Bob Dılan Nobel syılyǵyn alǵanda jurttyń kóbi ony laıyqsyz dep sanady. Nege? Mundaı alypqashpa sózdi onyń shyǵarmashylyǵynan beıhabar adamdar aıtty dep esepter edik. 500-ge jýyq án jazyp, 3000 ret konsert bergen talant ıesi tegin adam bolmasa kerek.
Jurttyń keı pikirine qulaq aspaıtyn ol birde ózin Shekspırmen salystyrady. Ony ádettegi sahnalarda emes, Nobel syndy alpaýyt syılyqtyń úlken sahnasynda aıtty. 1962 jyly alǵashqy án albomyn shyǵarǵannan bastap qazirge deıin úzdiksiz mýzyka áleminde qyzmet etip kele jatqan Bob Dılan sansyz júrekterge úmittiń otyn jaqty. Onyń ánderi adamzatty ádiletti qoǵam qurýǵa, ár iste ádil bolýǵa, beıbitshilik pen tynyshtyqtyń qadirin bilýge úndedi. Sosyn onyń án sózderin kádimgi qýatty poezııa deýge haqylymyz. Nobel ádebıet syılyǵy oǵan osy úshin berilgenin rastaǵymyz keledi. Shved akademııasy Dılanǵa «Amerıkalyq án dástúriniń aıasynda jańa poetıkalyq órnekter jasaǵany úshin» úlken syılyqty berdi. Ol jazǵan lırıkalyq ánder kóp tyńdaldy, kóp aıtyldy. Halyq qarsy aldy, talant dep tanydy. «Bob Dılan tek estýge turarlyq uly ánder jazdy. Biraq onyń shyǵarmalaryn poezııa retinde oqysańyz tipti keremet», dedi Shvesııa akademııasynyń turaqty hatshysy Sara Danıýs Dılanǵa marapat tapsyryp jatqan sátinde.
«Bir adam qansha jol basýy kerek?
Azamat dep ony el tanyǵanynsha.
Kógershin qansha teńizdi asýy kerek?
Arqasyn ot qum qaryǵanynsha.
Atomdar qansha ret atylýy kerek?
Máńgilik tyıym salynǵanynsha.
Jaýabyn bunyń jel aıtady.
Iá, jel aıtady, dosym.
Taýlar qansha jyl jasaýy kerek?
Dúleı teńiz shaıyp ketkenshe.
Adamdar qansha jas jasaýy kerek?
Bostandyqqa qoly jetkenshe.
Moınyńdy qansha burýyń kerek?
Elemeı ony ótkenshe.
Jaýabyn bunyń jel aıtady,
Iá, jel aıtady, dosym.
Kózińdi qansha taldyrýyń kerek?
Aspannyń júzin kórgenshe.
Adamda qansha qulaq bolýy kerek?
Jylaǵanǵa dem bergenshe.
Ajalmen qansha aıqasýyń kerek?
Sonshama pendeni kómgenshe.
Jaýabyn bunyń jel aıtady,
Iá, jel aıtady, dosym».
Mine, bul onyń «Jelmen úrleý» atty áni. Bul ánniń sózi tereń fılosofııalyq oılardan, paıymdaýlardan, ómirdiń ózinen týyndaǵan shyǵarma. Qoǵamdaǵy adamnyń ómirge degen kózqarasy asqaq án bolyp, sansyz adamnyń muńyn aıtty. Júrekten júrekke jetti degen osy bolar.
Bul án qazirge deıin aıtylady. AQSh elinde, tipti dúnıejúzinde qaıta-qaıta oryndalyp júrgen ánniń biri. Bob Dılannyń ónerdegi joly elý jyldan astam ýaqytty quraıdy. Bylaı qarasań, uzaq ta, qysqa da ýaqyt emes. Biraq onyń ónerge bergeni men yqpaly haqynda ónertanýshylar úzdiksiz aıtyp, jazyp keledi. О́tkir, qýatty, ólmes týyndylary onyń bedelin, ónerdegi deńgeıin bıiktetpese, alasartqan joq.
Onyń taǵy bir jaqsy áni «Aspan esigin qaǵý» dep atalady.
«Sheshe,
Keýdemdegi alyńyz tósbelgini,
Endi ol maǵan qajetsiz, anyq bildim.
Aınala qap-qara álem, kóshken nury...
Men Aspannyń esigin qaǵyp turmyn.
Tyq-tyq, qaqtym Aspan esigin...
Sheshe,
Qarýymdy qoıyńyz menen alyp,
Ony endi eshkimge kezemespin.
Túsi sýyq qara bult keledi aǵyp...
Qaqtym Aspan esigin,
Men – Elespin», – deıdi.
Ár adamnyń óz bolmysy bar desek, Bob Dılannyń bolmysy – shynaıy mýzyka. Ony bizge tanytqan da osy uly óner. Syrshyl júrekterdi elitetin ómirsheń ánder jazǵan sazger mýzyka arqyly álemdi ózgertýge bolatynyn rastady. Ol mýzykany qarý etip, ózine tıisti rýhanı álem jasady. Bir sózben aıtqanda, onyń ánderinde meıirimdilik, ómirge qushtarlyq, úmit pen qýanysh bar. Endigi jerde Bob Dılannyń áni bar jerde, onyń aty ólmeıtinine myna tarıh kýá.