Balalar taǵamyn tegin alýǵa kimderdiń quqyǵy bar ekendigin bilýge bola ma? Balalar taǵamyn berý qandaı belgiler boıynsha anyqtalady? Júkti áıelderge tegin preparattar berile me? Qant dıabetinde, gepatıtte, bronh demikpesinde, arterııalyq gıpertenzııada qandaı tegin dáriler jazdyrylyp beriledi? Balalar úshin qandaı dárilik preparattardy jáne qandaı aýrýlarda tegin alýǵa bolady? Dári-dármek aqparattyq taldaý ortalyǵynyń (DATO) Call-qyzmetiniń telefonyna halyqtan kún saıyn osy jáne basqa da suraqtar úzdiksiz túsedi.
Osymen 5 jyl boıy DATO mamandary halyqqa jáne medısına qyzmetkerlerine dárilik zattardy durys paıdalaný jáne olardyń áseri týraly, sondaı-aq tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (TMKKK) sheńberinde tegin preparattarǵa azamattardyń quqyǵy týraly shynaıy aqparat berip keledi.
Árbir adam TMKKK sheńberinde medısınalyq kómek alýǵa óz quqyǵyn bilýi tıis. Mysaly, eger azamat dıspanserlik esepte turǵan bolsa, onda ol dárigerdiń reseptimen dárihanadan dárilik zattardy tegin ala alady. Bul rette dárilik zattardyń tizimi únemi jańartylyp jáne jetildirilip turady. Osylaısha, ótken jyldyń jeltoqsan aıynda tizimge tıimdiligi dáleldengen preparattar qosyldy.
Sondaı-aq, tegin preparattar alýǵa quqyly halyq sanaty keńeıtildi. Qant dıabeti, ókpeniń qabynýy (0-den 18 jasqa deıingi balalar engizilgen), bronh demikpesi (18 jasqa deıingi balalar engizilgen) sııaqty aýrýlary bar azamattar tegin dárilik zattardy alýǵa quqyly. Qant dıabeti, ókpeniń qabynýy, bronh demikpesi sııaqty aýrýlary bar azamattar tegin dárilik zattar alýǵa quqyly.
DATO «Salamatty Qazaqstan» densaýlyq saqtaýdy damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankimen birge Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń basshylyǵymen qurylǵan. Búgingi tańda DATO Astana qalasynda negizdelgen jáne respýblıkanyń barlyq óńirlerinde 15 aımaqtyq bólimderi bar.
DATO basshysy Aısulý Ahımova, Dári-dármek aqparattyq ortalyǵynyń basty mıssııasy barlyq densaýlyq saqtaý júıesiniń mıssııasyna sáıkes keletindigin atap ótti. Bul degenimiz, ortalyqtyń negizgi mıssııasy – halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý. Ortalyqtyń negizgi mindetteriniń biri – emdeýdiń halyqaralyq standarttaryna negizdelgen, dárilik zattardy utymdy paıdalaný týraly aqıqat aqparatty halyqqa jáne medısına jurtshylyǵyna jetkizý.
Bizdiń ortalyqtyń jumysy jaıly qazaqstandyqtar da, shetel mamandary da jaǵymdy pikirler aıtýda. 2013 jylǵy mamyr aıynda Dúnıejúzilik banktiń halyqaralyq sarapshysy, doktor Andres Zaıter, Qazaqstandaǵy DATO jumysyn joǵary baǵalady. Ol «Dári-dármek aqparattyq taldaý ortalyǵy jáne onyń jalpy ulttyq tegin Sall-qyzmeti halyqty aqparattandyrýda birshama jetistikterge jetti… Bul ortalyqtyń qurylǵan kezeńinen bastap júrgizgen kórnekti jumystardyń nátıjesi ekenin dáleldeıdi...», dedi sarapshy.
Halyqtyń dárilik saýatyn kóterý maqsatynda 2011 jyldan bastap halyqqa arnalǵan biryńǵaı telefon jelisiniń – 8 800 080 88 87 qurylǵanyn esterińizge salamyz. Qazaqstan boıynsha kez kelgen stasıonar telefonnan qońyraý shalý tegin.
Halyqqa yńǵaıly bolýy úshin DATO-nyń Call-qyzmetiniń tikeleı telefondary Qazaqstannyń barlyq qalalarynda qoljetimdi. Bul degenimiz, eger Siz qalada nemese jekelegen aýdanda turatyn bolsańyz, onda bizdiń nómirimizdi alý úshin qalaaralyq baılanys kodyn terýdiń qajeti joq. Jaı ǵana 8 800 080 88 87 nómirin teresiz.
Call-qyzmetine habarlasyp Siz dárilik zattardy durys paıdalaný týraly, tegin dárimen qamtamasyz etýge árbir adamnyń quqyǵy jáne bolýy múmkin janama áserler týraly tolyq jáne shynaıy aqparat alasyz.
Halyqtyń DATO mamandaryna degen senimi artyp keledi. Osylaısha, 2012 jylmen salystyrǵanda halyqtan kelip túsken qońyraýlardyń sany 1,2 ese ósti, kópshilik arasynda dárilik zattar týraly shynaıy aqparat alýǵa suranystyń kóbeıýi osyǵan dálel bolady.
Qazirgi tańda DATO aqparattyń zor aǵymyn BAQ-ta jarııalaıdy. Tek 2014 jyldyń aǵymdaǵy kezeńinde DATO merzimdi basylymdarda 200-den astam jarııalanymdy jaryqqa shyǵardy. Bizdiń mamandarymyz telearnalar men radıolardyń túrli baǵdalamalaryna birneshe ret qatysty.
Bir ókinishtisi, adamdardyń deni óz densaýlyqtaryna kóńil bólý jáne nyǵaıtýdy mańyzdy dep sanamaıdy.
Rım fılosofy Seneka aıtqandaı: «Saýyǵýdyń bir amaly – oǵan degen yqylas. Eger Sizdiń yqylasyńyz áreketterińizden kórinbese, onda dárigerdiń jumsaǵan búkil kúshi tekke ketedi».
Osyǵan oraı, DATO respýblıkalyq deńgeıde eki jyl qatarynan «Úzdik emdelýshi» baıqaýyn ótkizip keledi. Baıqaýdyń basty maqsaty – halyqtyń óz densaýlyǵyna degen ortaq jaýapkershiligin arttyrý. Osylaısha, 2013 jylǵy baıqaý jeńimpazdary Aqmola oblysynan Qymbat Dosmaǵambetova, Astana qalasynan Qanıpa Bolambaeva, Jambyl oblysynan Aleksandr Gerdt atandy. Olar dıspanserlik baıqaý kezeńinde óz densaýlyqtaryn jaqsartýǵa mol úles qosqan jeńimpazdar. Baıqaýǵa qatysýshylar emdelý barysynda, sportpen belsendi túrde shuǵyldana bilgen, dárigerdiń nusqaýlaryn buljytpaı oryndaǵan, tamaqtaný rejimin jáne dıeta saqtaǵan, qant deńgeıin turaqtandyryp, arterııalyq qysymdy tómendetken.
Aǵymdaǵy jyly Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń «Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵy» RMK ortalyqtyń qyzmetin BAQ-ta úzdik nasıhattaǵan tilshilerdiń arasynda birinshi saıys ótkizetindigin atap ótkimiz keledi. Saıystyń maqsaty – jurtshylyqtyń DATO qyzmetine degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý jáne dárilik zattardy durys paıdalaný týraly halyqty kásibı deńgeıde aqparattandyrý bolyp tabylady.
Saıys 2014 jylǵy naýryz aıynyń 15-inen bastap maýsymnyń 1-ine deıingi aralyqta kelesi nomınasııalar boıynsha ótkiziledi: «Úzdik avtor», «Úzdik teletilshi», «Úzdik radıotilshi». Saıys jeńimpazdary dıplomdarmen jáne aqshalaı syılyqtarmen marapattalady. Saıysqa qatysý sharttary týraly qosymsha aqparatty DATO-nyń www.druginfo.kz saıtynan taba alasyzdar.
Dári-dármek aqparattyq taldaý ortalyǵynyń keleshekte halyqtyń arasynda tanymaldyǵy odan ári arta túsedi jáne dárilik zattardy durys paıdalaný jáne tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde azamattardyń quqyǵy týraly shynaıy aqparat alýda taptyrmaıtyn kómekshi bolatyndyǵyna senemiz.
Qurmetti qazaqstandyqtar, óz ómirlerińizdi, óz densaýlyqtaryńyzdy jáne jaqyndaryńyzdyń densaýlyǵyn baǵalaı bilińizder!
Bizdiń kómegimiz Sizder úshin!
«Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵy»
RMK-nyń Dári-dármek aqparattyq taldaý ortalyǵy.
Baılanys telefony: 8/7172/47-62-04
www.druginfo.kz