TMD elderi atynan kelgen halyqaralyq baıqaýshy Akbaralı Sattorov Almatydaǵy Senat depýtattarynyń saılaýyn osylaı baǵalady
– Qurmetti Akbaralı Kýrbonalıuly, siz Tájikstannan kelgen birden-bir halyqaralyq baıqaýshy ekensiz. Áýeli jalpy saılaý týraly oı-paıymdaryńyzdy aıtyńyzshy.
– Bir qaraǵanda, ár jerde ótetin saılaýlardyń bir-birinen aıyrmashylyǵy joq. Eń bastysy, osy saılaýdy qurmetteýimiz kerek. Halyqtyń qalaýy. Senat saılaýy. Solardy saılaıtyn adamdardyń tańdaýy qashanda qurmetke laıyqty. Árbir saılaýdyń jeńimpazdary men jeńilýshi jaǵy bolady. Osyǵan qaramastan, men halyqaralyq baıqaýshy retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Senat múshesin, Parlament depýtatyn saılaıtyn Almatydaǵy jıynda kimdi saılaıtynyn bilmesem de, qalaı bolǵanda da, depýtattardyń tańdaýyn qurmetteıtinimdi málimdedim.
Men ózim mamandyǵym boıynsha jýrnalıspin. Qazirde Tájikstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi, eldegi Jýrnalıster odaǵynyń tóraǵasy bolyp tabylamyn. Jýrnalıst degenińizdiń ózi ómirdegi eń ańǵarympaz baıqaýshy ǵoı.
– Áriptes bolyp shyqtyńyz. Kelgen kúni saılaý aldyndaǵy ahýalmen tanysqan bolarsyz?
– Iá, men Almaty qalasy saılaý komıssııasynyń ókilimen kezdestim. Odan soń Reseı Federasııasynyń baıqaýshy ókilimen pikir alystym. Almaty qalasynyń ákimimen bolǵan kezdesýimizden mán-jaıǵa qanyǵyp, úlken áser aldyq. Saılaýǵa jan-jaqty saqadaı-saı ázirlik jasalǵanyn baıqadyq. Biz óz tarapymyzdan qandaı kandıdat jeńse de, ashyq, adal saılaýdy jaqtaıtynymyzdy bildirdik. Úlken aýqymda alar bolsaq, meniń uǵymymsha, Almatydaǵy jalpy qoǵamdyq-saıası jaǵdaı baqylaýdan shyqpaǵan sııaqty. Álbette, Astanamen salystyrǵanda Almatyda oppozısııalyq gazetter de, oppozısııalyq yńǵaıdaǵy partııalar men qozǵalystar da kóbirek. Soǵan qaramastan, sondaılyq bura tartqan, qııas basqan áreketter baıqalmady. Sondyqtan, saılaýdyń sátti ótip, shyn máninde laıyqtylardyń jeńetinine senimdi boldyq.
– Al endi naqty búgingi ótken saılaý týraly oıyńyzdy ortaǵa salyńyzshy. Oǵan berer baǵańyz qandaı?
– Búgingi saılaý almatylyq tańdaýshylar tarapynan óte tamasha uıymdastyryldy deı alamyn. Biz, TMD elderinen kelgen halyqaralyq baıqaýshylar, saılaý barysyn muqııat baıqastap, baqylap, balamaly túrde óz sanaǵymyzdy qatar júrgizdik. Bizdiń esepteýlerimiz saılaý komıssııasy júrgizgen esep-qısappen tolyqtaı derlik sáıkes shyqty. Sondyqtan, búgingi saılaý barlyǵy da ádil, ashyq bolǵandyǵyn, barlyǵy da Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna, demokratııalyq qaǵıdattarǵa saı bolǵandyǵyn aıǵaqtap berdi. Biz qandaı da bir bura tartýshylyqty, zań nemese quqyq buzýshylyqty baıqaǵan joqpyz. Búgin úmitkerler ishinen eń laıyqtysy, eń kúshtisi jeńip shyǵyp, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Senatyna joldama aldy.
– Osy saılaýǵa qarap Qazaqstannyń bolashaǵy týraly qandaı oı-tolǵamdar aıtar edińiz?
– 1993 jyly Qazaqstanda alǵash bolǵan kezimnen bastap eldiń órkendep damýy týraly naqty bilemin. Qazaqstan Ortalyq Azııa óńirinde barlyq parametrler boıynsha kóshbasshylardyń biri dep esepteımin. Osy turǵydan aıtsam, Qazaq eliniń bolashaǵy jarqyn. Saılaýǵa keler bolsaq, barlyǵy da tamasha uıymdastyryldy. Ásirese, ashyqtyǵyna tánti boldym. Barlyq tańdaýshylarǵa óte sabyrly túrde, eshqandaı qysymsyz, jymysqy áreketsiz ózi tańdaǵan úmitker úshin daýys berýlerine múmkindik týdyryldy. Sondyqtan, men osy mereıli oqıǵamen búkil qazaqstandyqtardy quttyqtaımyn.
– Bizdiń Almatydan qandaı áser aldyńyz?
– Almatyny, jańa aıtqanymdaı, 1993 jyldan beri jaqsy kóremin. Ol kezde Tájikstanda azamat soǵysy júrip jatqan bolatyn. Men sonda Almatyǵa kelip, ózimniń bıznestegi alǵashqy qadamymdy, alǵashqy tájirıbemdi osynda bastap edim. Sodan da bolar, osy sulý qalany, mundaǵy qonaqjaı halyqty óte-móte qurmetteımin. Qudaıdan Almaty qalasynyń Qazaqstan halqynyń ıgiligine oraı gúldene berýin árqashan tileımin. Qazaqstannyń aldaǵy sátti óter saılaýlaryna kele berýge, mundaǵy dostarmen júzdese berýge ázirmin.
Áńgimelesken Qorǵanbek AMANJOL.