Qońyrjaı beldeýde mamyrajaı tirshilikke eti úırengen jambyldyqtardy qaharly qys qatty qysa bermeıdi. Áıtse de, jyl aınalyp soǵatyn burqasyn boran aragidik jergilikti halyqty ábigerge salatyny bar. Búginge deıin de Qarataý men Jańatas qalalarynda san ret boran uıytqyp, taldar synǵan, borannan elektr baǵanalary qulap, halyq jaryqsyz qalǵan sátter jıi ushyrasqan.
Monoqalalardan bólek oblys ortalyǵy Taraz qalasynda da «qartaıǵan» taldar mort synǵan edi qaıbir jyly. Bizde boran soqsa, jurt kókke qarap: «Ushty, ushty, shatyr ushty» dep jatady. Qurylystyń sapasynyń nasharlyǵy ma, álde basqa bir sebebi bar ma, kim bilsin?! Birer jyl buryn 15 shaǵyn aýdanda jel turǵanda qaısybir úıdiń shatyry ushyp, mańaıdaǵy kólikterdi qıratyp edi. Sonda el: «Ǵasyr buryn salynǵan nysandardyń qasynda bizdiń úıler múgedek sııaqty» dep kúıingen... Sol kórinis taǵy da qaıtalanyp otyr.
Iá, Qarataý halqy qamyǵyp, Jańatas jurty jabyǵyp otyr. Resmı derekterge kóz júgirtsek, Talas aýdanyndaǵy 7-8 kópqabatty turǵyn úıdiń shatyry áýede qalyqtaǵan. Bir qaıyrlysy, tabıǵı apattan kisi balasy zardap shekpegen. Alaıda jergilikti turǵyndar daýyldy túnde XVIII ǵasyr turǵyndarynyń kúıin keship, maıshamǵa telmirýge májbúr bolǵan. Tabıǵattyń tosyn minezi jergilikti atqarýshy bıliktiń tózimin bir tekserip alǵan syndy. Qanshalyqty daıyn bolǵanyna ýaqyt tóreshi ǵoı...
Áıteýir qoıan jyly áýlıeatalyq áleýmet úshin ábigermen bastaldy. Aldymen oblys ortalyǵy Taraz qalasyna qarasty Shóldala shaǵyn aýdanyndaǵy «Elochnaıa» jáne «Pobeda» alabynyń turǵyndary bas kóterdi. 10.00 men 16.00 aralyǵynda jaryqtan taryǵyp kelgen jurttyń júıkesi syr berdi. Jergilikti bılikten máseleniń jedel sheshilýin talap etti. Abyroı bolǵanda, Taraz qalasynyń ákimi Baqytjan Orynbekov turǵyndar talabyn tyńdap, máseleniń ońynan sheshiletinin aıtty.
Jedel jumysymen jolǵa shyqqan jurt qar qursaýynda qaldy. Iá, resmı derekterge kóz júgirtsek, «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtojoly boıynda qalyń qar qorshaýynda qalǵan halyqty qutqarýǵa 4 arnaıy tehnıka men 10 adam jumyldyrylypty. Qyzmetkerlerdiń der kezinde iske kirisýiniń arqasynda 60-qa jeteqabyl kólik qardan shyǵarylǵan. Baýyrjan Momyshuly aýyly men Shymkent qalasy baǵytynda turǵan 300-ge jýyq adam aýdan ortalyǵyndaǵy №29 mektepke ornalastyrylǵan. 21 azamat Shymkent shaharyna polısııa qyzmetkerleriniń qadaǵalaýymen kólikpen, 108 azamat otarbamen jóneltilgen. Al 95 adam Taraz qalasyna poıyzben jetkizilgen.
Qazirgi tańda óńir basshysy Nurjan Nurjigitovtiń qadaǵalaýymen jedel shtab qurylyp, tıisti jumys atqarylyp jatyr. Zardap shekken nysandardy qalpyna keltirý, shyǵyndardyń kólemin anyqtaý máselesimen de atalǵan shtab ókilderi aınalyspaq.
Jergilikti atqarýshy bılik jedel iske kiristi. Áıtse de, áleýmettik jelide taraǵan beınejazbalardaǵy kórinister júrek aýyrtady. Jol ústine deıin ushqan zattar, aýladaǵy avtokóliktiń tas-talqany shyqqany, shatyrdyń áýede qalyqtap baryp jerge qulaǵanyn kórgende janyńyzdy shúberekke túıesiz. Shyǵyn kólemi esepteledi. Jergilikti halyqtyń qanshalyqty zardap shekkeni de naqtylanar. Sarysý aýdanynda aýdan ákiminiń ókimimen tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Qysqasy, jaǵdaı máz emes.
О́ńir basshysy Sarysý aýdanynyń ortalyǵy Jańatas qalasyna arnaıy at basyn burdy. Resmı derek búı deıdi: «Oblys ákimi aldymen «Jańatas jylý» mekemesin qalpyna keltirý jumystaryn zerdeledi. Daýyldan qulaǵan elektr baǵanalaryn kórip, olardy jóndeý boıynsha jaýaptylarǵa tapsyrmalar júktedi. D.Qonaev atyndaǵy orta mektebinde bolǵan oblys ákimi qaladaǵy eki-úsh oqý ordasyn jylytýǵa barynsha kóńil bólý kerektigin basa aıtty. Ol úshin arnaıy generatorlar paıdalanylady. Bul mektepter jylytý pýnkteri retinde daıyn turýy kerek. «Shahan» qosalqy stansasyna barǵan N.Nurjigitov qalany eń aldymen elektr energııasyna qosý kerektigin jetkizdi. Qazirgi kezde elektr jelilerin retteý jumystaryna 10 brıgada jumyldyrylǵan».
Resmı derekterge kóz júgirtsek, buǵan deıin Jańatas qalasyndaǵy «JańatasSýJylý» mekemesiniń menshikti generatorlarynyń qýaty aınalym sorǵylarynyń jumysyna jetkiliksiz bolǵany anyqtalǵan edi. Baǵanalardyń qulaýyna baılanysty «JES» AQ elektr jelilerine kerneý bere almaıtyny týraly da málimet taraǵan. Shahan qosalqy stansasyndaǵy jabdyqtarǵa muz qatqany belgili bolǵan. Jańatas qalasyndaǵy jylý júıesinen sý aǵyzý týraly sheshim qabyldanǵan.
Erterekte aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty Taraz qalasynda qaýipsizdik sharalary júrgizilgen bolatyn. Apattyq jaǵdaılar oryn alǵan jerlerde avarııalyq brıgadalar jumysqa kirisken.
«Qumshaǵal men Kóltoǵanǵa shyǵatyn qala mańyndaǵy fıder apattyq jaǵdaıda óshken. «TGES» JShS avarııalyq qalpyna keltirý brıgadasy aqaýdy anyqtap, tekserý júrgizýde. Qazirgi ýaqytta anyqtalǵan kemshilikter qalypqa keltirilýde», delingen jergilikti atqarýshy bıliktiń resmı jaýabynda.
Jalpy alǵanda óńirdiń birqatar aýdandaryn qamtyǵan daýyldan zardap shekken halyq az emes. Kisi shyǵyny oryn almady demesek, ushqan shatyr men búlingen kólik kim-kimniń bolsyn kóńil-kúıin túsiredi. Qazirgi kezde qar tazalaý jumystary barlyq jaqta qolǵa alynǵan. Áıtkenmen, jyl aınalyp soǵatyn mundaı tabıǵı apatqa qaı kezde de saqadaı saı daıyn bolǵan abzal.
Qamyqqan qarataýlyqtar men jabyqqan jańatastyqtardyń bar armany – órkenıet kóshine qaıta ilesý. Olar jaryqtan taryqqysy kelmeıdi. Eldiń amandyǵyn telefonǵa telmirý arqyly bilip otyrǵan jurttyń tilegi: úı jyly bolsa, elektr jaryǵy sónbese, sý turaqty túrde aǵyp tursa degenge saıady.
Jambyl oblysy