«Sýdyń da suraýy bar» demekshi, búginde biz tabıǵat baılyǵynyń da kúnderdiń-kúninde taýsylyp, tapshylyq týdyraryna kóz jetkizdik. Oǵan birden-bir sebep – adamzattyń ysyrapshyldyǵy men únemsizdigi. Al bul – búkil ekonomıka úshin asa qaýipti másele. Osyǵan dabyl qaqqan álem elderi sońǵy kezderi únemdeý sharalaryn muqııat qolǵa ala bastady. Bul rette atqarylyp jatqan jumystarǵa Qazaqstan da qarqyndy kirisýde. Ásirese, energetıka salasyn saqtaý úshin únemshildiktiń úlesi zor. Osyǵan oraı energııa únemdeý máseleleri Úkimettiń selektorlyq rejimdegi keshegi otyrysynda da qaraldy.
«Sýdyń da suraýy bar» demekshi, búginde biz tabıǵat baılyǵynyń da kúnderdiń-kúninde taýsylyp, tapshylyq týdyraryna kóz jetkizdik. Oǵan birden-bir sebep – adamzattyń ysyrapshyldyǵy men únemsizdigi. Al bul – búkil ekonomıka úshin asa qaýipti másele. Osyǵan dabyl qaqqan álem elderi sońǵy kezderi únemdeý sharalaryn muqııat qolǵa ala bastady. Bul rette atqarylyp jatqan jumystarǵa Qazaqstan da qarqyndy kirisýde. Ásirese, energetıka salasyn saqtaý úshin únemshildiktiń úlesi zor. Osyǵan oraı energııa únemdeý máseleleri Úkimettiń selektorlyq rejimdegi keshegi otyrysynda da qaraldy.
Esterińizde bolsa, aǵymdaǵy jyldyń qańtarynda ótken keńeıtilgen otyrysta Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimetke «Energııa únemdeý-2020» baǵdarlamasyn ázirleý jóninde arnaıy tapsyrma bergen bolatyn. Mine, osyǵan baılanysty ázirlengen baǵdarlama keshegi Úkimet otyrysynda talqylandy. Otyrysqa tóraǵalyq etken Serik Ahmetov bul baǵdarlama Elbasynyń 2015 jylǵa deıin energııa resýrstaryn tutynýdy jyl saıyn 10 paıyzǵa tómendetý týraly mindetti tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda jasalyp otyrǵanyn atap ótti. Bul mindettiń oryndalýy – ekonomıkanyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne energetıka qaýipsizdigin qamtamasyz etýge úlken úlesin tıgizbek.
Baǵdarlamanyń jalpy mazmuny boıynsha Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri Nurlan Saýranbaev baıandady. Onyń aıtýynsha, talqylaýlar barysynda jergilikti atqarý organdarynyń ónerkásiptik jáne turǵyn úı-kommýnaldyq kásiporyndarynyń, qoǵamdyq uıymdardyń, sondaı-aq, tıisti memlekettik organdardyń usynystaryn eskere otyryp, baǵdarlamaǵa jańa energııa tutyný júıesin qurý boıynsha jumystardyń negizgi baǵyttary engizilgen. Sondaı-aq, energııa únemdeý salasynda energııa tıimdilikti ekonomıkaǵa kóshýge alǵysharttar jasalyp, qajetti normatıvtik-quqyqtyq baza qalyptastyryldy. «Energııa únemdeý jáne energııa tıimdiligin arttyrý týraly» jańa zańdy júzege asyrý boıynsha 22 normatıvtik-quqyqtyq aktiler bekitildi.
Vıse-mınıstr «Energııa únemdeý-2020» baǵdarlamasynyń baǵyttaryna toqtalyp, ony júzege asyrýdyń sharalary týraly da aıtyp ótti. Atap aıtqanda, 3000-nan astam energııa tutyný normatıvteri belgilenip, energııa tıimdiligi boıynsha 200-den astam tehnıkalyq standarttar talaptary bekitilgen, ǵımarattar men qarapaıym turmystyq energııa paıdalanatyn quraldar úshin energııa tıimdiligi sanattary engizilýde, bul erejelerdi saqtaý boıynsha qatań baqylaý men monıtorıng júrgizilip jatyr.
Vıse-mınıstrdiń habarlaýynsha, 16 óńirlik jáne 5 salalyq energııa únemdeý josparlary oryndalýda, Memlekettik energetıkalyq tizilimdegi nysandar tizbesine 11712 sýbekt engizilgen. Onyń ishinde 727 óndiristik, 2938 memlekettik kásiporyndar, 8000 memlekettik mekemeler bar.
«Zańǵa sáıkes barlyq iri energııa tutynýshylar úshin aýqymdy energııa aýdıtterin júrgizý isi bastaý aldy. 2015 jyldyń shildesine deıin 2 myńnan astam óndiristik kásiporyndar energııa aýdıtinen ótýi tıis. Sonymen birge, 50 paıyzdan astam energııa qýatyn paıdalanatyn óndiristik sektorlar aıryqsha nazarda bolady, dedi N.Saýranbaev.
Energııa aýdıti qorytyndylary boıynsha jasalǵan iri energııa tutynýshylardyń energııa únemdeý josparlaryn júzege asyrý jumystary kelesi jyldan bastalady dep josparlanýda. 2015 jyldan bastap energııa aýdıti nátıjelerine sáıkes ónerkásip jáne energetıkany jańǵyrtý, úıler men bıýdjettik sektorlardy termojańǵyrtý, avtoparkterdi jańartý, dıodty jaryqtandyrýǵa kóshý, qurylystardy energııalyq tıimdilikpen salý sııaqty negizgi kezeńdik jumystar júrgiziletin bolady.
Energııa únemdeý salasyna memlekettik qoldaý sharalary usynylmaq, ıaǵnı granttar, tehnologııalyq bıznes-ınkýbasııalaý, sondaı-aq, «О́nimdilik-2020» baǵdarlamasy arqyly energııa tıimdiligin arttyrý teti