Bıyl álem jurtshylyǵyn ábigerge salǵan indet Qazaqstandy da aınalyp ótpedi. Dendeı engen dert jaqyndarymyzdan aıyryp, jaqsylarymyzdyń qataryn sıretip ketti. Kezbe keseldiń kesiri eldiń densaýlyǵy túgili, áleýmettik hám ekonomıkalyq jaǵdaıyna da áser etti. Degenmen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy aıasynda memleket tarapynan der kezinde iske asyrylǵan sharapatty sharalar aýqymdy apattyń aldyn alyp, aýyzdyqtaýǵa septigin tıgizdi. Karantın kúndelikti qalypty tirshiligimizdi ózgertkenimen, birligimizdi buza almady.
413,7 myń adam jumysqa ornalasty
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń aqparaty boıynsha, osy jyldyń 11 aıynda 621,4 myń qazaqstandyq Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasynyń qatysýshysy boldy. Bul arqyly 413,7 myń adam jumysqa ornalastyrylsa, onyń ishinde 269,2 myń adam turaqty jumysqa turdy. 206,5 myń adam sýbsıdııalanatyn jumys oryndarymen qamtyldy, onyń ishinde 19,1 myń adam áleýmettik jumys oryndaryna, 34,1 myń adam jastar praktıkasyna, 153,3 myń adam qoǵamdyq jumystarǵa ornalastyryldy. Eńbek resýrstarynyń utqyrlyǵyn arttyrý maqsatynda bıyl 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha jumys kúshi mol óńirlerden 5 665 adam, ıaǵnı 1 610 otbasy qonys aýdardy. Qysqa merzimdi oqytý kýrstaryna 18,7 myń adam jiberildi, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý boıynsha oqytýmen 18,4 myń adam qamtyldy.
«Memlekettik baǵdarlama aıasynda jyl basynan beri jappaı kásipkerlikti damytýǵa 12 647 mıkrokredıt berildi, onyń ishinde aýyl turǵyndaryna 11 162 mıkrokredıt berildi. Mıkrokredıt alýshylar 13 585 jumys ornyn ashty. Sondaı-aq baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa jańa bıznes-ıdeıalardy júzege asyrý úshin 200 AEK mólsherinde 43 myńnan asa memlekettik grant beriledi. 1 jeltoqsanda 42,4 myńnan asa grant bólinip úlgerdi. Buǵan qosa 33,2 myń adam «Bastaý Bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik negizderine oqytýdan ótti», delingen mınıstrlik taratqan málimette.
Aıta ketetin jaıt, Jumyspen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy sheńberinde 6,7 myń jobany iske asyrý bastaldy, onda 130 myń teńgelik ortasha jalaqymen 220,7 myń adam jumyspen qamtylǵan. JQJK ınfraqurylymdyq jobalaryn iske asyrý 4 negizgi baǵyt boıynsha ótedi. Bul – áleýmettik-mádenı nysandardy, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq nysandaryn, sondaı-aq ınjenerlik-kólik ınfraqurylymyn kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeý, rekonstrýksııalaý, eldi mekenderdi abattandyrý.
JQJK ınfraqurylymdyq jobalaryn iske asyrý kezinde otandyq óndirýshilerdiń keminde 90%-ynyń taýarlary men qyzmetterin qoldanýdy qamtamasyz etý – erekshe shart. Jumysshylardyń keminde jartysyn jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly jaldaıdy, basymdyq jumyssyz jastarǵa beriledi. Merdigerler sanıtarlyq-epıdemııalyq sharalardy qoldana otyryp, qaýipsiz eńbek jaǵdaıyn qamtamasyz etýge tıis.
Sonymen qatar 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha óńirlerde 6,7 myń joba boıynsha jumys bastaldy, 220 myńnan asa jumys orny quryldy, onyń ishinde halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly 116 myńnan asa jumys orny ashyldy. Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń jartysy aýyl turǵyndary, 39%-y – jastar jáne 7%-y – tabysy az azamattar. JQJK sheńberinde jumyspen qamtylǵandardyń eń joǵary úlesi – Shyǵys Qazaqstan (20,6 myń adam nemese 109,2%), Jambyl (19,7 myń adam nemese 100%), Atyraý (7,6 myń adam nemese 106%) oblystarynda.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, JQJK aıasynda barlyǵy 255 myń jumys ornyn ashý josparlanýda. Bul rette baǵdarlama bolashaqta 100 myńnan asa turaqty jumys ornyn ashýǵa negiz bolady.
Tótenshe jaǵdaı kezinde de tólem toqtamady
Tabysyn joǵaltqan jaǵdaıda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan kólemi eń tómengi jalaqy – 42 500 teńgege teń birjolǵy tólem kómegimen qazaqstandyqtarǵa áleýmettik qoldaý kórsetildi. Tótenshe jaǵdaı rejimi men karantındik shekteý sharalary kezinde kúndelikti nápaqasynan aıyrylǵan azamattar memlekettik qoldaýdyń atalǵan túrine ıe boldy. Olardyń ishinde jalaqysy saqtalmaıtyn demalysta júrgen qyzmetkerler, jeke kásipkerler, jeke praktıkamen aınalysatyn adamdar, nysanaly jumystardy oryndaý (qyzmet kórsetý) sııaqty azamattyq-quqyqtyq sıpattaǵy sharttar boıynsha tabys tabatyn jeke tulǵalar, biryńǵaı jıyntyq tólemdi tóleýshiler bar.
Jaǵdaı ýshyǵyp, tótenshe jaǵdaı rejimi sozylǵan 11 mamyrǵa deıin 322 mlrd teńge somasynda 4,6 mln adamǵa, al karantındik shekteý sharalary qoldanylǵan kezde 153,2 mlrd teńge somasynda 2,4 mln adamǵa áleýmettik tólem taǵaıyndaldy.
Karantındik shekteý sharalarynyń qoldanylý kezeńine MÁSQ-tan áleýmettik tólem taǵaıyndaýǵa ótinish bıyl 1 qyrkúıekke deıin qabyldandy. Jalpy jyl basynan beri jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólem alýshylardyń sany 92,4 myń adamdy qurady. Bul rette 10 747 azamatqa tólem qarasha aıynda taǵaıyndaldy.
Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes jumystan bosatylǵan qyzmetkerler mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótiline jáne keıingi 24 aıdaǵy tabysyna baılanysty 1 aıdan 6 aıǵa deıin jumysynan aıyrylýy boıynsha áleýmettik tólemder alady. Tólem joǵalǵan kiristiń 40%-yna deıingi mólsherde MÁSQ qarajaty esebinen júzege asyrylady. Tólem taǵaıyndaý úshin jumystan bosatylǵan qyzmetkerge egov.kz portalynda avtorızasııalaný, «Jumysqa ornalastyrý jáne jumyspen qamtý» bóliminde «Jumys izdeýshi adamdardy tirkeý» qyzmetin tańdaý, onlaın-qyzmetke tapsyrys berip, barlyq joldy toltyrý jáne oǵan ESQ-men qol qoıyp, ótinimdi jiberý qajet. Bir kún ishinde turǵylyqty jerińizdegi halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy bos jumys oryndaryn usynady, eger jumys tabylmasa, 3 jumys kúni ishinde qashyqtan jumyssyz mártebesi beriledi.
Jumyssyz retinde tirkelý týraly málimetter bolǵan kezde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń aqparattyq júıesi proaktıvti formatta MÁSQ-tan tólemdi taǵaıyndaý boıynsha qyzmet kórsetýge kelisý úshin mobıldi telefonǵa SMS-habarlama jiberedi. Kelisken jaǵdaıda SMS-habarlamaǵa jaýap berý qajet. Tólem avtomatty túrde taǵaıyndalady.
Esterińizge sala keteıik, MÁSQ qarajaty esebinen jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda tólenetin áleýmettik tólem jumystan shyǵý sebepterine qaramastan júzege asyryldy jáne jumyssyz adam jumys izdegen kezeńde ony qoldaýǵa arnalǵan.
Budan buryn aıtylǵandaı, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi osy jyldyń 17 qarashasynan bastap respýblıkalyq mańyzy bar qalalar men oblys ortalyqtarynyń turǵyndary úshin testilik rejimde Elektrondy eńbek bırjasy arqyly halyqty jumyspen qamtý ortalyqtarynyń qashyqtyqtan qyzmet kórsetý fýnksıonalyn iske qosty. Qanatqaqty joba jumyssyzdardy tirkeý rásimderin jeńildetý jáne jumyspen qamtýdy qoldaý boıynsha memlekettik qyzmetterdi, onyń ishinde jumysynan aırylý boıynsha áleýmettik tólemderdi alýdy jeńildetý úshin iske qosyldy. Endi barlyǵyn tek ınternet, kompıýter jáne elektrondy sıfrly qoltańba arqyly ǵana iske asyrýǵa bolady.