«5-10-20» baǵdarlamasy: Qanatqaqty jobanyń úshinshi kezeńi bastaldy

2020 jylǵy 14 qazannan bastap baspanaǵa muqtaj jan retinde 1986 jyldan bastap 2017 jylǵa deıingi merzimdi qosa alǵanda, ákimdikter ke­ze­gine turǵan Qazaqstan Res­pýb­­lıkasynyń azamattarynan óti­nish qabyldaýdyń úshinshi kezeńi bastalady. Iаǵnı endi jo­baǵa 2016-2017 jyldar ara­ly­ǵyn­da ákimdik kezegine turǵan aza­mat­tar da qatysa alady.

Baǵdarlamaǵa qatysý úshin sońǵy alty aı ishindegi otba­sy­­nyń ár múshesine keletin otba­­sylyq tabystyń bir aılyq kó­le­mi 3,1 kúnkóris mınımýmynan aspaıtyn (2020 jyldyń 1 sáýi­rinen bastap kúnkóris mını­­mýmy – 32 668 teńgege teń) eńbek jáne (nemese) kásipkerlik qyz­metten túsetin kiristiń (zeı­net­aqy aýdarymdaryn, jeke tabys salyǵy men basqa da min­det­ti aýdarymdardy esepteme­gen­de) bolýy talap etiledi. Iаǵnı 2020 jyly otbasynyń ár múshe­sine keletin tabys kólemi 101 271 teńgeden aspaýy tıis.

Baǵdarlamanyń birinshi ke­zeńin­de 19 140 ótinish qabyl­dan­dy, onyń 6 690-y kezekke turý merzimine (1986-2010 jyldar) saı keldi. Nátıjesinde, jalpy kólemi 6 mlrd-tan astam teń­gege 470 nesıelik ótinish maqul­dan­dy.

Baǵdarlamanyń ekinshi ke­zeńin­de 18 770 ótinish qabyl­dan­dy, onyń 14 061-i kezekke tu­rý merzimine (2011-2015 jyl­dar) saı keldi. Nátıjesinde, jalpy kólemi 14 mlrd-tan astam teńgege 1 031 nesıelik ótinish ma­qul­dandy.

­Eki kezeńdi qosa alǵanda 37 910 ótinish qabyldanyp, onyń 20 751-i kezekke turý ýaqytyna (1986-2015 jyldar) saı keldi. Nátıjesinde, jalpy kólemi 20 mlrd 300 mln teńgege jýyq qara­jatqa 1500 nesıelik ótinish ma­quldandy.

«Shańyraq» qanatqaqty jobasyn júzege asyrý úshin Ult­tyq banktiń enshiles uıy­my­nyń qarajatynan 210 mlrd teńge kóleminde qarajat bólý jos­par­lanǵan. Onyń 90 mlrd teńge kólemindegi alǵashqy bóligi Turǵyn úı qurylys jınaq ban­­kine tústi. Osy bıýdjetke sáı­kes elimizdiń shamamen 7-8 myń­daı otbasyn baspanamen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Jyldyq mólsherlemesi 5 paıyzǵa teń (JTSM 5,2%), jeńil­detilgen zaımdy alý úshin baǵdarlama qatysýshylary ákim­dik kezeginde turýlary qa­jet. Sondaı-aq Turǵyn úı qu­ry­lys jınaq bankindegi shottaryna zaım mólsheriniń 10 pa­­ıyzynan kem túspeıtin somany bastapqy jarna retinde jınaýy qajet. Nesıelendirý merzimi 20 jylǵa deıin.

Atalǵan baǵdarlama boıynsha turǵyn úıdi tek jańa salyn­ǵan úılerden ǵana alýǵa bolady. Bul «5-10-20» baǵdarlamasy bo­ıynsha jergilikti ákimdikter sa­lyp jatqan nesıelik turǵyn úıler men jeke qurylys kompanııalary soqqan úıler (sondaı-aq «Turǵyn úı qurylysyna ke­pil­dik berý qory» AQ kepildigi bar).

«Shańyraq» baǵdarlamasy boıynsha páter alýǵa bolatyn qurylys kompanııalarynyń tizimin www.hcsbk.kz saıtynan júktep alýǵa bolady. Ákim­dik­ter salǵan nesıelik turǵyn úılerdiń 1 sharshy metri bo­ıynsha kelesi baǵa mólsherleri belgilengen: Almaty qalasynda – 240 myń teńgege deıin, Nur-Sultan qalasynda – 220 myń teńgege deıin, Shymkent qala­sy men Almaty mańyndaǵy aımaqtarda – 200 myń teńgege deıin, Aqtóbe, Atyraý, Aqtaý, Túrkistan, Qaraǵandy qala­la­ry men Qaraǵandy oblysynda – 180 myń teńgege deıin, basqa óńirlerde – 160 myń teńgege deıin. Páterler jeke qurylys kom­panııa­lary soqqan úılerden satyp alyn­ǵan jaǵdaıda eń jo­ǵa­ry zaım somasy Nur-Sultan men Almaty qalalarynda – 18 mln teńge, Atyraý, Aqtaý, Aqtóbe, Shymkent, Túrkistan, Qaraǵandy qa­la­lary men Qaraǵandy obly­sy­n­da 15 mln teńgege deıin, al qalǵan óńirlerde 12 mln teńge­ge deıingi baǵa usynylǵan. Ákim­dik kezeginde turǵan azamattar baǵ­darlamaǵa qatysý týraly jáne tólemge qabilettigin baǵalaý jó­nin­­degi ótinishterin tek www.hcsbk.kz saıty arqyly elektrondy túrde bere alady. Bul Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń klıentterine de, ázirshe bankten salym ashyp, klıentter qataryna qosylyp úlgermegen turǵyndarǵa da qatysty. О́tinish berý merzimi 2020 jyldyń 14 qazan – 13 qarasha aralyǵynda júrgiziledi. Ákimdik kezegine qaı ýaqyttan bastap esepke tur­ǵa­nyńyzdy egov.kz saıty ar­qyly nemese jergilikti atqa­rý­shy bılik organdarynan bilýge bolady.

Baǵdarlamaǵa qatysý úshin jasalatyn 6 qadam:

1-qadam: www.hcsbk.kz bank saıtyndaǵy «Qoljetimdi turǵyn úı/«Shańyraq» pılottyq jobasy bólimi arqyly elektrondyq ótinish berý;

2-qadam: Bank saıtynda ótinish bergen kúnnen bastap 3 kún aralyǵynda bank qy­z­metkeriniń qońyraýyn kútip, oǵan jaýap berý. Ol nesıe­lendirý sharttary men baǵdarlama talaptaryn jiti túsindirip, ótinish tapsyrý úshin sizdi bank bólimshesine jazady;

3-qadam: Tólem qabilet­ti­ligińizdi baǵalaý úshin qu­jat­taryńyzdy alyp, bank bólim­she­si­ne belgilengen ýaqytta kelý;

4-qadam: Zaımdy maquldaý jóninde banktiń oń sheshimin alý;

5-qadam: Bank talaptaryna saı, jeke qurylysshylardan jańa turǵyn úı tabý (sondaı-aq «Tur­ǵyn úı qurylysyna kepildik berý qory» AQ kepil­di­gi bar), satý-satyp alý nemese úl­es­­tik qatysý kelisimderin ja­saý;

6-qadam: Bankten zaım alý!

Zaımdy alý úshin ótinish berýshiniń jınaq shotynda nesıe kóleminiń 10%-ynan kem túspeıtin turǵyn úı qurylys jınaǵy bolý kerek.