Kúni keshe «Qazaqstan temir joly» UK» AQ prezıdenti Asqar Mamın Alstom kompanııasynyń prezıdenti Anrı Pýpar Lafarjmen birge «Elektrovoz qurastyrý zaýyty» AQ-tyń jumysymen tanysty. Shara barysynda taraptar seriktestik aıasyn áli de ulǵaıtýǵa kelisim jasady.
Ol boıynsha fransýzdyń Alstom konserni QTJ-dan 25 paıyz qosymsha úles alyp, birlesken kásiporyndaǵy jalpy úlesin 50 paıyzǵa jetkizdi. Endi «QTJ» UK» AQ pen «Transmashholdıng» JAQ-ta 25 paıyz aksııadan qaldy.
«Qazaqstan álemdik alpaýyt Alstom fransýz kompanııasymen birlesip kóliktik mashına qurastyrý salasyna tikeleı ınvestısııa jáne jańa tehnologııa tartý isin júzege asyrdy. Sonyń nátıjesinde sońǵy tehnologııaǵa negizdelgen jańa óndiris orny ómirge keldi», dep atap ótti A.Mamın.
Alstom prezıdenti Anrı Pýpar Lafardjdiń aıtýynsha, Qazaqstanda ınvestısııaǵa qolaıly jaǵdaıdyń bári jasalǵan. Bul óz kezeginde uzaq merzimdi seriktestik ornatýǵa múmkindik beredi. EQZ arqyly jańa tehnologııalardy meńgerý qazaqstandyq mashına jasaý salasyndaǵy kóshbasshylyq róldi atqarýǵa múmkindik jasaıdy. Qazaqstandyq lokomotıvterdi álem naryǵyna eksportqa shyǵarýǵa kepildik etedi. Zaýyttaǵy qazaqstandyq úlesti kóbeıtý 2020 jylǵa qaraı 70 paıyzdy quraıtyn bolady eken.
Elimizdiń bas temirjolshysynyń sózine qaraǵanda, qazirgi tańda Qazaqstannyń temirjoldarynda saǵatyna 120 shaqyrym jyldamdyqpen júretin álemdegi eń qýatty bolyp sanalatyn KZ-8A serııasyndaǵy 31 júk lokomotıvi júıtkip júr. Sondaı-aq, saǵatyna 200 shaqyrym jyldamdyqpen júretin alty dana KZ-4AT jolaýshylar lokomotıvteri halyqqa qyzmet kórsetýde.
Bularmen birge, Alstom jáne EQZ zaýyttyń óndiristik bazasynda elektrovozǵa arnalǵan tartym transformatorlaryn óndirý jónindegi kelisimge qol qoıdy. Osynyń arqasynda zaýyt Alstom konsernine atalǵan transformatorlardy shetelden jetkizetin iri kásiporynǵa aınalatyn bolady. EQZ-da transformatorlar shyǵarý 2016 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda bastalyp, 100-den astam jumys orny qurylady dep kútilýde. Josparlanǵan óndiristik qýattylyǵy jylyna 200-ge deıin transformatordy quramaq.
Osy kelisimderdi jasasýdyń arqasynda Alstom EQZ zaýytyn damytýǵa búkil kúshin shoǵyrlandyryp, eksporttyq áleýetke ıe álemdik sapadaǵy jergilikti ónimdi jasap shyǵaratyn bolady. Osylaısha EQZ Qazaqstan ekonomıkasynyń negizgi qozǵaltqysh kúshine aınalyp, lokomotıvterdi óndirip, olardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jáne TMD aýmaǵyndaǵy Ázerbaıjan men О́zbekstan sekildi kórshiles elderden bastap, búkil álemge eksporttaıtyn halyqaralyq óndiris retinde tanylmaq.
– EQZ zaýytyndaǵy úlesti ulǵaıtý jáne jańa óndiristi bastaý Alstom konserniniń Qazaqstanda birizdilikpen júzege asyryp jatqan strategııasy aıasyndaǵy zańdy qadam bolyp tabylady. Bizdiń maqsatymyz – Qazaqstan Respýblıkasymen senimdi ári uzaq merzimdi seriktestik qurý. Tehnologııalar men óndiristi jergiliktendirý, jańa jumys oryndaryn qurý jáne jergilikti mamandardy oqytý arqyly Alstom Qazaqstandaǵy mashına jasaýshy basty kásiporyndardyń birin jańa deńgeıge kóterip, onyń aldynda álemdik naryqtyń esigin ashpaq.
Biz qazirdiń ózinde el aýmaǵynda 400-den asa jumys ornyn quryp úlgerdik, óndiristi jergiliktendirýdiń úlesi 28 paıyzǵa jetip otyr jáne de taıaýdaǵy 2 jyl ishinde ol 50 paıyzǵa deıin artpaq. Qazaqstan Úkimetiniń ınvestısııalaýǵa jáne damytýǵa arnap jasap bergen qolaıly jaǵdaılary aıasynda bizdiń yntymaqtastyǵymyz barlyq múddeli taraptarǵa óz paıdasyn ákeletinine men nyq senimdimin, dedi Alstom konserniniń Reseı jáne TMD aımaǵyndaǵy aǵa vıse-prezıdenti Martın Vojýr.
Saltanatty sharadan keıin kásiporynnyń kommersııalyq dırektory Alekseı Ershov jýrnalısterge zaýyt ishin aralatty. Ol ár sehtyń atqaratyn jumystarymen tanystyryp, elektrovozdardyń burynǵylardan artyqshylyqtaryna toqtaldy. «Kórip otyrǵan KZ8A júk elektrovozy álemdegi eń qýatty ári tıimdi mashına bolyp sanalady. Munyń burynǵylardan artyqshylyǵy tek qýatynda ǵana emes, ár tusta únemdeýge negizdelip jasalǵan elektrovoz buǵan deıingi temirjol mashınalarynan elektr qýatyn 25 paıyzǵa deıin az jumsaıdy. Sondaı-aq, jyldamdyǵy da joǵary. Mashınısterge qolaıly bolýy úshin kabınalar úzdik úlgide jasalǵan. Onda tońazytqyshtan bastap mıkrotolqyndy pesh jáne shaı qaınatyp ishetin elektr shaınekke deıin bar», dedi A.Ershov.
Onyń sózine qaraǵanda, qazaqstandyq elektrovozdardy alýǵa qazirdiń ózinde Ázerbaıjan eli tapsyrys berip qoıǵan. Munymen birge, taıaýda ǵana ýkraın temirjolynyń basshylarymen Eýropa elinde kezdeskenderin aıtty. Búginde elektrovoz parkteriniń tozyǵy 90 paıyzǵa taıaǵan ýkraın temirjolshylary da qazaqstandyq elektrovozǵa qatty qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan kórinedi. «Ýkraınalyq áriptesterimizdiń bizdiń elektrovozǵa tapsyrys beretinine kúmánimiz joq. Sebebi, Eýrazııa keńistiginde eń tıimdi dep sanalatyn osy zaýyt bizde ǵana bar. Oǵan qosa, bizdiń zaýyt olardyń talabyn oryndap, sapa boıynsha qalaýyn qanaǵattandyrýǵa tolyq qabiletti», dedi kommersııalyq dırektor.
Zaýyttyń jumysymen tanysqan jýrnalısterdi eksportqa shyǵarylatyn elektrovozdardyń baǵasy da qyzyqtyrdy. «Júk elektrovozdarynyń baǵasy 6 myń eýro bolady. Keleshekte otandyq ónimniń úlesi artyp, 70 paıyzǵa jýyqtaǵanda bálkim baǵa shamaly arzandaýy da yqtımal. Negizi naqty tapsyrystar kelip tursa, zaýyt bir aptada bir elektrovoz qurastyryp shyǵarýǵa qabiletti. Buǵan qosa, aldaǵy ýaqytta qazaqstandyq úles 50 paıyzdan artqan kezde qurastyrylǵan elektrovozdarǵa «Qazaqstanda jasalǵan» degen logotıpter japsyrylatyn bolady. Buıyrtsa, bul maqsatqa 2020 jyly qol jetkizemiz degen úmitimiz bar», dedi ol.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».