Ilgeride óńirdiń bilim salasynda ózekti másele jetip artylatyn. Keıingi jyldary aǵartý salasyndaǵy qordalanǵan máseleni sheshý jolynda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jumystar atqarylyp jatyr. Eń bastysy, jergilikti atqarýshy bılik balalardyń sapaly bilim alýyna qoldan kelgenshe jaǵdaı jasap jatqany – quptarlyq is.
Bilim salasyn damytý maqsatynda qolǵa alynǵan jobalar az emes. Árıne, árbir jobanyń óz mıssııasy bar. Áıtse de «Aýyldyq jerlerdegi tirek mektepterdiń áleýetin damytý» jobasynyń orny bólek ekeni ras. Búginde óńirde atalǵan joba aıasynda atqarylǵan jumystar oń nátıje berip otyrǵany talas týdyrmaıdy. Áleýetti jobanyń jemisin óńirdegi birqatar aýyldyq mektep te sezine bastady. Ásirese shalǵaı aýdandardaǵy bilim ordalaryna aıryqsha nazar aýdaryla bastaǵany qýantady.
Birer kún buryn Jambyl oblysy aýmaǵynyń 30 paıyzyn alyp jatqan Moıynqum aýdanynyń ortalyǵy Moıynqum aýylynyń turǵyndary da áleýetti jobanyń sharapatyn sezindi. Naqtyraq aıtsaq, Turar Rysqulov atyndaǵy bilim ordasy jergilikti jurtshylyqqa tirek mektebi retinde tanystyryldy. Dál sol kúni Jýaly aýdanyndaǵy Álıhan Bókeıhan atyndaǵy mektep-lıseıi de tirek mektebi retinde jumysyn bastaǵanyn aıta ketken jón.
Qysqasy, osy jyly «Aýyldyq jerlerdegi tirek mektepterdiń áleýetin damytý» jobasyna óńirden eki mektep qosylyp, oqýshylardyń ıgiligine berildi. «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory men «Bilim berý salasyn turaqty damytý» qorynyń qoldaýynyń nátıjesinde 250 mln teńge bólinip, bilim oshaqtarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy tolyǵymen jańartyldy.
Joba jetekshileri ózderine júktelgen mindetti ári qaraı da abyroımen jalǵastyrýǵa nıet bildirip otyrǵany jan semirtedi. Olar aýyl balalarynyń áleýeti qalada bilim alatyn jasóspirimderden esh kem emes ekenine bek senimdi.
Moıynqum aýylynda ornalasqan Turar Rysqulov atyndaǵy tirek mektebiniń tanystyrylymyna qatysqan óńir basshysy Erbol Qarashókeev joba aıasynda atqarylǵan jumys týraly óz oıymen bólisti.
– Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes bilim salasyndaǵy jumystardy odan ári qaraı jandandyrýdyń mańyzy zor. Búginde óńirimizde birqatar jumys qolǵa alynǵany belgili. Osy jyldyń ózinde 25 bilim nysanynyń qurylys jumystary júrgizilip, 9 mektep jáne 5 mekteptiń qosymsha qurylysy aıaqtaldy. Rasynda da, aǵartý salasynda atqarylatyn jumys az emes. Naqtyraq aıtar bolsam, «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 9500 oryndyq 12 bilim ordasyn salýdy josparlap otyrǵan jaıymyz bar. Onyń 7-eýi 2024 jyly, qalǵan 5-eýi 2025 jyly paıdalanýǵa beriledi. Jalpy alǵanda, turǵyndardyń sanasynda «qala mektepterinde oqıtyn jasóspirimderdiń bilimi aýyldyqtarǵa qaraǵanda anaǵurlym joǵary» degen túsinik qalyptasyp qalǵany jasyryn emes. Búginde aýyl men qala mektepteri arasyndaǵy oqýshylardyń bilim sapasyndaǵy alshaqtyqty joıýdyń mańyzy zor ekeni belgili. Osy turǵydan kelgende aıtarlyqtaı jemisti jumys atqaryp júrgen «Qazaqstan halqyna» jáne «Bilim berý salasyn turaqty damytý» qoryna alǵys bildiremiz. Birlesip iske asyrar jumys az emes, – dedi óńir basshysy.
Elimizdiń barlyq óńirinde iske asyp jatqan ilkimdi jobaǵa «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory men «Bilim berý salasyn turaqty damytý» qorynan bólek «AITAS» holdıngi, Nazarbaev zııatkerlik mektepteri aıtarlyqtaı zor úles qosyp jatqanyn aıta ketken lázim. Qazirgi kezde Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń bilikti mamandary ustazdardy taǵylymdamadan ótkizý jumystaryn bastap ketti. Olar aýyldardaǵy tirek mektepterde eńbek etetin pedagog mamandardyń biliktiligin arttyrý baǵytyndaǵy júıeli jumysty jyldar boıy júrgizýge nıetti.
– О́zimiz belgilegen jospar aıasynda aı saıyn oqytý úderisine júıeli túrde qoldaý kórsetemiz. Qyrkúıek aıynyń alǵashqy aptasynda fızıka, hımııa, bıologııa pániniń muǵalimderine jańadan jetkizilgen qural-jabdyqtarmen jumys isteýdi tolyqtaı úırettik. Jalpy alǵanda, tirek mektepteriniń muǵalimderine qoldan kelgenshe kómektesýge ázirmiz. Aldaǵy ýaqytta ózge muǵalimder de bizdiń mekteptiń ozyq tájirıbesimen tanysyp, jumys barysynda qoldanatyn bolady. Odan bólek, ádistemelik kómek kórsetip jatqan jaıymyz bar. О́z kezeginde ustazdar ártúrli zerthanalyq jumystardy iske asyrýǵa belsene kiriskenin aıta ketken jón. Biz aýyl mektepterindegi ustazdarǵa úsh jyl boıy qolushyn beremiz dep josparlap otyrmyz. Bilikti mamandarymyz olarǵa bar bilgenin úıretedi. Atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde aýyl balalarynyń bilim sapasy jaqsarady, – deıdi Tarazdaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń dırektory Qarlyǵash Abdrahmanova.
Joba jetekshileriniń aıtýynsha, «Qazaqstan halqyna» qory bólgen 250 mln teńge esebinen mekteptegi 36 kabınet tolyqtaı jabdyqtalǵan. Olardyń ishinde STEM zerthanasy, art-stýdııa men kınostýdııa, robottehnıka kabınetteri bar. Bul árıne, aýyl mektepteri úshin qýanyshty jańalyq ekeni daýsyz.
Turar Rysqulov atyndaǵy mektepte 70 ustaz eńbek etedi. Olar kezeń-kezeńimen Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń qarqyndy oqytý baǵdarlamasyn meńgerip, aýyl balalaryn ozyq baǵdarlamalar negizinde oqytpaq. Osylaısha, eldi mekenderde turatyn qarakózderdiń bilim deńgeıin qalalyq balalardyń bilimimen teńestirýge kúsh salmaq.
Jalpy alǵanda, «Bilim berý salasyn turaqty damytý» qory Jambyl oblysynda osymen úshinshi bilim ordasyn tirek mektepter jelisine qosyp otyr. Buǵan deıin Sarysý aýdanyna qarasty Saýdakent aýylyndaǵy Baltabaı Adambaev atyndaǵy mektepke kómek kórsetken bolatyn. Qor jetekshisi Danııar Toqtarbaevtyń aıtýynsha, qolǵa alynǵan jumystar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady. О́ıtkeni tirek mektepterdiń jelisine qosylýǵa nıet bildirip otyrǵan bilim ordasy az emes.
– Bul jumys osy jylmen toqtap qalmaıdy. Kelesi jyly óńirdiń taǵy 8 mektebin tirek mektepter jelisine qosamyz dep otyrmyz. Elimizdiń ár aýdanynan kem degende bir bilim ordasyn tirek mektepter qataryna qossaq, odan eshkim utylmaıdy. Al bul bilim ordalary jaqyn mańaıda ornalasqan shaǵyn jınaqy mekteptermen tájirıbesin bólisedi. Nátıjesinde, aıadaı aýyldarda oqıtyn balalar da sapaly bilimge qol jetkizedi, – deıdi D.Toqtarbaev.
Shyny kerek, birshama ýaqyt buryn moıynqumdyqtar «bizdiń aýdannyń mektepteri osy jobaǵa qashan enedi eken?» degendi jıi aıtyp júretin. О́ıtkeni shalǵaı aýdandaǵy aýyl turǵyndary da balalarynyń izdenis izine túsip, sapaly bilimmen qamtylǵanyn qalaıtyn. Endi, mine, aýdan ortalyǵyndaǵy bilim ordasy tirek mektepterdiń jelisine qosylyp, jańa baǵytta jumys isteý múmkindigine ıe bolyp otyr.
Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Aıdyn Dosybaeva keltirgen derekke zer salsaq, aldaǵy ýaqytta óńirde birneshe jańa mektep boı kóteredi. Nátıjesinde, qordalanǵan birqatar másele sheshimin tabady.
– Osy jyldyń qyrkúıek aıynda Jambyl aýdanyna qarasty Shoqaı aýylynyń balalary jańa mektepte bilim alý múmkindigine ıe boldy. 150 oryndyq bilim ordasynda oqýshylardyń sapaly bilimmen qamtylýy úshin barlyq jaǵdaı qarastyryldy. Budan bólek, qarasha, jeltoqsan aılarynda taǵy birneshe mektep paıdalanýǵa berilmek. Sondaı-aq 11 nysannyń qurylysy aldaǵy jyly aıaqtalady. Bir sózben aıtqanda, óńirdiń bilim salasyndaǵy ótkir máselelerdi sheshýge basymdyq berip otyrmyz, – deıdi Aıdyn Dosybaeva.
Onyń aıtýynsha, búginde óńirde úsh aýysymdy tórt mektep bar bolsa, oqýshy ornynyń tapshylyǵy bar eki mektep tirkelgen. Balalardy úsh aýysymda oqytatyn tórt bilim ordasynyń máselesi 2024-2025 jyldary ońynan sheshilmek. Sondaı-aq eki mekteptiń máselesi qosymsha qurylys esebinen sheshimin tappaq.
«Aýyldyq jerlerdegi tirek mektepterdiń áleýetin damytý» jobasy aıasynda atqarylatyn jumystyń aýqymy zor ekenine eshkimniń kúmáni joq. О́ıtkeni aýdandarda jańadan boı kóteretin mektepter az emes. Bolashaqta jańa bilim ordalary da jobaǵa enýi múmkin. Joba óz mıssııasyn tolyq aıaqtamaıynsha toqtamaıdy dep senemiz.
Jambyl oblysy,
Moıynqum aýdany