Oral qalasynda oblystyq onkologııalyq dıspanser janynan «MIG Qazaqstan» ıadrolyq medısına ortalyǵy iske qosyldy. Jalpy, quny 2,7 mlrd teńgeden asa qarjy jumsalǵan ortalyqta qaterli isik dertine shaldyqqan naýqastardy sáýle terapııasymen emdeıtin zamanaýı jabdyq ornatylǵan.
– Onkologııa dertine shaldyqqan naýqastardy emdeý sharasy úsh túrli ádisten turady. Olar – hırýrgııalyq operasııa, hımııaterapııa jáne sáýle terapııasy. Em tolyqqandy bolýy úshin osy úsheýi de kerek. Alaıda bizdiń dıspanserde sáýle terapııasyn atqaratyn Clinac 600 jelilik údetkish jabdyǵymyz 2018 jyldyń aqpan aıynda isten shyqty. Sol qurylǵy toqtaǵaly beri sáýlelik terapııany qajet etetin batysqazaqstandyq 858 naýqas elimizdiń respýblıkalyq jáne basqa da oblystyq onkologııalyq ortalyqtaryna joldandy, deıdi bizge Batys Qazaqstan oblystyq onkologııa dıspanseriniń dırektory Zeıil Maǵzomov.
Aýyr naýqastyń ózge óńirge baryp em alýy – aıtýǵa ǵana ońaı sharýa. Qaterli isik asqynǵan kezde kóp syrqat jol kótere almaıdy. Táýekel etip barǵan kúnniń ózinde jol, qonaqúı, basqa da shyǵyny mol. «Aryq atqa qamshy aýyr», naýqasqa ol da artyq salmaq. Al shetelge, aldyńǵy qatarly álemdik klınıkalarǵa qoly jetkender ǵana barady. Dıspanserdiń statıst-dárigeri Kúláı Turasheva 2018-2022 jyldar aralyǵynda batysqazaqstandyq 13 naýqas Reseıdiń Máskeý, Sankt-Peterbor, Orynbor, Qazan, Samara qalalaryna, 1 pasıent Ońtústik Koreıaǵa sáýle terapııasyn alýǵa barǵanyn aıtady.
Al oblystyq dıspanserdiń radıologııa bólimi meńgerýshisi mindetin atqarýshy Aleksandr Kýznesovtyń aıtýynsha, 2022 jyly Batys Qazaqstan oblysynda 1 555 adamnan onkologııa derti jańadan anyqtalǵan bolsa, sonyń 60 paıyzyna, 800-deı adamǵa sáýle terapııasy taǵaıyndalǵan eken. Biraq olardyń az ǵana bóligi ózge óńirge baryp, tıisti emin ala alǵan.
Árıne, dıspanser basshylyǵy qalyptasqan jaǵdaıdy aıtyp dabyl qaǵyp, óńir basshylyǵyn, tıisti oryndardy habardar etken edi. Biraq sáýle terapııasyna qajetti medısına jabdyqtary óte qymbat turatyndyqtan, oblys bıýdjeti kótere almaıdy. Aqyry munyń da joly tabyldy. Qazaq-orys birikken «MedInvestGrýpp Qazaqstan» kompanııasy memlekettik-jekemenshik seriktestigi aıasynda Oral qalasyna sý jańa zamanaýı qondyrǵy jetkizdi. Iаdrolyq medısına ortalyǵyn iske qosý jobasy aıasynda Batys Qazaqstan oblysy ákimdigi, Batys Qazaqstan oblystyq onkologııa dıspanseri jáne «MedInvestGrýpp Qazaqstan» JShS úshjaqty kelisimge qol qoıdy. Bul joba 10 jyl merzimde júzege asyrylady. Joba aıasynda memleket tarapynan medısınalyq ortalyqqa ǵımarat tegin berildi. Sóıtip, jalpy aýdany 350 sharshy metr ǵımaratqa kúrdeli jóndeý júrgizilip, halyqaralyq deńgeıdegi medısına qurylǵylary ornatyldy. Bul jobany júzege asyrý úshin «MedInvestGrýpp Qazaqstan» 2 mlrd 700 mln teńgeden asa qarjy jumsapty.
Iаdrolyq medısına ortalyǵyn aralap, jańa jabdyqtardy kózimizben kórdik. «Varian» kompanııasynyń AQSh-ta jobalanyp, Qytaıda jınaqtalǵan «Halcyon» zamanaýı jelilik údetkishi zaýyttan 2022 jyly ǵana shyǵypty. Iаǵnı búgingi tańdaǵy eń sońǵy jetistiktermen qamtylǵan jabdyq. Qazir mundaı qurylǵy Qazaqstanda Shymkent pen Oral qalasynda ǵana bar eken. Oraldaǵy mamandarǵa jańa jabdyqtyń qyr-syryn úıretýge kelgen ınjener, medısına fızıgi Dosbol Ýálsherovtiń aıtýynsha, bul qondyrǵy óte yńǵaıly ári tez qyzmet kórsetedi. Mysaly, bir pasıenttiń em alýyna 10 mınýt ǵana ýaqyt jumsalady. Ári sáýle adam denesine shashyramaı, obyr aýrýmen zaqymdalǵan núktege ǵana túsedi. Aǵzanyń basqa múshelerine zııany tımeıdi. Sondyqtan adam sharshamaıdy, bul emdi 20-30 mártege deıin ala alady eken. Jalpy, osy «Halcyon» apparaty bir jyl ishinde keminde 800-den asa naýqasqa qyzmet kórsete alady.
– Bul jobanyń maqsaty – óńirde onkologııa dertine shaldyqqan syrqat sanyn azaıtý, naýqastyń ǵumyryn uzartý jáne ómir sapasyn arttyrý. Jańa qurylǵy hırýrgııa jolymen emdeý ádisin azaıtyp, aspappen zertteý kómegimen anyqtalǵan isik jasýshalaryn radıasııa ádisimen emdeıdi. Sáýle terapııasy derti meńdegen naýqastyń tán azabyn da azaıtady. Jańa ıadrolyq medısına ortalyǵynyń ashylýy bizdiń óńir úshin úlken jańalyq, erekshe qýanyshty sát boldy. Ortalyqtyń qyzmetin batysqazaqstandyq turǵyndar kepildik kólem sheńberinde tegin paıdalanady. Odan bólek, kórshiles óńirlerden, Qazaqstannyń basqa da oblystarynan naýqastar kele alady, deıdi Zeıil Jókenuly.
«MedInvestGrýpp Qazaqstan» JShS men onkologııalyq dıspanser arasyndaǵy kelisimshartqa sáıkes, ortalyqta sáýlelik terapııa jáne kompıýterlik tomografııa boıynsha medısınalyq qyzmet kórsetiledi. Jelilik údetkishte sáýle terapııasyn alatyn 800 naýqastan bólek, munda jylyna 1 myńnan asa naýqas kompıýterlik tomografııa tekserýinen óte alady.
– Bul ortalyqtyń ashylýy onkologııalyq aýrýlardy der kezinde anyqtaýǵa, onkopatologııamen aýyratyn naýqastardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa, osy túrdegi qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrýǵa, pasıentterdiń em-dom sharalaryn kútý ýaqytyn qysqartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar qaterli isik aýrýlarymen kúrestiń tıimdiligin arttyrýǵa da zor úles qosady, deıdi Aleksandr Kýznesov.
Aıtpaqshy, dáriger-rentgenolog A.Kýznesov Reseı Federasııasynyń Perm qalasyndaǵy aımaqtyq onkologııa ortalyǵynda dál osy «Halcyon» jelilik údetkishiniń jumysy boıynsha kirispe kýrstan ótip kelipti. О́zi qazaqshaǵa da júırik eken. Qazir ol Oralda radıologııa bólimshesiniń dárigerleri men orta medısına qyzmetkerlerine osy qurylǵyny paıdalaný sabaǵyn júrgizedi. Sondaı-aq bólimsheniń qos qyzmetkeri bıyl qańtar-naýryz aralyǵynda respýblıkalyq medısına akademııasynyń Qaraǵandy fılıalynda «Rentgenologııadaǵy meıirger isi» kýrsyn eki aı oqyp, sertıfıkat alyp kelipti.
Batys Qazaqstan oblystyq onkologııa dıspanserinde barlyǵy 36 dáriger jumys isteıdi. Mamandar tolyq, tek klınıko-dıagnostıkalyq zerthanaǵa 1 zerthanashy-dáriger jetpeı tur. Jalpy, onkodıspanser táýlik boıy jumys isteıtin – 181, stasıonarlyq 55 kereýet-orynǵa eseptelgen.
– 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparǵa sáıkes, bolashaqta taǵy 63 medısınalyq qural-jabdyq satyp alý josparlanyp otyr. Sonymen qatar oblys ákimdiginiń qoldaýymen «Qarashyǵanaq Petroleým Opereıtıng B.V.» kompanııasy 18 dana emdik-dıagnostıkalyq qural-jabdyqty jańartyp bermek, deıdi Zeıil Jókenuly.
Mine, osyndaı sharalardyń nátıjesinde óńirde qaterli isik saldarynan bolǵan ólim kórsetkishi tómendep, 2023 jyly 100 myń adamǵa shaqqanda boljamdaǵy 94,7 adamnan 85,4 adamǵa túsken.
Qaterli isik, onkologııa aýrýlary HHI ǵasyrda adamzattyń úlken máselesine aınalǵany ras. Álemdik ozyq tehnologııa, ǵylym-bilim bul dertpen barynsha kúresýde. Sol aqyl-oıdyń aldyńǵy qatarly jetistikteri elimizge, sonyń ishinde shetkeri oblystarǵa da jetip jatqanyna qýanyshtymyz.
Batys Qazaqstan oblysy