Ulylardy ulyqtaǵan

Ulystyń uly kúni qarsańynda osyndaı taqyryppen Oral qalasyndaǵy Qadyr Myrza Áli atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵynda «Abaı jáne HHI ǵasyr» halyqaralyq klýbynyń prezıdenti, tanymal jazýshy-baspager, aýdarmashy-dramatýrg Rollan Seısenbaevpen kezdesý keshi jáne Halyqaralyq Abaı klýby men Rollan Seısenbaev «RS» Baspa úıiniń Jıdebaı baspasynan «Aq Jaıyq kitaphanasy» serııasymen shyqqan jergilikti aqyn-jazýshylardyń kitaptarynyń tanystyrylymy bolyp ótti. Kesh qonaqtary áýeli orta­lyqtyń foıesinde J.Moldaǵalıev atyndaǵy oblystyq kitaphana ujymy jasaqtaǵan «Darynymen tanylǵan tulǵa» atty kitap kór­mesimen tanysty. Kórmede jazýshy Rollan Seısenbaevtyń shyǵarmalary men Halyqaralyq Abaı klýby men Rollan Seı­senbaev «RS» Baspa úıinen shyqqan kitaptar oryn teýipti. Erekshe atap óterligi, Roza Isataeva basshylyq etetin atalmysh kitaphana ujymy Rollan Seısenbaevtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan bıblıografııalyq kórsetkish kitap­shasyn arnaıy shyǵar­ǵan eken. Bul kishkene tartýdy kesh qonaǵy erekshe iltıpatpen qabyl alyp, óz qoltańbasyn qal­dyr­dy. Budan keıin oblystyq tarıhı ólketaný mýzeıi kesh ıesiniń baspasynan «Aq Jaıyq kitaphanasy» serııasymen ki­tap­­tary shyǵyp, el aldynda tusaýy kesilgeli otyrǵan aqyn-jazý­shy­lardyń jeke tutynǵan zattary men qundy jádigerlerinen daıyn­dalǵan kórmemen de jınal­ǵan qaýymdy qulaǵdar etti. Mý­zeı jádigerleriniń ishinen Juban Moldaǵalıevtiń qalam­sa­by, Qaı­rat Jumaǵalıevtiń baspa mashınkasy men Aqushtap Baq­­ty­gereevanyń tyrnaqaldy óleń­deri jazylǵan qoıyn dáp­teri jurtshylyqtyń erekshe qy­zy­ǵýshylyǵyn oıatty. Ulylardy ulyqtap kele jat­qan tulǵa Rollan Shákenuly óz sózinde qazaq ádebıetiniń alyptary jóninde tebirene sóz qozǵap, olar­dyń muralaryn kózdiń qara­shyǵyndaı saqtap, keıingi urpaq­qa jetkizýdiń, sonymen qatar talanttardy tirisinde qadirlep, tań­­daýly shyǵarmalaryn tek Qa­zaq­standa ǵana emes, sonymen qatar shetelderde de shyǵarýdyń mańyzdylyǵyn atap kórsetti. – Biz ulttyq qundylyq­tary­myz­dy, óz tarıhymyzdy, «Máńgilik El» atanǵan memleketimizdi, ásirese ólmeıtin sózdiń altyn sandyǵy – kitap arqyly kóbirek ulyqtaı almaqpyz. Kitapty shyǵaryp qana qoımaı, oqı da alýymyz kerek. Urpaqtarymyz oqı alýy kerek. Sonda ǵana eli úshin bárine daıyn naǵyz patrıottar qalyptasady. Al biz eń kóp oqı­tyn elden eń az oqıtyn elge aına­lyp bara jat­qanymyz qynjyltady. Bul keleńsiz úrdisti toqtatyp, jas­tar­dy kitap qazynasyna qyzyq­tyrýymyz kerek. Kitap oqıtyn jas armandaýdy úırenedi, sanasy oıanady, júreginde ómirsheń ot lapyldaıdy, adam bolýǵa talpynyp, izgilikke baýyr basady, eldik qasıetterdi boıyna sińiredi. Sondyqtan, adamzattyń kór­kem oıynyń jaýharlary saq­talǵan kitaptardy muqııat oqyp, bilimdi qazaq bolýǵa umtylý meniń jastarǵa artqan amanatym bolsyn dep edim, – degen Rollan Shá­ken­uly odan ári sózin Qadyr Myr­za Áliniń óleń joldarymen sabaqtady. – Kór bolǵyr kózge jas almaı, Jas almaı qalar qaı kisi?! Úlken be ediń qashannan, Kishkene jurttyń qaıǵysy?!   ... Qaısarlyq jasap kórsek te, Kóz jasy bolmaı quıyldy. Kók aspan ózi bir sátke Qaraly tý bop ıildi... Qadyr Myrza Áli aǵamyz uly Muhań – Muhtar Áýezov dúnıe­den ótkende saı-súıegimizdi syr­qyratyp osylaı jyrlaǵan bolatyn. Al sol Qadyr Myrza Áli aǵamyzdyń ózi dúnıeden ót­ken­de osylaı aıta alǵan adam bolǵan joq... Qazasyna jınalǵan halyqtyń qarasy da az boldy... Muhtar Áýezov qandaı uly jazýshy bolsa, keshegi ótken Ábish Kekilbaev ta sondaı deńgeıdegi tulǵa. Sol sııaqty, Qadyr Myrza Álini biz keńinen nasıhattap, qurmetteı bilýge tıistimiz. Osy oraıda aqyn atyndaǵy ortalyq kıeli orynǵa aınalýy kerek. Mundaı ortalyq ázirge respýblıkamyzda joq. Sondyqtan, bardy qadirlep, ozyq dúnıelerimizdi kórsete bileıik. Bul ortalyqta oblystyq deńgeıdegi emes, halyq­aralyq deńgeıdegi is-sharalar uıymdastyrylýy kerek. Sonda ǵana Qadyr aǵamyzdy, qazaqty álem tanıtyn, moıyndaıtyn bolady, – dedi jazýshy. Odan ári Rollan Seısenbaev pen oblys ákiminiń orynbasary Narıman Tóreǵalıev Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń qol­daýymen atalmysh baspadan «Aq Jaıyq kitaphanasy» serııa­symen jaryq kórgen Mahambet О́temisulynyń «Aınalaıyn, Aq Jaıyq», Juban Moldaǵalıevtiń «Kisen ashqan», Qadyr Myrza Áliniń «Kókpar», Qaırat Juma­ǵalıevtiń «Kıe» jáne Aqush­tap Baqtygereevanyń «Qaıran, Qarlyǵashtar-aı» atty kitap­tary­nyń saltanatty túrde lentasyn qıyp, ony kitap ıeleri men av­­t­or­lary­nyń otbasyna tartý etti. Sondaı-aq, «AMANAT» jýrnalynyń 2014 jyldyń №1 Aq Jaıyq óńirine arnalǵan sany da kórermenge tanystyryldy. Joǵarydaǵy atalmysh kitaptar oblystaǵy mádenı oshaqtardyń ujymdary men úzdik ustazdarǵa, talantty jastarǵa da saltanatty túrde tabystaldy. Kesh barysynda «Aq Jaıyq­tyń aq shaǵalasy» atanǵan aqyn Aqushtap Baqtygereeva, «Ana­sy bar adamdar eshqashan qartaı­maıdy» degen ánge aınalǵan bir ǵana óleńimen aty ańyzǵa aı­nal­ǵan Qaırat Jumaǵalıevtiń jary Sofııa Jumaǵalıeva, aqyn Ǵaısaǵalı Seıtaq, «Oral óńiri» gazetiniń bas redaktory Baýyrjan Ǵubaıdýllın jáne jas aqyn Galına Samoılovalar sóz alyp, jyly lebizderin jetkizdi, jyrlaryn oqyp, kórermen qaýymdy bir serpiltip tastady. Aq Jaıyqta ótken keshke Al­­matydan arnaıy kelgen Qa­zaq­stannyń halyq árti­si Ti­lektes Meıramov R.Seı­sen­baevtyń «Maı­dan ánderi» povesiniń jelisi bo­ıynsha qoıylǵan mono­spektakldi bir ózi oryndap shy­ǵyp, kórermen qaýymǵa aıryq­sha áser qaldyrdy.  Nursultan MYQTYBAI, jýrnalıst.  ORAL.