Elimizde onlaın-formatta Astana Finance Days konferensııasy ótti. Onda talqylanǵan basty taqyryp – qubylmaly álemdegi naryqtardy damytý jáne pandemııanyń jahandyq ekonomıkaǵa áseri. Qazaqstandyq jáne sheteldik sarapshylar ekonomıkalyq jaǵdaıdyń qalaı ózgeretinin, ómirimizge qalaı áser etetinin jáne qandaı tehnologııalar kóp uzamaı álemniń ajyramas bóligi bola alatynyn talqylady. Atap aıtqanda, jahandyq ekonomıka, qarjy tehnologııalary, kapıtal naryǵy, AHQO quqyǵy, Islam qarjysy, sondaı-aq adam kapıtalyn damytý sekildi baǵyttarǵa nazar aýdaryldy.
Sarapshylardyń pikirinshe, koronavırýs álemdegi kompanııalardyń josparyna eleýli túzetýler engizdi. Elder úkimetteriniń engizgen sharalary kompanııalardyń jumysyn ishinara nemese tolyq toqtatýǵa alyp keldi. Osy turǵyda qarjy tehnologııasy sektorynda jańa múmkindikter paıda boldy.
Osylaısha, Tech Nation amd Dealroom esebine sáıkes, fınteh koronavırýstyq daǵdarys kezinde turaqtylyq kórsetti, al 2020 jyly Londonnyń tehnologııalyq kompanııalary barlyq venchýrlik ınvestısııanyń 39%-yn qurady. deVere Group konsaltıngtik kompanııasy júrgizgen basqa zertteý pandemııa aıasynda Eýropa turǵyndary fınteh-qosymshalardy 72%-ǵa jıi paıdalana bastaǵanyn habarlaıdy.
Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy jaǵdaı da osy shamalas. Elimizde bankter men basqa da kredıttik uıymdardyń ýaqytsha jabylýyna baılanysty qarjy ınstıtýttary ózderiniń sıfrlyq servısterin damyta bastady. Mysaly, karantın aıasynda alǵash ret kartochkalyq shottardy qashyqtan ashý qyzmeti paıda boldy. Sáýir aıynyń sońyna qaraı elimizde 1 mln-nan astam adam kartochkalyq shottardy ashýǵa onlaın ótinim berip, 700 myńǵa jýyq adam kartany úıine aldyrǵan.
Sarapshylar fıntehtyń damýy jáne bankterge barmaı-aq alýǵa bolatyn jańa qyzmetter trendi odan ári damı beredi dep esepteıdi.
Al Islam qarjysy salasyndaǵy halyqaralyq bilim berý ortalyǵynyń prezıdenti jáne bas dırektory doktor Mohd Azmı Omardyń pikirinshe, Qazaqstan Ortalyq Azııada Islam qarjy qyzmetterin taratý ortalyǵyna aınalýy múmkin. Ol Islam qarjysy salasynda zańnamany odan ári damytý jáne jańa fınteh-sheshimderdiń paıda bolýy úshin jaǵdaı jasaý mańyzdy dep esepteıdi.
«Islamdyq qarjylandyrýda jumys isteıtin barlyq kásiporyn sıfrly formatqa ótýi úshin jaǵdaı jasaý qajet. AHQO buǵan kómektese alady», dep atap ótti bul jaıynda spıker.
Onyń pikirinshe, fınteh-kompanııalar naryqqa p2p sheshimderin usyna alady, ıaǵnı bir júıeniń qatysýshylary arasyndaǵy qarjylandyrý, kraýdfandıng. Bul aqsha ShOB-ty qarjylandyrý úshin paıdalanylýy múmkin. Sóıtip sektor kompanııalarynyń damýyna kómektesetin ıkemdi zańnama arqyly Qazaqstan Ortalyq Azııada Islam qarjy qyzmetterin taratý ortalyǵyna aınalýy múmkin.
«Infraqurylymdy taratýdan basqa, qarjylyq saýattylyqty da taratý mańyzdy. Investorlardy aqshany qalaı salýǵa jáne qoljetimdi quraldardy tıimdi paıdalanýǵa úıretý kerek», dedi konferensııada sóz alǵan taǵy bir ıslamdyq qarjy qyzmeti jónindegi sarapshy Mehdı Benslıman.
Sondaı-aq «Online Astana Finance Days-2020» konferensııasy aıasynda sıfrly formatta EdTech bilim berý tehnologııalarynyń ekinshi qazaqstandyq forýmy ótti. Bıylǵy ortaq taqyryp – áleýmettik oqshaýlaý sabaqtary aıasynda álem boıynsha bilim berýdi sıfrlandyrý.
Sóz alǵan sarapshylar pikirinshe, pandemııa men áleýmettik oqshaýlaý bilim berý tehnologııalary ındýstrııasy úshin yntalandyrýǵa aınaldy – álem boıynsha bilim berý júıesiniń jedeldetilgen sıfrly transformasııasy júrip jatyr. Mektepter, joǵary oqý oryndary jáne kásibı sertıfıkattaý jyldam onlaın júıege kóshýde jáne osy saladaǵy jańa sıfrly shynaıylyq jaqynda júzege aspaq.
Sarapshylar joǵary bilikti AT-mamandardy izdeý jáne bilim berýge tartýdyń ózekti máselelerin; ındýstrııanyń áleýmettik oqshaýlaýdan jáne bilim berýdiń sıfrly transformasııasynan alǵan sabaqtardy; sıfrly ekonomıkadaǵy adam kapıtalynyń rólin jáne Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııadaǵy bilim berýdiń ornyn talqylady.
«AHQO ákimshiligi» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ernur Rysmaǵambetov 2020 jyl kópke deıin este qalatynyn jáne zamandastary sıfrly transformasııa keısterin keıin mazmundap otyratynyn, mysaly, «tutas ındýstrııalar men elder bir ǵana máseleni sheshý úshin birikkenin – EdTech esebinen áleýmettik qashyqtyqty saqtaý úshin durys sheshimderdi izdegenin aıtyp otyrady» degen oıyn jetkizdi.
«Sondyqtan biz ekonomıkanyń ekologııalyq salasynda – bilim berýde sheshimder usyna alatyn jáne halyqaralyq kollaborasııa jasaı alatyn úzdik sarapshylardyń basyn qostyq», dedi ol.
«Zerde» ulttyq ınfokommýnıkasııalyq holdıngi» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Pavel Koktyshev qazirgi tańda bilim berý salasy úlken ózgeristerge ushyrap otyrǵanyn atap ótti. Bilim berýdegi ıkemdi ári tıimdi tásilder neǵurlym qoljetimdi bolyp keledi, bilim berýdiń jańa ındýstrııasyn qalyptastyratyn ınnovasııalyq ádister paıda bolýda.
«Innovasııalyq tehnologııalardy tıimdi qoldanýdy rastaıtyn qazaqstandyq jobalar men bastamalardyń tabysty júzege asyp jatqan mysaldary qýantady. Qazir ındýstrııanyń bul ózgeristeri men jańalyqtaryn ártúrli ekojúıelerdiń sarapshylarymen talqylaıtyn ýaqyt keldi, munda ortaq sheshimge kelip, bilim berýdiń osy kezeńinde qandaı ózgerister engizý qajettigin talqylaýǵa bolady», dedi ol.