Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Astana qalasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, elordadaǵy memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń júzege asyrylýy máselelerine arnalǵan brıfıng bolyp ótti. Onda qala ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov baıandama jasap, BAQ ókilderiniń qoıǵan san-salaly suraqtaryna jaýap berdi.
Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Astana qalasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, elordadaǵy memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń júzege asyrylýy máselelerine arnalǵan brıfıng bolyp ótti. Onda qala ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov baıandama jasap, BAQ ókilderiniń qoıǵan san-salaly suraqtaryna jaýap berdi.
Jıyndaǵy kirispe sózinde Imanǵalı Tasmaǵambetov elordanyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń naqty kórsetkishterine toqtalyp, ár saladaǵy qol jetkizgen jetistikter haqynda jan-jaqty baıandady. «2013 jyly qalamyzdyń ishki jalpy ónimi 7 paıyzǵa ósip, 2 trıllıon 7 mıllıard teńgeden asady dep kútilýde. Ortasha jalaqy mólsheri 165 myń teńge bolady. Shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaýdyń nátıjesinde bıyl olar óndiretin ónim kólemi alǵash ret 1 trıllıon 100 mıllıard teńgege jetti», dedi ákim.
Budan bólek, qala ákimi emhanalardaǵy uzyn-sonar kezekti aldaǵy jyldyń sońyna qaraı boldyrmaý máselesi týraly aıtty. Densaýlyq saqtaý salasynda qala ákimdiginiń barlyq kúsh-jigeri emhanalyq býyndaǵy júktemeni jeńildetýge baǵyttalǵanyn atap ótti. Bir jyl buryn emhanalar eki ese júktememen jumys istegen eken. Emdeý mekemeleriniń tapshylyǵyn sheshý maqsatynda ótken jyly eki aýrýhanadan bólek, bir emhana tapsyryldy. Bıylǵy jeltoqsanda taǵy bir ambýlatorııalyq-emhanalyq keshen ashyldy. Osy emhananyń paıdalanýǵa berilýimen jáne Sol jaǵalaýda 2014 jyldyń ekinshi jartysynda ambýlatorııalyq-emhanalyq keshenniń, sondaı-aq, Ilınka eldi mekeni men Dosmuhamedov kóshesi boıynda emhanalardyń ashylýymen elordada turǵyndardy emhanalyq qyzmetpen qamtý normatıvti qalypty jaǵdaıǵa kóshedi. «Iаǵnı, biz 2014 jyldyń sońyna qaraı emhanalarda mundaı uzyn-sonar kezek bolmaıdy dep josparlaýdamyz», dep naqtylady ákim.
Qala basshysy mektepter máselesine toqtala kele, bul salada 23 myń oqýshy orny tapshy bolyp otyrǵandyǵyn, bıylǵy oqý jylynyń ózinde Astanaǵa mektep jasyndaǵy 5 myńǵa tarta bala kelgenin jetkizdi.
Sońǵy jyldary elordaǵa syrttan keletin adamdar qatary artyp, ishki mıgrasııa kúrdeli máselege aınalyp otyr. Máselen, jyl basynan beri HQO-larda elimizdiń basqa óńirlerinen elordaǵa kelgen 101 283 adam tirkelgen, al tirkeýden shyqqandar sany 22 747 adam. Iаǵnı, jyl basynan beri elordaǵa kelgen adamdardyń 78 myńnan astamy osynda turaqtap qalǵan.
«Árıne, qarqyndy damý úrdisi elordany elimizdiń barsha óńirleriniń adamdary úshin turǵylyqty jer retinde tartymdy etýde. Olardyń ózderiniń bolashaǵyn Astanamen baılanystyrý nıeti aýqymdy ishki kóshi-qonǵa sebep bolýda. Osy oraıda, bul áleýmettik salaǵa kúrdeli aýyrtpalyq túsiredi. О́z kezeginde osynyń nátıjesi balabaqshalardaǵy oryndardyń jetkiliksizdigine soqtyrady», – dedi ákim. Búginde qalada alty jasqa deıingi 110 myńnan astam bala bar. Qala múmkindigin eskersek, balabaqshaǵa 32 684 bala ornalastyrylǵan. Jalpy, qazirgi kezde kezektegi balalar sany 72 myńǵa jýyq. Belgili bolǵandaı, sońǵy 4 jylda elordada 80 balabaqsha salynǵan. 2014 jyly taǵy 17 mektepke deıingi mekemeni paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Qala ákimine qoıylǵan saýaldardyń birqatary jeke turǵyn úı qurylysyna jer telimderin bólý men qala mańyndaǵy aýyldardyń ınfraqurylymyn jaqsartý máselesi tóńireginde boldy. Imanǵalı Tasmaǵambetov atap kórsetkendeı, Astana qalasy aýmaǵynyń jer kólemi 71 myń gektar. Qaladan 60 shaqyrym qashyqtyqtaǵy 80 aýylda 156 myń adam turady. Alaıda, olardyń keıbiri Qaraǵandy oblysyna, al keıbiri Aqmola oblysyna qaraıdy. «Olardy qazir kommýnıkasııamen, jolmen, áleýmettik máselelermen, ıaǵnı balabaqshamen qamtamasyz etý meniń quzyrymda emes. Bul – eki oblystyń sharýasy. Men olardy ysyryp tastap otyrǵan joqpyn, óıtkeni, aýyldarda turatyn halyqtyń kóbisi Astanada jumys isteıdi. Kóbisi qalada balalaryn oqytyp, densaýlyq saqtaý mekemelerinde em qabyldaıdy. Sondyqtan bul baǵytta arnaıy baǵdarlama qabyldandy. Qazir bul aýyldarda halyq sany 156 myń bolsa, orta eseppen 250 myńǵa deıin ósýine jaǵdaı bolady», dep toqtaldy ákim.
Astanaǵa qosylǵan 20 aýyl bar. Osydan úsh jyl buryn máslıhat qabyldaǵan sheshimge sáıkes, atalǵan aýyldardyń kúrdeli máselelerin sheshý nazarǵa alyndy. «Búginde 6 aýyldaǵy máseleler tolyqtaı sheshildi, al basqalarynda qarajatqa baılanysty jumysy júrip jatyr. Sondyqtan bizdiń aldymyzǵa qoıyp otyrǵan mindet qalaǵa qosylǵan 20 aýyldaǵy qordalanǵan máselelerdi sheshý. Qalǵan aýyldardaǵy problemalar oblystyń jaǵdaıyna baılanysty», dedi I.Tasmaǵambetov. Osy oraıda, qala ákimi jer telimin alǵan azamattar úı salyp alǵannan keıin qajetti ınfraqurylym bolmaǵandyqtan, kóptegen qıyndyqtarǵa tap bolatynyn tilge tıek etti. Sondyqtan qajetti ınfraqurylym tartylmaǵan aýmaqtardan jer telimi berilmeıtindigin atap kórsetti.
Imanǵalı Tasmaǵambetov «Egemen Qazaqstan» gazeti tilshisiniń qoıǵan suraǵyna baılanysty osy basylymnyń 26 jeltoqsan kúngi sanynda «Úkimet nazaryna» atty aıdarmen jaryq kórgen «PIK – kúrmeýi kúrdeli kooperatıv» atty problemalyq maqalaǵa baılanysty óziniń oıyn bildirdi. Ákim atap kórsetkendeı, qalamyzdaǵy páter ıeleri kooperatıvteriniń jumysy eshbir syn kótermeıdi. Olar halyqtan jınalǵan mıllıondaǵan qarjyny maqsatsyz jumsap, kópqabatty turǵyn úılerdiń ınjenerlik-kommýnıkasııalyq júıeleriniń eskirýin týyndatyp otyr. Jarǵylary boıynsha qoǵamdyq uıym bolyp tabylatyn PIK-terdiń jumysyn rettep, baqylaý jasaýǵa ákimdiktiń quzyry joq. Aldaǵy ýaqytta bul máseleni memlekettik turǵydan sheshý qajet.
Imanǵalı Tasmaǵambetov óz sózinde Astana qalasynyń ózin ózi tolyq qamtamasyz etýge qarjysy jetetin qala dárejesine kóterilgendigin erekshe aıtty. 2015 jyldan bastap elorda respýblıkamyzdaǵy donor óńirlerdiń tórttiginiń quramyna kiredi. Ákim bul qala ekonomıkasynyń úlken jetistigi ekendigin atap ótti.
Keshe Astana ákimi óziniń alymdylyǵyn da, sóziniń shalymdylyǵyn da kemel kórsetti. Jýrnalıstermen eki jarym saǵat boıy etene syrlasa sóılesken, qala tirshiligin alaqanynda oınatqan azamatty BAQ úshin jabyq adam retinde sıpattaýdyń tipti jónsizdigi aıdan anyq.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan».