• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 13 Aqpan, 2025

Mámbet áýlıe murasy

70 ret
kórsetildi

Qyzylorda oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ­­sırek kitaptar qorynda HH ǵasyrdyń basynda baspa júzin kórgen Quran kitaby saqtalyp tur. Qundy kitap – aldaǵyny boljaǵan áýlıe, temirden túıin túıgen usta Mámbet Oljabaıulynan qalǵan jádiger. Kóp jyl áýlıe urpaqtarynyń qolynda saqtalǵan kitap byltyr mýzeıge tapsyryldy.

Osydan biraz buryn oblystyq mýzeı ujymy «Syr óńi­rindegi dalalyq ekspedısııa jáne empırıkalyq zertteýler» ǵylymı jobasyn qolǵa alyp, onyń sheńberinde aımaqta ótken ustalar men olardyń muralary keńinen zerttelgen bolatyn. Mýzeı qoryn etnografııalyq eksponattarmen tolyqtyr­­ǵan osy bastama aıasynda zamanynda ustalyq qylyp, naý­qastardyń dertine shıpa berer emshilikpen aınalysqan Mámbet áýlıe ustaǵan Quran kitaby halyq ıgiligine aınaldy.

El aýzyndaǵy ańyzda Mám­bet Oljabaıulynyń HIH ǵasyrdyń ekinshi jartysynda qazirgi M.Shámenov aýyl­dyq okrýgine qarasty «Kók­­ton­dy» asarynyń mańynda ­dú­nıege kelgeni aıtylady. Kishi júzdegi Tabyn rýynyń Toqberli atalyǵynan taraıtyn Mámbetke áýlıelik pen ustalyq qasıet bala ke­zinde qonǵan desedi.

Birde qazirgi ustahanasy turǵan jerde top balamen birge mal jaıyp júrgen bala Mámbet kórik basyp, tóstegi temirdi balǵamen uryp jatqan adamdardy kóredi. Qa­syndaǵylar baıqamaǵan osy tylsym balaǵa jıi kórine bergen soń ákesi Oljabaı aýyl aq­saqaldaryn alyp álgi jerge keledi. Ol «Mundaıda mal shalyp, qurbandyq berý kerek» degen qarııalardyń aqylymen astyndaǵy atyn shalyp ji­bergende mańyndaǵylardyń kózine gúrsildegen kórik, ja­lańdaǵan ot, shaqyldaǵan bal­ǵa kóringen eken. Sodan aýyl aqsaqaldary: «Myna us­ta dú­keniniń ıesi Mámbet bolady», dep balaǵa batasyn berip­ti.

Áýlıeniń piri jeti qazan, aqqý, jolbarys, qasqyr, jylan bolǵan desedi. El arasynda búginge deıin qyzýy temirdi balqytatyn otqa qolyn súńgitip, bir sıpa­ǵanda qazannyń jaryǵyn bi­teı­tin áýlıeligi, adam basyn­daǵy jarany sıpap-aq jazatyn emshiligi týraly jıi aıtylady.

Quran kitabyn áýlıege Qaljan ahýnnyń balalary syılaǵan degen derek bar. Mám­bettiń urpaǵy Telǵara Oryn­baıuly máńgilik mekeni Jalaǵash kentinen Batysqa qaraı jol boıynan buıyrǵan baba zıratynyń shyraqshysy bolyp, ózi dúnıeden ótkenge deıin osy kitapty kóziniń qa­rashyǵyndaı saqtaǵan eken. Qundy dúnıeni mýzeı qoryna osy Telǵara aqsaqaldyń qyzy aqyn-sazger, ulaǵatty ustaz Aıkúmis Orynbaeva tapsyrypty.

Oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri Lázzat Jalǵasbaevanyń aıtýynsha alda qundy dúnıeni túrli taqyryptyq kórmelerge qoıý josparlanyp otyr.

 

QYZYLORDA 

Sońǵy jańalyqtar