Elimizde ıslamdyq qarjy ındýstrııasynyń keleshegi kemel

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń uıymdastyrýymen «Islam qarjylyq qyzmet kórsetý keńesiniń» HII sammıti óz jumysyn bastady.

Álemdik qarjy saıasatynyń iri ókilderiniń biri bolyp tabylatyn Islam qarjylyq qyzmet kórsetý keńesi (IFSB) dúnıejúzinde ıslamdyq qarjylandyrý tetigin damytý, qarjy mekemeleriniń qyzmetin retteý jáne qadaǵalaý, qar­jylyq turaqtylyqty qamtamasyz etý sekildi qyzmetterdi atqarady. Budan ózge, bul keńes ıslamdyq qarjy ındýs­trııasynyń negizgi oıynshylary ózara únqatysý men erkin qatynas jasaý alańy retinde de álemdik ekonomıka salasynda mańyzdy rólge ıe.

Alǵash ret 2004 jyly Ýels hanzadasy Charlzdiń bastamasymen Ulybrıtanııada ótken atalmysh sammıttiń HII otyrysyn Qazaqstanda ótkizýge 2014 jyldyń sońynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki men Islam qarjylyq qyzmet kórsetý keńesi arasynda jasalǵan memorandým nátıjesinde qol jetkizilgen bolatyn. Eske sala ketsek, elimizde ıslamdyq qarjy júıesin damytý nıetinde bir­qatar ıgi sharalar men zań jobalary qabyldanyp, búginde óz nátıjesin bere bastady. Atap aıtqanda, 2011 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Islamdyq qarjylyq qyzmetter jónindegi keńesine (IFSB) múshe bolyp kirdi. 2009 jyly Qazaqstan Respýblıkasynda Islamdyq qarjylandyrý jónindegi zań qabyldanyp, soǵan səıkes ıslam bankteriniń, ıslamdyq ınvestısııalyq qorlardyń jumys isteýi, ıslamdyq baǵaly qaǵazdardyń shyǵarylýy úshin jaǵdaılar jasaldy. 2011 jyly mem­lekettik ıslamdyq baǵaly qaǵazdardy shyǵarý múmkindigin kózdeıtin, sondaı-aq, Qazaqstan Respýblıkasynyń rezı­dentteri shyǵaratyn ıslamdyq baǵaly qaǵazdardyń orıgınatorlarynyń tizbesin keńeıtetin zań qabyldandy. Islamdyq qarjylandyrýdy, saqtandyrýdy jə­ne lızıngti damytý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki «Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine saqtandyrý jəne ıslamdyq qarjylandyrý məseleleri boıyn­sha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn əzirledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Úki­meti Islamdyq qarjylandyrýdy damytýdyń 2020 jylǵa deıingi jol kartasyn bekitti, ony iske asyrý ıslamdyq qarjylyq qyzmetter ındýstrııasyn turaqty damytý úshin jaǵdaılar jasaýǵa, emıtentterdiń, ınvestorlardyń jəne naryqqa qatysýshylardyń shekti kólemin qurýǵa yqpal etetin bolady. TMD kóleminde alǵash ret Qazaqstanda ótkizilip otyrǵan sammıtke álemniń 35 memleketinen 300-den asa delegat qatysýda. Sammıt qonaqtary qatarynda qarjy naryǵyn retteý jáne qadaǵalaý organdarynyń, halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi, qarjy naryǵyna qatysýshy belsendi top pen qarjy-ekonomıka salasynyń jetekshi ǵalymdary men sarapshy mamandary bar. Almaty tórinde ótip jatqan sammıt qonaqtary men qatysýshylaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Kárim Másimov on-laın rejiminde quttyqtap, elimizde ıslamdyq qarjy júıesiniń damýyna jasalǵan múmkindikter barysyn da aıtyp ótti. – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes Islam qarjy­landyrýynyń 2020 jylǵa deıingi jol kartasy daıyndalyp, qazirgi tańda ol qabyldandy. El Úkimetiniń bolashaqqa jasaǵan qadamy barysynda Islamdyq qarjy qyzmetteri keńesiniń músheligine endik, – dedi óz sózinde Úkimet basshysy. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń tóraǵasy Qaırat Kelimbetov sammıttiń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde elimizde ıslamdyq qarjylandyrý tetigimen qatar, otandyq qarjy salasynyń jańa deńgeıge kóterilgendigin, az ǵana ýaqyt ishinde kóptegen ıgi jumystar atqarylyp, memleket tarapynan úlken qoldaýdyń kórsetilip otyrǵandyǵyn tilge tıek ete kelip: – Islam qarjylyq qyzmet kórsetý keńesi álemdegi musylman elderinen ózge de memlekettermen tyǵyz baılanys ornatyp, jahanǵa qarjylandyrý jáne qarajatpen durys jumys isteýdiń ıslamdyq tıimdi jolyn nasıhattap keledi. Azııa men Batystyń aldyńǵy qatarly damyǵan elderiniń ekonomıkalaryna ınvestısııa salý arqyly atalǵan Keńes tek qarjy salasyna ǵana emes, jalpy adamzattyq damý úderisine de zor yqpal etkenin aıta ketýimiz kerek, – dedi Bas bankır. – The Islamic Financial Services Board (IFSB), Islam qarjylyq qyzmet kórsetý keńesi – bank jəne saqtandyrý júıesinen, sondaı-aq, kapıtal naryǵynan turatyn ıslamdyq qarjylyq qyzmetter ındýstrııasynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etetin uıymdardy retteıtin jəne baqylaıtyn halyqaralyq organ. IFSB-nyń 184 múshesi bar, onyń 59-y retteýshi jəne qadaǵalaýshy organdarǵa tıesili jəne 8 halyqaralyq úkimetaralyq uıymdar bar. Halyqaralyq qarjy salasy ınvestısııa jasaý úshin joǵary ósý qarqyny bar jańa naryq kózderin izdeýde. Sol sebepti qazirgi tańda ekonomıkalyq ósimi men turaqtylyǵy jóninen Qazaqstan Ortalyq Azııa men TMD kólemindegi birden-bir qolaıly memleket, – dep atap kórsetti IFSB Bas tóraǵasy Jasım Ahmad. Buǵan deıin Katarda, Lıvanda, BAÁ-de, Iordanııada, Sıngapýrde, Bahreınde, Lıýksembýrgte, Túrkııada, Malaızııada jáne Mavrıkııada óz jumysyn tıimdi júrgizip kelgen sammıtke qatysýshy qarjyger mamandar Almatyda ótken basqosýdyń jemisti bolǵanymen qatar, keleshekte Qazaq elinde ıslamdyq qarjy ındýstrııasynyń qarqyndy damýyna zor múmkindikterdiń bar ekendigin atap kórsetti.

Qanat ESKENDIR, «Egemen Qazaqstan».

ALMATY.