Qazaq dalasynda ǵylymmen aınalysqan tulǵalar jeterlik. Sonyń biri – Moıseı Gendelman. Ol aýyl sharýashylyǵy salasynda ónimdi eńbek etip, jerge ornalastyrý ǵylymynyń negizin qalaǵan. Osy oraıda Astana qalasy memlekettik arhıvinde ǵalymnyń 100 jyldyǵyna arnalǵan «Sheksiz ólke maıtalmany» atty dóńgelek ústel ótti.
Atalǵan is-sharaǵa Mádenıet jáne sport mınıstrligi Arhıvter jáne qujattamany basqarý komıteti muryndyq boldy. Arhıvshiler arnaıy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq zertteý ýnıversıteti Agronomııa fakýltetiniń stýdentterin qonaqqa shaqyrǵan. Mundaǵy maqsat – jastardyń ǵylymǵa degen qushtarlyǵyn oıatyp, jas urpaqty ult tarıhyn bilýge tartý.
M.Gendelman 1941 jyly 26 maýsymda qatardaǵy erikti retinde maıdanǵa attanady. Gıtler radıostansalardyń shaqyrý belgi júıelerin anyqtaǵany úshin «Erligi úshin» jáne «Jaýyngerlik eńbegi úshin» medaldaryn alǵan. Soǵysty Tynyq muhıtta aıaqtap, áskerden bosarda óz polkiniń jaýyngerlerine «Shartty qarsylastyń radıostansalarynyń taktıkalyq jáne tehnıkalyq málimetteri» oqýlyǵyn qaldyrady. Jeńisti Berlınde qarsy alady. Reıhstagtiń qabyrǵasyna shegemen: «Sizder endi bizge kelmes úshin Moıseı Odessadan keldi» dep jazý qaldyryp, maıdandastarynyń qoshemetine ıe bolady.
Jıyn barysynda stýdentterdiń nazaryna Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, professor M.Gendelmannyń jeke arhıv qorynyń qundy tarıhı qujattarynyń kórmesi jáne olardyń resmı tusaýkeseri usynyldy. Sondaı-aq arhıv qoımasy boıynsha tanystyrý ekskýrsııasy ótkizilip, fototaspaǵa jazylǵan arhıvtik qujattardy sıfrlandyrýdyń tańǵajaıyp úderisi kórsetildi. Aıta keteıik, is-shara «Arhıv jáne bolashaq urpaq» jobasy aıasynda uıymdastyrylǵan.