Keler jyly ǵylymı zertteýlerge basymdyq beretin fermerler sýbsıdııa alady. Osy arqyly zamanaýı tehnologııalar men ınnovasııalardy engizýde qosymsha ekonomıkalyq yntalandyrý, sondaı-aq bıznes pen ǵylymnyń yqpaldasýy qamtamasyz etiledi. Bul týraly Prezıdent janyndaǵy ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz jıynynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov aıtty.
«Memleket basshysy bıylǵy Joldaýda agrarlyq ǵylymdy damytý jáne zamanaýı aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa joǵary bilikti mamandar daıarlaý mindetin qoıdy. Búginde álemdegi fermerlerdiń shamamen 70%-y bilimniń jetispeýshiliginen ashqan isterin jabýǵa májbúr. Bul arnaıy oqýdyń jáne biliktilikti arttyrý múmkindiginiń joqtyǵymen, sondaı-aq agrarlyq ǵylymnyń damýymen de baılanysty», dedi mınıstr.
Qazir Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi AО́K sýbektileri úshin bilim berý qyzmetterin usyný tásilderin qaıta qarap, osy maqsatta «Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamy enshiles uıymdarynyń qurylymyn ózgertti. Ol halyqaralyq talaptarǵa jáne bıznestiń qajettilikterine baǵdarlanýǵa tolyq jaýap beredi dedi spıker. Respýblıkanyń ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń, tájirıbelik stansalarynyń, tájirıbelik-óndiristik sharýashylyqtarynyń bazasynda 22 bilim berý ortalyǵy qurylyp, turaqty konsýltasııalyq ortalyqtar uıymdastyryldy.
Bıyl Úkimet janyndaǵy Joǵary ǵylymı-tehnıkalyq komıssııa aldaǵy 3 jylǵa baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrýǵa 50,4 mlrd teńge maquldady. Bul qarajat byltyrǵy uqsas kezeńmen salystyrǵanda 2-3 esege kóp. Bıýdjetten bólingen qomaqty qarajatqa 10 basym baǵyt boıynsha 36 ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlama ázirleý josparlanýda.
«Bıznestiń otandyq ǵylymı zertteýlerge suranysyn qamtamasyz etý jáne kásibı kadrlar tapshylyǵyn sheshý úshin barlyq qajetti normatıvtik-quqyqtyq negiz jasaldy. Sonymen qatar eki iri agrarlyq joǵarǵy oqý orny – Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti jáne Sáken Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti «Zertteý ýnıversıtetteri» mártebesine ıe boldy. Bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasatyn bolady», dedi S.Omarov.
Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, ishki naryqty otandyq azyq-túlik taýarlarymen qamtý jónindegi «Keshendi jospar» bir aıdyń ishinde múddeli memlekettik organdarmen kelisilip, bekitý úshin Úkimetke joldanady.
«Prezıdent Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda mınıstrlik aldyna birqatar mindetter qoıyp, olardy sheshý agroónerkásiptik keshendi damytýda jańa serpin beredi. Birinshi kezekte kelesi bes jyldyqqa arnalǵan «AО́K damytý jónindegi» jańa ulttyq jobany ázirleý qajet. Osy baǵdarlamalyq qujatty daıyndaýǵa FAO bedeldi halyqaralyq uıymy tartyldy. Mańyzdy qujattyń quramyna engen alǵashqy jobalar jeltoqsan aıynda tujyrymdama túrinde jasalady», dedi jaýapty organ basshysy.
Mınıstrdiń sózine sensek, qazir jumys toby qurylyp, onyń quramyna «Atameken» UKP, fermerlerdiń salalyq qaýymdastyqtary men odaqtary, agrarlyq ǵylym ókilderi, sondaı-aq oblys ákimderiniń orynbasarlary kirdi. AО́K damytýdyń 2022-2026 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń negizgi qujatynyń jobasyn ázirlegennen keıin jumys tobynyń quramy keńeıtilip, keńinen talqylaý júrgiziletin bolady.
Budan basqa vedomstvo ókilderi jeke sharýashylyqtarda qus tumaýynyń taralý kórsetkishi tómendegenin jetkizdi. Atap aıtqanda, Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, sondaı-aq Aqmola oblystarynda qustardyń jappaı qyrylý deńgeıi azaıǵan.
«Búginde ár oblys boıynsha ákimdikter janynan jumys toptary qurylyp, barlyq ólgen qustardyń esebi shyǵarylyp, ótemaqy tóleýge daıyndyq jumystary júrgizilýde. Elimizde eki qus fabrıkasynda ǵana aýrý tirkelgen. Respýblıka aýmaǵyndaǵy basqa fabrıkalarda qus tumaýy anyqtalǵan joq», dedi spıker.
S.Omarovtyń aıtýynsha, ótemaqyǵa tıisti qarajat bólinip, jumys tobynyń sheshimi boıynsha tólenetin bolady. Mınıstrliktiń málimetine sáıkes, Qazaqstanda qus tumaýynan 593 myń qus qyrylǵan.
Elimizde 36 qus fabrıkasy jumyrtqa óndirýmen aınalysady. Veterınarlyq-sanıtarlyq normalarǵa sáıkes, qus tumaýy tirkelgen eki qus fabrıkasynyń jumysy 4 aıǵa deıin toqtatylady. Belgilengen merzimnen keıin kásiporyndarda jumys jandanady.