Qurylys salasynyń úzdiksiz damýy úshin jańa qarqyn qajet, dep jazady
palata.kz.
Búginde qurylys salasynda 52 myńnan asa qurylys kompanııalary tirkelgen. Olardyń ishinde 28,6 myńy turaqty jumys istep keledi. Bul málimet sektordyń turalap qalǵanyn kórsetedi jáne kóp jaǵdaıda dáleldi sebepterge baılanysty oryn alǵan. Salanyń úzdiksiz damýy úshin jańa qarqyn qajet. Bul týraly «Daǵdarys jaǵdaıynda jańa turǵyn úı baǵdarlamasy: shynaıylyq jáne keleshek» taqyrybynda ótken CFO Idea Exchange&Networking Event-2017 sammıt jıynynda «Atameken» UKP Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Iýlııa Iаkýpbaeva málimdedi.
«Qazaqstanda halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý 2010 jyly adam basyna shaqqanda 18,4 sharshy metrden bolsa, 2017 jyldyń basynda 21 sharshy metrge deıin ósti, alaıda bul BUU-nyń metr standartynan 9 sharshy metrge az. Mysaly, Reseıde, bul koeffısıent 23,4 sharshy metrdi qurasa, Ulybrıtanııada 70 sharshy metr, al Qytaıda 39 sharshy metr, ıaǵnı biz birshama artta qaldyq. Sizder naryq jaǵdaıynyń kúrdelenýi týraly aıtasyzdar, biraq turǵyn úıdiń túrli sanaty bar – elıtaly, bıznes-klass, áleýmettik. Halyqtyń basym kópshiligi ıpotekany da, Turǵyn úı qurylys jınaq bankindegi qaryzdy da óteýge qaýqarsyz. Almaty, Astana qalalary men Aqmola, Almaty oblystary – qurylys júrip jatqan negizgi óńirler. Búginde qurylys salasy degenimiz ne? Bul, jobalaýshylar men taǵy basqaralardy qospaǵanda, 80% orta jáne shaǵyn bıznestegi 50 myńnan asa qurylys kompanııalary. Statıstıka boıynsha, 220 myń adam, al ilespe salalardy qosqanda shamamen 1 mln adam jumyspen qamtylǵan. Eger qoldaý sharalaryn toqtatyn bolsaq, olar óńirlerdegi turǵyn úı qurylysyn arzandatady, ondaı jaǵdaıda adamdardy jumyssyz qaldyramyz», – dep pikir bildirdi Iýlııa Iаkýpbaeva.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstanda engizilgen áleýmettik maqsattaǵy jeke turǵyn úı qurylysy, sonyń ishinde EKSPO men Ýnıversıadanyń iri aýqymdy jobalary memlekettiń qurylysqa múddeli ekenin kórsetedi. 2013–2016 jyldar aralyǵynda respýblıka boıynsha jyl saıyn shamamen 1 mln sharshy metrge ósý tendensııasy baıqalǵan. 2016 jyly 10,2 mon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen, onyń ishinde memlekettiń úlesinde tek 1 mln sharshy metr ǵana.
Biraq osy qurylys kólemi báribir jetkiliksiz. Sebebi turǵyn úıge muqtaj azamattardyń sany azaımaı otyr. Búginde bul kórsetkish 2,5 mln astam adamǵa jetti, onyń ishinde jergilikti atqarýshy organdarda turǵyn úı kezeginde turǵandar sany – 400 myń, Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń salysshylary – 780 myń, 10 júzdik jer alý kezegindegiler – 1,3 mln adam. Onyń ústine jergilikti atqarýshy organdarynda turǵyn úı kezeginde turǵandardardyń qatarynda 170 myń adamnyń turmysy tómen, al 180 myńy «memlekettik qyzmer jáne bıýdjettik mekeme jumyskerleri» sanatyna jáne 80 myń adam «jetim balar, ata-ana qamqorynsyz qalǵan balalar» sanatyna jatady.
Memleket barlyq baǵdarlamalyq qujattardy bir Baǵdarlamaǵa shoǵyrlandyrý jolyna tústi. Bul onyń júzege asyrylý tıimdiligi men bıýdjettik qarajattyń aınalymyn baqylaýdy jeńildetedi. «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha 2017–2021 jyldary 1,5 mln otbasyny turǵyn úımen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Jańa tásilder halyqtyń ekonomıkalyq belsendi bóligin Turǵyn úı qurylysy jınaq banki men ekinshi deńgeıli banktik qor esebinen ıpotekalyq nesıeleý boıynsha qoljetimdi baǵamen úı alýǵa yntalandyrady. Osylaısha ekonomıkalyq belsendi halyqtyń 95% (8,4 mln adam) turaqty tabysy bar. Bul san Baǵdarlama árbir adamnyń qyzyǵýshylyq tanytatynyna áleýetti ekenin bildiredi. «Uzaq merzimdi keleshekte turǵyn úı qurylysyn túgeldeı qurylys salasyndaǵy jeke menshik kompanııalarǵa berý kerek dep esepteımiz. Ulttyq kásipkerler palatasy Baǵdarlamany qabyldaýǵa belsendi túrde qatysyp, jumys barysynda túzetýler men ózgertýler usynatyn bolady. Mysaly, usynystardyń biri – ózdiginen turǵyn úı qurylysymen aınalysatyn, sol arqyly júıeni jasaýshy kásiporyndarǵa 2021 jylǵa deıingi Baǵdarlamaǵa qatysýǵa múmkindik berý», – dep atap ótti. Iýlııa Iаkýpbaeva.
