Zańsyz tasymaldyń jańa baǵyty ashylmaq
Lıvııanyń jaǵalaý kúzeti qyzmeti ishinde 600-ge jýyq mıgrant bar Eýropaǵa bet alyp bara jatqan úsh kemeni ustaǵan. Bul týraly osynaý soltústikafrıkalyq eldiń bıligi habarlap otyr. Bosqyndar Trıpolıden 45 shaqyrym jerdegi eldiń soltústik-batysyndaǵy Ez-Zavııa qalasy mańyndaǵy sýlarda ustalǵan.
Afrıkalyq birneshe elden shyqqandar bolyp tabylatyn mıgranttar Eýropa qurlyǵyna úsh úrmeli qaıyqtarmen jetýge tyrysqan. Degenmen, Trıpolıdegi proıslamıstik úkimetke baǵynatyn jaǵalaý kúzeti qyzmeti olardy orta jolda qolǵa túsirgen.
Osy oraıda sáýirdiń alǵashqy aptasynan bastap mıgranttardy Italııa aýmaǵy arqyly tasymaldaýdyń kózdestirilip otyrǵanyn da aıta ketý qajet. Zańsyz tasymaldaýshylar «balkan marshrýty» dep atalatyn baǵyt jabylǵannan keıin bosqyndardy Eýropaǵa Jerorta teńizi arqyly tasymaldaýdyń jańa joldaryn uıymdastyrýdy josparlaýda. Bul týraly ózderi júrgizgen tekserýler nátıjelerine silteme jasaı otyryp, nemistiń Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung gazeti habarlaǵan.
Balyqshylar katerleri men shaǵyn saýda kemeleri arqyly tasymaldaý túriktiń Antalıa kýrortynan, Sırııa shekarasynyń janyndaǵy Mersın qalasynan jáne Afınadan júzege asyrylatyn bolady. Bosqyndar keme halyqaralyq sýlarǵa jetkenge deıin trıýmde jasyrynyp otyrý jóninde nusqaý alatyn bolady, dep jazady joǵaryda atalǵan basylym.
Keıbir tasymaldaýshylar aptasyna eki reıs jasaýǵa nıeti bar ekendikterin bildirgen, al endi bir adam óz kemesine 200-ge deıin bosqyndy syıǵyzǵysy keletinin aıtqan, dep atap kórsetken gazet. Sapar 3 myńnan 5 myń dollarǵa deıin turyp, Túrkııadan grek araldaryna jetkizýge qaraǵanda edáýir qymbatqa túspek.
Degenmen, búginde Eýroodaq jospary boıynsha Grekııaǵa kelgenderdiń Túrkııaǵa keri qaıtarylatyndyǵyna baılanysty bosqyndardyń ózgedeı amaldary da joq.
Qolǵa túsken bosqyndar sany artýda
Teńiz jaǵalaýy Alpisindegi fransýz departamentiniń quqyq qorǵaý organdary kórshiles Italııadan Fransııaǵa kelmek bolǵan zańsyz mıgranttardy barǵan saıyn jıi-jıi qolǵa túsirýde. Bul týraly ótken senbi kúni Italııa shekarasyna jaqyn ornalasqan Menton qalasy jandarmerııasynyń basshylyǵyna silteme jasaı otyryp, AǴR habarlaǵan.
Jandarmerııa atap ótkendeı, tek ótken táýlikter ishinde ǵana jergilikti quqyq qorǵaýshylar shamamen 30-shaqty zańsyz bosqyndy qolǵa túsirgen. Olardyń deni Erıtreıa elinen shyqqandar. Odan ári Italııaǵa keri qaıtarý úshin olardyń bári de Menton shekaralyq polısııasy qyzmetkerlerine tapsyrylǵan.
Kógildir jaǵalaý aýmaǵyndaǵy Fransııa-Italııa shekarasy Afrıkadan Eýropaǵa keletin mıgrasııalyq aǵyndar kartasynda eń bir sezimtal núktelerdiń qataryna jatady. Bul jerde shıelenis jyldan-jylǵa arta túsýde. 2015 jyldyń jazynda munda kelýshi mıgranttar sanynyń qaýyrt ósip ketýi saldarynan gýmanıtarlyq daǵdarys paıda bolǵan edi. Ol kezde fransýz bıligi apta saıyn Afrıkadan shyqqan birjarym myńǵa tarta zańsyz mıgrantty ustap, olardy Italııaǵa keri qaıtaryp otyrdy. О́zderine degen osyndaı qarym-qatynasqa qarsylyq bildirgen bosqandar Fransııamen shekaralas Ventımılıa qalasynda narazylyq aksııasyn jáne ashtyq uıymdastyrǵan bolatyn. Jergilikti turǵyndar bolsa, zańsyz qonys aýdarýshylardyń bolýy jergilikti ekonomıkaǵa áser etip, Rıvera ekologııasyna nuqsan keltiredi dep shaǵym aıtqan bolatyn.
Ashyq shekaralar ustanymyna narazylyq
О́tken senbi kúni Praganyń ortalyǵyndaǵy Vaslav alańynda Chehııanyń meılinshe ońshyl uıymdaryn jaqtaýshylardyń mıtıngisi bolyp ótti. Oǵan 200-den astam azamat qatysqan. Olar bılikten zańsyz mıgranttarǵa qarsy qatań sharalar qoldanýdy talap etip, respýblıkanyń is basyndaǵy úkimetin ıslamdanýǵa qoldaý kórsetip otyr dep aıyptaǵan.
Narazylyq aksııasyn polısııa dereý toqtatyp tastaǵan. Ony basty uıymdastyrýshylardyń biri – «Ulttyq demokratııa» radıkaldy birlestiginiń tóraǵasy Adam Bartosh qamaýǵa alynǵan.
Úkimet Eýropa odaǵynyń Túrkııamen kelisimine qoldaý kórsete otyryp, azamattardy birneshe ret aldady. Sonyń arqasynda bosqyndar Eýropaǵa ótip ketý múmkindigine ıe bolyp otyr. Bul tipti, Úkimettiń áreketsizdigi nemese onyń qabiletsizdiginiń aıǵaǵy emes. Bul – otandy satý, ol úshin eń joǵary jaza qoldanylýy tıis, dep atap kórsetken Adam Bartosh ereýilshiler aldynda sóılegen sózinde.
GFR kansleri Angela Merkeldiń mıgrasııalyq saıasaty kóptegen eýropalyq memleketterdiń bosqyndardy ıntegrasııalaýǵa qatysty problemalarǵa tap bolýyna baılanysty qatelik bolyp tabylady. Belgııalyq saıasatker, Fransııada keń tanymal «Jańa flamandtyq alıans» ońshyl partııasynyń lıderi Bart De Vever Shpıgel jýrnalyna bergen suhbatynda osyndaı pikir bildirgen.
Ashyq shekaralar saıasaty – ol «dáýir qateligi», dep atap kórsetken De Vever. Onyń sonymen qatar Antverpen qalasynyń meri bolyp tabylatynyn da aıta ketý qajet.
Osy oraıda AQSh memlekettik hatshysynyń birinshi orynbasary Hızer Hıggınbottomnyń Grekııaǵa baryp, jańa mıgranttardy tirkeý pýnktinde bolyp, jas bosqyndarmen tildesýdi josparlap otyrǵanyn da aıta ketken artyq emes. Bul týraly memlekettik departamenttiń baspasóz qyzmeti habarlaǵan. Odan soń ol Jenevaǵa baryp, BUU Bosqyndar isi jónindegi joǵarǵy komıssary uıymdastyrǵan kezdesýde amerıkalyq delegasııaǵa basshylyq jasamaq. Ol kezdesýdiń sırııalyq bosqyndarǵa arnalatyny da belgili bolyp otyr.
Avstralııa premeri keshirim suraýdan bas tartty
Avstralııa premer-mınıstri Malkolm Ternbýll Taıaý Shyǵystan keletin bosqyndardy qabyldaý men ornalastyrýda kesheýildeýge jol berdi dep onyń úkimetine baǵyttalǵan aıypty teriske shyǵardy. О́tken jyldyń qyrkúıek aıynda Avstralııa bıligi jalpy sany 12 myń bosqyndy qabyldap, olarǵa turaqty turǵyn-jaı berý jóninde mindetteme alǵan bolatyn. Degenmen, ótken aptada bul eldiń nebári 29 adamdy ǵana qabyldaǵany belgili bolyp shyqty.
Jýrnalıstermen áńgime barysynda Ternbýll úkimet ýádesiniń osynshalyq baıaý oryndalýyn qaýipsizdik máselesin saqtaýmen baılanystyrdy. Bizdiń quqyq qorǵaý organdarymyz ben arnaıy qyzmetterimiz olardy muqııat tekserýden ótkizedi. Biz olardyń avstralııalyqtar úshin eshqandaı qaýip tóndirmeıtinine kóz jetkizýge tıispiz. Biz buǵan baılanysty eshqandaı keshirim suramaımyz, premer-mınıstrdiń eń basty mindeti eń aldymen, bizdiń adamdarymyzdyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, dep atap kórsetken ol.
Úkimet basshysy, sondaı-aq, ózi Brıýsseldegi teraktilerden keıin aıtqan Eýropa elderi atyna synı sózderinen bas tartpaq nıette emes ekenin de atap ótken. Eýropalyq elder úkimetteri sátsiz nemese beı-bereket ıntegrasııalyq úderister saldaryn sezinýde. Olarǵa Sırııa men Iraktan sodyrlar kelip jatyr. Eýropada shekaralar borpyldaq, al barlaý jáne quqyq qorǵaý organdary qaýip-qaterler aýqymynyń ósýin tejeýge dármensiz bolyp otyr, dep málimdegen Ternbýll.
Ol jýrnalıstermen bolǵan áńgimede óziniń Sıdneıdegi sóziniń aldyn ala qaýipsizdik jónindegi keńesshilerdiń tekserýinen muqııat ótkenin aıtqan. Eýropadaǵy ahýal bizdegige qaraǵanda aıtarlyqtaı ózgeshe, degen ol. Avstralııada Eýropanyń kóptegen elderine qaraǵanda anaǵurlym tabysty mýltımádenıetti qoǵam ómir súredi. Biraq keıbireýlerdiń oǵan kúmánmen qaraıtyn syńaıy bar sııaqty, dep túıindegen óz oıyn premer-mınıstr.
Toptamany daıyndaǵan Seıfolla ShAIYNǴAZY, «Egemen Qazaqstan».