Ǵasyrdan astam tarıhy bar Kazinform halyqaralyq aqparat agenttigi mereıtoıyn erekshe formatta atap ótti. Fotokórmege agenttiktiń qorynan alynǵan sırek kadrlar qoıylyp, jurtshylyq ótken dáýir tynysymen tanysýǵa múmkindik aldy, dep jazady Egemen.kz.
Alǵashqy qazaq aqparat agenttigi 1920 jyly Orynbor qalasynda ROSTA-nyń Orynbor-Torǵaı bólimshesi negizinde ashylǵan edi. Agenttik ǵasyrdan astam ýaqyt boıy saıasat, ekonomıka, bilim, densaýlyq, sport, mádenıet jáne qoǵam tynys-tirshiligi týraly senimdi ári jedel aqparat kózi retinde múltiksiz eńbek etip keledi.
«QazAqparat agenttiginiń» 105 jyldyǵa oraı uıymdastyrylyp otyrǵan kórmede 1930 jyldardan búgingi kúnge deıingi el ómirindegi mańyzdy oqıǵalardy túsirgen agenttik tilshileriniń biregeı muraǵattyq jáne eksklıýzıvti fotosýretteri qoıylǵan. Kóptegen fotosýretter alǵash ret qalyń oqyrmanǵa usynyldy.
Kórme materıaly alty bólimnen turady: 1928-1959 jyldardaǵy jáne ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezindegi qazaqstan; 1960-1985 jyldardaǵy iri qurylys jobalary, qalalar men aýdandardyń ekonomıkalyq damýy, Almaty men Astananyń sońǵy 40 jyldaǵy shejiresi, áleýmettik-mádenı ózgerister, sondaı-aq memlekettiń daýmyna úles qosqan kórneki tulǵalardyń portretteri.
«QazAqparat» Halyqaralyq aqparat agenttigi basqarýshy dırektorynyń orynbasary, mýltımedııalyq kontent óndirisi qyzmetiniń bas redaktory Vladımır Gennadevıchtiń aıtýynsha, bul tek Qazaqstandaǵy ǵana emes, TMD keńistigi men álemdegi eń kóne agenttikterdiń biri.
«Fotokórme birneshe taqyryptyq bloktan turady. Olardyń ishinde ujymdastyrý kezeńi, eńbek adamdarynyń beınesi, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldary, mádenıet qaıratkerlerine arnalǵan sırek sýretter jáne qazirgi dáýirdi qamtıtyn materıaldar bar. «Barlyq eksponattar arhıvten irikteldi. Myńdaǵan sýretterdiń ishinen 3000-y tańdalyp alynyp, kórermenge usynyldy. Sonymen qatar agenttik basshylary men ardagerlerine arnalǵan bólek bólim ázirlengen», dedi ol.
Kazinform halyqaralyq aqparat agenttiginiń basqarýshy dırektory Naǵashybek Aldan kórmeniń basty ereksheligine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, munda usynylǵan sýretter halyq nazaryna alǵash ret shyǵyp otyr.
«Sońǵy eki jylda Reseı men Qazaqstan muraǵattarynda aýqymdy izdenis jumysy júrgizilip, on myńnan astam foto men qujat jınaldy. Bul tek sýretter ǵana emes, bul – Qazaqstannyń sońǵy júz jyldyq tarıhynyń aınasy. Kórmede soǵys pen soǵystan keıingi kezeńder, ındýstrıalızasııa jyldary, táýelsizdik dáýiri, Almaty men Astananyń qurylys sátteri, elge eńbegi sińgen tulǵalardyń buryn-sońdy jarııalanbaǵan sýretteri bar», dedi ol.
Naǵashybek Aldannyń aıtýynsha, kórme – agenttik fototilshileriniń ǵasyr boıǵy eńbegin kórsetetin biregeı jumys.
«Bul búgingi kún úshin emes, kelesi urpaqqa amanat retinde usynylyp otyr», dep túıindedi ol.
Kazinform agenttiginiń prodıýseri Qalamqas Ábýova fotokórmeniń mán-mańyzyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, 105 jyl ishinde alǵash ret osyndaı aýqymdy tarıhı kórme uıymdastyrylyp otyr.
«Bul – memlekettiń bizge degen kózqarasy ǵana emes, ózimizdiń bolashaǵymyzdy oılaýymyz. Kórermender arhıvten alynǵan sırek sýretter arqyly ata-ájelerin, olardyń sol kezdegi ómirin, eńbek jolyn kórýi múmkin. Bul – el tarıhymen birge órilgen Qazaqparattyń da shejiresi», dedi ol.
Senat depýtaty Aınur Arǵynbekova «QazAqparat» ujymyn 105 jyldyq mereıtoı aıasyndaǵy fotokórmeniń ashylýymen quttyqtady. Ol agenttiktiń ǵasyrdan astam ýaqyt boıy elge shynaıy ári jedel aqparat taratyp kele jatqanyn atap ótti.
«Qazaqparat – jas mamandardan bastap ardager jýrnalısterge deıin barlyǵy úshin ystyq ujym. Alǵashqy fotoapparattyń paıda bolǵanyna 200 jyl bolsa, Qazaqparatta 100 jyldan astam tarıhty qamtıtyn fotosýretter bar. Bul – kez kelgen aqparat quralynda kezdese bermeıtin erekshelik», dedi senator.