О́mir qıyndyqsyz bolmaıtyndyǵy belgili. Biraq keıde biraz qıynshylyqtardy ózimiz jasap, ózimiz zardabyna ushyraıtyn jaılar da az emes. Muny jeke basym taǵdyry kýá ekendikten aıtyp otyrmyn. Atom bombalaryn synaý, ıadrolyq qarý ústemdigine jantalasty umtylys kezinde adamzat záresin ushyrǵan Semeı polıgony túbinde dúnıege kelgen men sııaqty bul kıeli topyraqty mekendeýshi myńdaǵan aýyldastarym osylaısha qoldan uıymdastyrylǵan kesapatty kózben kórip, bastan keshti. Búginde, 45 jastan asqan shaǵymda da, ıaǵnı sol bir el ishin kúńiretken kúndiz-túngi alapat jarylystardy osynsha jyl ótkenmen umyta alar emespin. Sony birge kórgen egindibulaqtyq jerlesterimniń qaıǵy jarasy áli de jazyla qoıǵan joq. Urpaqtan-urpaqqa jeter qasiret pe dep oılaımyn.
Kórgen jan shoshyrlyq múgedek bolyp týsam da, áıteýir aqyl-esim túzý bolǵandyqtan, áke-sheshemniń, týǵan-týysqandarymnyń kún saıyn aldymen Degeleń men Edireı taýlary jaǵyna úreılene qaraılap kúrsinýleri esten ketpeıdi. Kúni búginge deıin aspanǵa shanshylǵan qyp-qyzyl ot túsime kirip, shoshyp oıanamyn.
Shyndyǵyn aıtqanda, eger tajal qarýmen álemdi seskendirgen keńestik júıe álsirep, táýelsizdik týyn tigýge umtylǵan elimiz eń birinshi kezekte ıadrolyq qaterge qarsy kúresti bastamaǵanda, qaýpi qashanǵa deıin seıilmeýin kim bilsin. Osy maqsatta qurylǵan «Nevada-Semeı» qozǵalysynyń kúresi, respýblıkamyz basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tozaq oshaǵyn jabýǵa sheshim qabyldaýy halqymyz arasynda qoldaý men rızalyq týdyryp, jańa tarıhymyz betindegi zor oqıǵa bolyp qalýyn maqtan ete alamyz.
Alaıda, barsha adamzatty alańdatqan qater beti tolyq qaıta qoımaǵandyǵy, atom bombasyn kúsh pen qýattyń soıyly sanaıtyn, sony aıbat tutýǵa tyrysýshylar aıyly jıylmasa boljap bolmas jaǵdaılarǵa ákelip soqtyrý múmkindigi shyndyq. Sondyqtan Qazaqstannyń ıadrolyq qarsy kúreste ustanymy beriktigi, Elbasynyń ony taratpaý boıynsha belsendi saıasaty bárimizdiń oı-maqsatymyzdy bildiretin kúres dep sanaımyz.
Men osynaý kesapat kýágeri retinde shetelderde jıi bolyp turamyn. Basyma túsken taǵdyrymdy aıtamyn. Onyń qıyndyǵyna qaramastan, óz álimshe ortaq kúreske úles qosýǵa degen umtylysymdy ortaǵa salamyn, árkimniń de sol ortadan tabylýyna shaqyramyn. Qoldarym qozǵaýǵa kelmeıtindikten, aıaqtarymnyń bashaılaryna qaryndash qystyryp sýret salýdy úırengen edim. Sonyń arqasynda ónerimdi tanyta alyp júrmin, Norvegııanyń astanasy Osloda ótken «Meniń sizderdi qushaqtaıtyn júregim ǵana bar» atty sýret kórmemdi tamashalaýshylar adamnyń qandaı jaǵdaıda da múmkindigi shekteýli emestigine súısinis bildirdi. Japonııada da ózim kýá jaılar týraly shyǵarmalarym jyly qabyldandy.
«Kóp birikse – úlken kúsh» degen emes pe. Elbasymyzdyń qatysýymen Gaagada ótip jatqan ıadrolyq qarýǵa qarsy halyqaralyq jıynnyń barshamyzdy tolǵandyrǵan máselege taǵy bir yqpalyn tıgizýin tileımiz.
Káripbek KÚIIKOV,
«Atom» halyqaralyq qozǵalysynyń
qurmetti elshisi.
QARAǴANDY.