Epızodtyq rólimen-aq el esinde qalatyn erekshe akterler bolady. Biraq olar sırek. О́ıtkeni sahnadaǵy basty róldegi seriktesinen basyp ozyp, negizgi keıipkermen óner básekesine túsý – tek myqtylardyń úlesi. Qazaq teatry tarıhyndaǵy osyndaı aıryqsha ónerimen qalǵan dúldúl daryndar kóshin ańyz akter Kamal Qarmysov bastaıdy.
Álqıssa, 1926 jyldyń 13 qańtarynda Qyzylordada ashylǵan alǵashqy qazaq teatry 1928 jyly Almatyǵa qonys aýdarady. О́ner shańyraǵynyń irgesin qalaǵan jeti aqsaqal – Qalıbek Qýanyshbaev, Serke Qojamqulov, Elýbaı О́mirzaqov, Qapan Badyrov, Ámire Qashaýbaev, Isa Baızaqov, Qurmanbek Jandarbekovtiń sahnada salǵan sony soqpaǵyn jalǵaı ónerge jańa lep kelip qosyldy. 1931 jylǵy halyq basyna kún týǵan qıyn-qystaý asharshylyq, «balapan basy, turymtaı tusy» ýaqytpen tuspa-tus kelgen bul býynnyń qazaq óneri tarıhyna qosqan úlesi ólsheýsiz. Qamkóńil eldiń janyna jubanysh boldy. Qajymaı, talmaı jurtty ónerimen sýsyndatty. Dala dárisin tyńdap, halyq akademııasynan ótken sol toptyń ishinde qazaq óneriniń qara nary Kamal Qarmysov ta bar edi.
Kamal Qarmysov – qazaq dramatýrgııasynyń dúldúlderi: Muhtar Áýezovtiń de, Ǵabıt Músirepovtiń de, Sábıt Muqanovtyń da nazarynda bolǵan akter. «Aıman – Sholpandaǵy» – Jaras, «Aqan seri – Aqtoqtydaǵy» – Serdaly, «Shoqan Ýálıhanov» spektaklindegi Gasfort beınesi tynymsyz akterdiń úzdiksiz izdenisiniń arqasynda jańa bıikke kóterildi. Batys Sibirdi bıleýshi orys shovınısiniń beınesin barynsha nanymdy da sheber ashqan sahnagerdiń oıynyn kórip, pesa avtory Sábıt Muqanovtyń erekshe tánti bolǵany bar eken.
«Teatrda rejısser oıyn sóz mysqylynan túsinetin, stol basyndaǵy repıtısııanyń ózinde-aq, bolashaq obrazdy bir-eki ıntonasııalyq minezdememen aıqyndap tastap, bir-eki ǵana syrt qımylymen geroıynyń portretinen eles berip ketetin akterler bolady. Olar rejısser qııalyndaǵy áli kómeski obrazdy kóp tolǵap jatpaı-aq asa bir sezgishtikpen alǵyr hýdojnıkterge tán kesek siltespen, bir-eki shtrıhtar arqyly beıneleı biledi. Bizdiń teatrda mundaı akterlerdi «qamshy saldyrmaıdy-aý, sabazyń» deıdi. Sol «qamshy saldyrmaıtyn» júıriktiń biri – Kamal Qarmysov. Ol qandaı rólde oınasa da, geroıynyń ishki dúnıesine, minez-qulqyna laıyq syrt keskinin tabýǵa kóp kóńil bóletin akter». Belgili teatr synshysy Qajyqumar Qýandyqovty Kamal Qarmysov qarymyna bergen osy baǵasynyń ózi-aq talaı dúnıeni ańǵartyp turǵandaı.
Sahnada sandaǵan kúrdeli obrazdy sheberlik shyńynda jarqyrata kórsetken akterdiń, ásirese, Ǵabıt Músirepovtiń «Qozy Kórpesh – Baıan sulýyndaǵy» Jantyq róliniń juldyzy bıik. О́nertaný mamany Áshirbek Syǵaıdyń sózimen aıtqanda, beıneniń shynaıy shyqqandyǵy sonshalyq, Kamal Qarmysov keıiptese de Jantyqtyń qolyna tipti Shekspırdiń Iаgosy da sý quıa almaıtyndaı áserge bóleıdi.
Akter satıralyq rólderdiń aıryqsha sheberi bolǵan. Sahna maıtalmany qandaı beıneni keıiptese de, eń áýeli keıipkerdiń ishki dúnıesine, minez-qulqyna laıyq syrt keskinin tabýǵa kóp kóńil bólgen. Ásirese, orys jazýshysy N.V.Gogoldiń áıgili «Revızoryndaǵy» Hlestakov róli Kamal Qarmysovtyń somdaýynda qaıtalanbas obraz týdyrdy. Reseı astanasynda ótken Qazaqstan teatry onkúndiginde máskeýlik synshylar biraýyzdan Kamal Qarmysovty «Keńestik sahnanyń eń úzdik Hlestakovy» dep tanypty.
Qazaq Hlestakovty jazbaı tanýda uly sýretker Muhtar Áýezovtiń kóregendigin aıtpaı ketýimiz orynsyz. Hlestakov róliniń Kamal Qarmysovqa qalaı buıyrǵandyǵy jóninde jazýshy Ábdilda Tájibaevtyń esteliginde jaqsy jazylady: «Ádette Muhtar Áýezov pesalarǵa jasaǵan aýdarmasyn dostarynyń talqysyna salyp otyratyn. Mundaı oqıǵalarǵa jazýshylarmen birge ártister men rejısserler de qatysatyn edi. Maǵan da birde tamasha aýdarylǵan «Revızor» spektaklin talqylaýǵa qatysýdyń sáti tústi.
Kóz aldymnan myna bir ssena áli kúnge deıin ketpeıdi. Pesany talqylaý aıaqtalǵannan keıin Sháken Aımanov ornynan atyp turyp, Hlestakovty ózi oınaıtyndyǵyn málimdedi. Biraq Muhtar jumsaq daýyspen jáne talapty túrde bul róldi Kamal Qarmysov oınaýǵa tıisti dedi. О́ıtkeni, Gogoldiń Hlestakovy qatqan qaıystaı aryqtuǵyn dedi.
Aıtty – bitti. Osylaısha qazaq sahnasyndaǵy alǵashqy Hlestakovty Kamal Qarmysov somdady. Bul harakterlik rólderdi oınaıtyn talantty akterdiń tamasha beıneleriniń birine aınaldy, deıdi jazýshy.
Muhtar Áýezovtiń aıtqany aıdaı keldi. 1936 jyldyń 20 qazanynda ótken spektakl premerasynan keıin «Revızor» jaıly, ondaǵy Hlestakovty sheber oınaýshy Kamal Qarmysovtyń talanty haqynda maqalalar gazettiń betin bermeı, tolassyz jarııalanady. Tipti, Rıtman Fetısov degen jýrnalıst «qazaqtardyń ishindegi orys» dep jazady. Sebebi sahnagerdiń syrtqy bolmysy, túr-turpaty orystarǵa kóbirek keletin. Grım jasaǵanda tipten aýmaı ketetin kórinedi.
Jalpy, «Revızor» komedııasy – qazaq teatrynyń klassıkalyq shyǵarmalardy meńgerýdegi shyrqaý bıigi. Munda patshalyq Reseıdiń irip-shirigen qoǵamdyq qurylysynyń kóp syrynyń beti ashylady. Úkimet apparatyndaǵy sheneýnikterdiń pasyq ómiri, dóreki qylmystary, aramzalyq nebir sumdyqtary áshkerelenedi. Muhtar Áýezovtiń aýdarmasymen rejısser Ilıa Borovtyń rejısserliginde kórermenge jol tartqan qoıylym qazaq sahnasyndaǵy úlken oqıǵaǵa aınaldy.
Iá, spektakldiń tabysqa jetýi áýeli jaqsy dramatýrg pen ushqyr rejısserge, odan keıin talantty akterge baılanysty. Osy turǵydan, osy ólshemmen kelgende Kamal Qarmysovtyń sahnada salǵan sony soqpaǵy ókshesin basyp, izin jalǵaǵan ónerpazdarǵa ǵumyrlyq taǵylym. Professor Áshirbek Syǵaıdyń sózimen túıinder bolsaq, klassıkalyq aýdarma qoıylymdardaǵy Iаgo, Garpogon, Hlestakov beıneleriniń qazaq kórermenine etene tanys bolyp, janǵa jyly ushyraýynyń negizgi qudireti – Kamal Qarmysov óneriniń shyrqaý bıigi dep qaralǵany jón.