazaq­stan halqy óziniń tarıhı tańdaýyn jasady. Bul kúni búkilhalyqtyq referendým arqyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy qabyldandy. Bul shyn mánindegi halyqtyq tańdaý edi. О́ıtkeni osyǵan deıingi Konstıtýsııalar ókiletti organdardyń sheshimimen qabyldanǵan bolatyn. Táýelsiz elimizdiń Ata Zańynda tek adamnyń, azamattyń, memlekettik jáne qoǵamdyq qurylystyń mártebesi ǵana emes, strategııalyq quqyqtyq ıdeıalar da aıqyndaldy. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasy ózin demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket dep, al onyń eń basty qundylyǵy – adam jáne adamnyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary dep jarııalady.

Elimizdiń Ata Zańy adamzat balasynyń júzdegen jyldar boıy qalyptasqan jalpy qundylyqtaryn óz boıyna sińirdi. Bizdiń táýelsizdigimizdiń kepiline aınalǵan Konstıtýsııa – babalardyń danalyǵy men qazirgi zamannyń rýhyn birlestire úılestirgen, júzden asa ulttar men ulystardyń teńdigin tegine qaramastan bekitken uly qujat boldy.

Prezıdent Nursultan Ábish­uly Nazarbaev óziniń «Qazaq­stan joly» atty eńbeginde: «Kons­tı­týsııany qabyldaý qarsańynda uzaq merzimdi qyzý jumystar atqaryldy. Kóptegen konstıtýsııalar, ásirese, HH ǵasyrdyń ekinshi jartysynda qabyldanǵandary muqııat saraptaýdan ótkizildi. 1995 jylǵy Konstıtýsııa taqyr jerde paıda bolǵan joq. Egemen Qazaqstanda Konstıtýsııalyq qurylys ornatý úshin burynnan jınaqtalǵan tájirıbeler, sondaı-aq bizdiń jaǵdaıymyzǵa sáıkes keletin eń progresshil sheteldik tájirıbeler barynsha tolyq paıdalanylǵan edi», dep kórsetti.

Ata Zańymyz memlekettiliktiń barlyq arman-múddesin tolyq qamtyǵan, elimizde júzege asqan jáne júzege asatyn saıası, ekono­­­mıkalyq jáne áleýmettik jańa­rýlar men jetistikterdiń quqyqtyq tuǵyry retinde baǵa­landy. Ol Qazaqstannyń táýel­sizdigin túbegeıli aıqyndap, memleket pen azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń qalyptasýy men bekýiniń nyq negizin qalady. Jańa Konstıtýsııa óz kúshine engennen keıin keńestik sıpattaǵy jalǵan demokratııa men jalań bıliktiń beleń alýyna jol berilmeı, álemdik órkenıetke tán rýhanı qundylyqtar men saıası-áleýmettik jáne ekonomıkalyq ózgeristerge jol ashyldy. Sonymen qatar, erkindik pen teńdik sezimderi tereń, tarıhı, mádenı, rýhanı dástúri baı ejelgi qazaq halqynyń ózindik ulttyq damý erekshelikteri de eskerildi.

Ulttyq rýhymyzdyń adas­tyrmas temirqazyǵyndaı bolǵan Konstıtýsııa aıasynda 18 jyl ishinde qabyldanǵan 1800-den astam zańdar qoǵamdyq ómirdiń ár salasynda tıimdi qoldanylyp, el tynyshtyǵy men ult birliginiń bekýine yqpal etti. Sonymen birge, ekonomıkanyń órleýi men halyqtyń ál-aýqatynyń jaqsarýyna da yqpal etti. Toǵyz bólimnen turatyn Konstıtýsııada «Adam jáne azamat» dep atalatyn bólim eldiń eń asyl qazynasy – adam jáne onyń quqyqtary men bostandyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan. Atap aıtqanda, 30-bap adamnyń quqyǵy men bostandyǵy ómirge kelgen sátinen bastap, oǵan tıesi­li ekenin jáne oǵan eshkimniń qol suǵýyna jol berilmeıtinin bekitedi.

Biz adam bolyp ómirge kelemiz, azamat bolyp qalyptasamyz. Memleketimizdiń mártebesine, onyń qorǵaýynda bolatynymyzǵa sengende jáne óz quqyqtarymyzdy bilip qana qoımaı, ony qorǵaı bilgende azamat ekenimizdi sezinemiz. Al, Qazaqstan azamat­tarynyń Konstıtýsııamen kepil­dendirilgen quqyqtary men bos­tandyǵynyń aıasy keń, aýqymy zor. Tarqata aıtqanda, ulty, tegi, túsi, tili, dini, áleýmettik jaǵdaıy, saıası kózqarasy boıynsha eshkim qýǵyndalmaýy; sóz jáne shyǵarmashylyq bostandyǵy; eńbek etý, qyzmet túri men mamandyq tańdaý bostandyǵy; bilim alý, otbasy qundylyqtaryn qorǵaý, jeke menshigi