2011 jylǵy 14 shilde, Astana, Úkimet Úıi
Shaǵyn ólshemdi kemelerdi jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) paıdalaný qaǵıdasyn bekitý týraly
«Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Zańynyń 4-baby 2-tarmaǵynyń 28) tarmaqshasyna jáne «Ishki sý kóligi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 6 shildedegi Zańynyń 8-babynyń 23) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan Shaǵyn ólshemdi kemelerdi jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) paıdalaný qaǵıdasy bekitilsin. 2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.MÁSIMOV.Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy «14» shildedegi №798 qaýlysymen bekitilgen
Shaǵyn kólemdi kemelerdi jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) paıdalaný qaǵıdasy
1. Jalpy erejeler
1. Osy Shaǵyn kólemdi kemelerdi jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) paıdalaný qaǵıdasy (budan ári – Qaǵıda) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy jáne «Ishki sý kóligi týraly» 2004 jylǵy 6 shildedegi zańdaryna sáıkes qabyldandy jáne shaǵyn kólemdi kemelerdi jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) teńiz jaǵalaýyndaǵy sýda, ishki sý joldarynda, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń basqa sý qoımalarynda paıdalaný tártibin belgileıdi. 2. Qaǵıdada mynadaı negizgi termınder qoldanylady: keme bıleti – shaǵyn kólemdi kemege menshik quqyǵyn jáne osy kemeniń Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik týyn kóterip júzý quqyǵyn rastaıtyn qujat; sýdaǵy júrdek attraksıon – shaǵyn kólemdi kemeniń kóńil kóteretin júzý quraldaryn súıreý arqyly oıyn-saýyq túri («banandar», «shaıbalar», «sý shanalary» jáne basqalar); shaǵyn kólemdi kemeni basqarý kýáligi – shaǵyn kólemdi kemeni basqarý quqyǵyna biliktiliktiń bolýyn rastaıtyn qujat; shaǵyn kólemdi kemeniń keme júrgizýshisi – shaǵyn kólemdi kemeniń menshik ıesi bolyp tabylatynyna nemese ony ózge zańdy negize basqarýyna qaramastan jáne tıisti kýáligi bar shaǵyn kólemdi kemeni basqaratyn adam. Keme júrgizýshige keme júrgizýge oqytatyn adam teńestiriledi. 3. Shaǵyn kólemdi kemeleri bar zańdy tulǵalar nemese jeke kásipkerler osy kemelerdi paıdalaný jáne olar toqtaıtyn bazalardy (qurylystardy) paıdalanýǵa jaýapty adamdardy bóledi. 4. Qaǵıdanyń oryndalýyn baqylaýdy Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi Kóliktik baqylaý komıtetiniń aýmaqtyq organdary budan ári – Komıtettiń aýmaqtyq organdary) júzege asyrady. 5. Shaǵyn kólemdi kemelermen saıahatqa, ujymmen demalýǵa shyqqanda jáne buqaralyq is-sharalar kezinde ıeleri sýdaǵy qaýipsizdik, qoǵamdyq tártip jáne qorshaǵan ortany qorǵaýǵa jaýapty adamdardy taǵaıyndaıdy. 6. Sý obektilerinde sýdaǵy júrdek attraksıondardy júrgizý kezinde attraksıon ıesi súıreıtin shaǵyn kólemdi kemege tirkep súıreletin oıyn-saýyq júzý quralyna qyzmet kórsetý jáne baıqaý jóninde jaýapty adamdy taǵaıyndaıdy.7. Osy Qaǵıdany buzǵan adamdar Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes jaýapkershilikte bolady.
2. Shaǵyn kólemdi kemelerdi paıdalaný
8. Jolaýshylar syıymdylyǵy, júk kóterimdiligi, shekti qýaty jáne qozǵaltqysh sany, jelkenderdiń ruqsat etiletin alańy, júzý aýdany, keme júze alatyn tolqyn bıiktigi, sýústi bortqa otyrý, qutqarý jáne órtke qarsy quraldarmen, sıgnal ottarymen navıgasııalyq jáne basqa da jabdyqtarmen jaraqtalýy boıynsha belgilengen sharttardy, normalardy jáne tehnıkalyq talaptardy saqtaı otyryp, shaǵyn kólemdi kemeler keme kitabynda memlekettik tirkelip, bort nómirleriniń belgilenýinen jáne tehnıkalyq kýálandyrylýynan (tekserip qaraý) keıin olardy paıdalanýǵa ruqsat etiledi. 9. Shaǵyn kólemdi kemelerdi memlekettik tirkeý, esepke alý, synyptaý jáne tehnıkalyq kýálandyrýdy (tekserip qaraýdy) Komıtettiń aýmaqtyq organdary júzege asyrady. 10. Memlekettik tirkeýden ótken shaǵyn kólemdi kemelerdi basqarýǵa shaǵyn kólemdi kemelerdi basqarý quqyǵyna kýálikteri bar keme júrgizýshilerine ruqsat etiledi. 11. Keme qatynasy (navıgasııalyq) jaǵdaıy joq sý obektilerinde aıyrysý kezinde shaǵyn kólemdi kemelerdiń manevrleý oń jaqty (sol jaq borttarymen) qozǵalysty eskere otyryp júzege asyrylýy tıis. 12. Eldi mekenderdiń, porttardyń, aılaqtardyń, bazalardyń (qurylystardyń) shaǵyn kólemdi kemelerdiń turaǵy úshin akvatorııalarynda jáne shekaralarynda shaǵyn kólemdi motorly kemelerdiń qozǵalysy saǵatyna 20 km aspaıtyn, al jaǵa men sýǵa túsý oryndarynyń mańaıynda saǵatyna 10 km deıin jyldamdyqqa ruqsat etiledi. 13. Shaǵyn kólemdi kemelermen júzý kezinde mynalarǵa: 1) belgilengen tártippen tirkelmegen; tehnıkalyq kýálandyrýdan (qarap tekserýden) ótpegen; bort nómirleri joq; tıisti ruqsatsyz qaıta jabdyqtalǵan; tıeý, jolaýshylar syıymdylyǵy, aýdan jáne júzý sharttary boıynsha normalardy buzý; shaǵyn kólemdi kemeni basqarý quqyǵyna kýáligi joq; mas kúıinde shaǵyn kólemdi kemeni basqarýǵa; 2) basqarýǵa quqyǵy joq nemese mas kúıindegi adamǵa kemeni basqarýǵa berýge; 3) qozǵalystyń belgilengen jyldamdyǵyn arttyrýǵa; 4) gıdrotehnıkalyq qurylystardy, tehnıkalyq quraldardy, keme qatynasy jáne navıgasııalyq jaǵdaı belgilerin buzýǵa; 5) ýaqytsha nemese turaqty jabylǵan júzý aýdandary úshin aýdandarǵa arnaıy ruqsatsyz kirýge nemese tyıym salynǵan oryndarda ádeıi toqtaýǵa; 6) adamdardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda motordyń nemese jelkenniń astynan ótýge jáne sý obektilerindegi turǵyndardyń jaǵa, basqa sýǵa túsý oryndary jáne jappaı demalý akvatorııalarynda manevrleýge; 7) jaǵalar men basqa sýǵa túsýge uıymdastyrylǵan oryndarda sýǵa túsý shekarasynyń qorshaýyna 50 metrge deıin jaqyndaýǵa; 8) kememen kámelettik jasqa tolmaǵandardy, úlkenderdiń súıemeldenýinsiz on tórt jasqa tolmaǵandardy tasymaldaýǵa; 9) shaǵyn kólemdi kemelermen olar úshin arnalmaǵan qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa; 10) arqandap baılaýǵa, toqtaýǵa, júzbeli navıgasııalyq belgilerde, júk jáne jolaýshylar aılaqtarynda, pırsterde, debarkaderlerde, dokalarda (júzý dokalary) jáne kópirlerdiń astynda zákirge turýǵa; 11) teńiz jáne ózen flotynyń kóliktik jáne tehnıkalyq kemelerden tikeleı jaqyndyqta manevrleýge, óz is-qımyldarymen keme qatynasyna kedergi jasaýǵa; 12) keme bıletinde tıisti jazbasy bolmaǵan kezde eskek qaıyqtarǵa motorlar ornatýǵa; 13) osy maqsatqa jatpaıtyn jerlerde eskek qaıyqtar men kemelerge jelken ornatýǵa; 14) qozǵalys kezinde bir kemeden ekinshi kemege aýysýyn júzege asyrýǵa; 15) tıisti órt qaýipsizdigi sharalaryn saqtamaı, otyn quıýdy júzege asyrýǵa; 16) táýliktiń qarańǵy kezeńinde navıgasııalyq sıgnal ottarymen jabdyqtalmaǵan eskek, jelkendi jáne motorly qaıyqtarmen júzýge shyǵýǵa; 17) shektelgen kóriný kezinde (1 km kem) kememen júzýge shyǵýǵa; 18) avarııalyq jóndeý qorshaýlary, ótkel jáne jumys isteıtin jer snarıadtary, sondaı-aq shlıýzderge jaqyndaý kezinde kópirlerdiń boılary men jaqyndaý arnalary oryndarynda kemelerdiń aıyrylýy men basyp ozýyn júzege asyrýǵa; 19) eshteńe kórinbegennen tuspaldaý múmkindigi bolmaıtyn tumanda nemese qolaısyz meteojaǵdaılarda shaǵyn kólemdi kemelerdi basqarýǵa; 20) sý aıdynyn muzdan tolyq tazartqan sátke deıin shaǵyn kólemdi kemelerdiń júzýine; 21) shomylýǵa arnalǵan jerler akvatorııasynda úrmeli serýendeýshi júzý quraldaryn, sonymen birge ushý quraldaryn (parashıýt), sondaı-aq atalǵan quraldardy tirkeýge alýǵa arnalmaǵan kemelermen tirkep súıreýge jol berilmeıdi. 14. Mynadaı aqaýlyqtar bolǵan kezde shaǵyn kólemdi kemelerdi paıdalanýǵa ruqsat etilmeıdi: 1) ornalasqan ornyna qaramastan kemeniń korpýsynyń tolassyz tesigi bolsa; 2) kemeniń germobólimderi jáne (nemese) áýe jáshikteriniń bolmaýy nemese ashylyp ketýi; 3) kózdelgen rýldik qurylǵyny bekitý bólshekteri konstrýksııasynyń bolmaýy nemese onyń quramdyq bólshekteriniń buzylýy nemese onyń jumysynyń senimdiligin qamtamasyz etpeý; 4) otynnyń, dirildiń kemýiniń bolýy, tunshyqtyrǵyshtyń bolmaýy nemese aqaýlyǵy, qozǵaltqyshtyń qashyqtyqtaǵy basqarý júıesiniń buzylýy, revers-redýktordyń senimdi qosylýyn (qosylmaýyn) qamtamasyz etpeý, qosylǵan revers kezinde qozǵaltqyshty (motor) qosýdy bloktaýdyń aqaýlyǵy; 5) keme bıletinde kórsetilgen jınaqtalý normalarynyń jáne keme jabdyqtarynyń sáıkes kelmeýi; 6) belgilengen talaptardyń erekshelik ottarynyń bolmaýy, aqaýlyǵy nemese sáıkes kelmeýi; 15. Shaǵyn kólemdi kemeler jáne tirkep súıreý júzý quraldary shaǵyn kólemdi kemede nemese súıreý júzý quralynda ornalasqan keme júrgizýshileri men basqa adamdar úshin tıisti mólsherlerimen jeke qutqarý quraldarymen jaraqtandyrylady. 16. Jeke qutqarý quraldary (qutqarý keýdesheleri, beldikter, keýdesheler) shaǵyn kólemdi kemede nemese tirkep súıreletin júzý quralynda ornalasqan keme júrgizýshisinde nemese basqa adamdarda kıilýi jáne túımelenýi tıis. Shaǵyn kólemdi kemeniń zákirde turaǵy kezinde úrlengen jáne eskek shaǵyn kólemdi kemelerdi qospaǵanda, shaǵyn kólemdi kemede, jeke qutqarý keýdeshelerinsiz bolýǵa ruqsat etiledi. 17. Shaǵyn kólemdi kemelerdiń keme júrgizýshileri (budan ári – keme júrgizýshileri) Komıtettiń aýmaqtyq organynyń laýazymdy adamyna tekserý úshin mynadaı qujattardy beredi: 1) shaǵyn kólemdi kemelerdi basqarý quqyǵyna kýálik; 2) júzýge jaramdylyǵyna kemeni jyl saıynǵy tehnıkalyq kýálandyrýdan ótkeni týraly belgisimen shaǵyn kólemdi kemeniń keme bıleti; 3) shaǵyn kólemdi kemede ıegerdiń bolmaýy kezinde shaǵyn kólemdi kemeni basqarý quqyǵyna belgilengen tártippen kýálandyrylǵan senimhat; 4) zańdy tulǵaǵa tıisti shaǵyn kólemdi kemege jol marshrýttyq paraǵy (jospar-tapsyrma). 18. Komıtettiń aýmaqtyq organynyń laýazymdy adamy keme júrgizýshisin toqtatqan kezde keme júrgizýshige qyzmettik kýáligin kórsetedi. 19. Keme júrgizýshisi mynadaıtalaptardyń oryndalýyn qamtamasyz etedi: 1) osy Qaǵıdanyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin Qazaqstan Respýblıkasynyń ishki sý joldarymen júzý qaǵıdasynyń, 1972 jylǵy Teńizde kemelerdiń soǵylysýyn aldyn alý halyqaralyq qaǵıdalarynyń jáne kemelerdiń avarııasyz júzýin, sýdaǵy adamdardyń qaýipsizdigin jáne qorshaǵan tabıǵı ortany qorǵaýdy qamtamasyz etetin ózge de qaǵıdalardyń talaptaryn oryndaıdy; 2) júzýge shyǵar aldynda belgilengen normalarǵa sáıkes kemeniń jáne onyń mehanızminiń jaramdylyǵyn, qajet jabdyqtarmen, qutqarý quraldarymen jáne basqa qamtamasyz etý zattarymen jaraqtalýyn tekseredi; 3) otyrǵyzý aldynda jolaýshylardyń kemedegi tártibi boıynsha nusqaý júrgizedi, otyrǵyzý, shyǵarý kezinde jáne olardyń kemede bolý kezeńine olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi; 4) kemeniń belgilengen klasyna tıisti basseınderde (aýdandarda) júzýdi júzege asyrady, júzý aýdandaryndaǵy júzý sharttaryn, navıgasııalyq jáne bar gıdrometeojaǵdaılaryn biledi; 5) Komıtettiń aýmaqtyq organynyń laýazymdy adamy nemese oǵan quqyǵy laýazymdy adamy bergen toqtaý týraly belgilengen sıgnal berý bolǵan kezde kemeniń qozǵalysyn toqtatady jáne tirkeý jáne keme júrgizýshi qujattaryn tekserý úshin beredi; 6) sýda apatqa ushyraǵan adamdarǵa kómek kórsetedi, Komıtettiń aýmaqtyq organyna kemelerdiń sý obektilerindegi kólik oqıǵasy jaǵdaılaryn jáne adamdarmen bolǵan baqytsyz jaǵdaılardy habarlaıdy; 7) zardap shekkenderge alǵashqy medısınalyq kómek kórsetedi, zardap shekkenderdi jol ústi nemese óz kemesimen jaqyndaǵy medısınalyq uıymǵa jiberedi jáne Komıtettiń aýmaqtyq organyna kólik oqıǵasyna qatysy bar nemese osy kólik oqıǵasyna qandaı-da bir qatysy bar jaǵdaıda óziniń tegin, mekenjaıyn, kórgen adamdardyń tegin, olardyń mekenjaılary, shaǵyn kólemdi kemeniń bort nómirin (jeke basyn kýálandyratyn qujatty usyna otyryp) habarlaıdy; 8) Komıtettiń aýmaqtyq organdarynyń laýazymdy adamdarynyń talaptaryn, basqa baqylaý jáne qadaǵalaý organdarynyń júzý qaýipsizdigine, sý obektilerindegi quqyqtyq tártipti saqtaý, adamdardyń ómirin jáne qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty máseleler boıynsha talaptardy oryndaıdy; 9) Komıtettiń aýmaqtyq organdaryna, tabıǵatty qorǵaý jáne balyqty qorǵaý organdaryna qorshaǵan ortanyń lastanýy, tazartylmaǵan aǵyndy sýlardyń shyǵaryndylaryn, balyqtar men basqa bıoresýrstardyń jappaı ólýi jaǵdaılary týraly habarlaıdy. 20. Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes osy Qaǵıdanyń 19-tarmaǵynyń 7) tarmaqshasynda kózdelgen jaǵdaılarda shaǵyn kólemdi kemeni paıdalaný aqysyz júrgiziledi. 21. Tirkep súıreletin shaǵyn kólemdi kemeniń keme júrgizýshisi qorshaǵan ortany qadaǵalaýdy turaqty túrde júrgizedi. Tirkep súıreý oıyn-saýyq júzý quralyn úzilissiz qadaǵalaýdy tirkep súıreý kemesindegi jaýapty adam qamtamasyz etedi. Tirkep súıreletin shaǵyn kólemdi kemeniń jáne tirkep súıreletin júzý quraly árbir jaǵdaıda basqa kemelerden, jaǵadan jáne sýǵa túsip jatqan adamdardan 50 metrden kem emes qashyqtyqta ornalasady. 22. Keme júrgizýshisi avarııalyq júzýdi qamtamasyz etetin keme júrgizý nemese erekshe jaǵdaılar praktıkasyna qatysty barlyq sharalardy qabyldaıdy.3. Bazalardy (qurylystardy) shaǵyn kólemdi kemelerdiń turaǵy úshin paıdalaný
23. Bazalardy (qurylystardy) shaǵyn kólemdi kemelerdiń turaǵy úshin paıdalaný (budan ári – baza-turaq) onyń Komıtettiń aýmaqtyq organynda memlekettik esepke qoıylǵannan jáne shaǵyn kólemdi kemelerdi avarııasyz paıdalanýyn qamtamasyz etýge onyń daıyndyǵyn anyqtaý maqsatynda kýálandyrýdan keıin júzege asyrylady. 24. Baza-turaqtardy paıdalanýǵa esepke alý jáne ruqsat berý Komıtettiń aýmaqtyq organdarynda júrgiziledi. 25. Esepke qoıý úshin mynadaı qujattar: 1) baza-turaq ıesiniń nemese senimhat boıynsha ókiliniń belgilenbegen úlgidegi ótinishi; 2) jer ýchaskesi men janamaly sý aıdynyna quqyq belgileýshi qujattary men olardyń kóshirmeleri; 3) negizgi tehnıkalyq sıpattamalary kórsetilgen baza-turaqtyń shemasy usynylady. 26. Baza-turaqty esepke qoıý úshin qujattardy qaraý merzimi ótinish berilgen kúninen bastap otyz kún belgilenedi. 27. Bas tartý týraly baza-turaqty esepke qoıý úshin qujattardy usynǵan ótinish berýshige, ótinish berilgen kúninen bastap on kún ishinde bas tartýǵa negizder kórsetile otyryp, jazbasha habarlandyrylady. 28. Baza-turaqta shaǵyn kólemdi kemelerdiń júzýge shyǵýǵa jáne qaıtýyna, olardyń jaramdylyǵyn, jolaýshylar syıymdylyǵy jáne júkkótergish kótergen normalaryn saqtaý boıynsha, sondaı-aq keme júrgizýshilerin aýa raıy týraly habarlaýǵa keme júrgizýshilerinde mindetti keme jáne keme júrgizýshiniń qujattary bolýyn kózdeıtin rejım ornatylady. 29. Shaǵyn kólemdi keme júzýge shyǵar aldynda jáne onyń baza-turaqqa qaıtýy kezinde kemelerdiń shyǵý esebi jýrnalynda mynadaı kezekti jazba júrgiziledi: 1) kemeniń bort nómiri; 2) keme júrgizýshiniń tegi men qysqartý jazbalary; 3) kemeniń shyǵý ýaqyty; 4) júzý baǵyty; 5) belgileý pýnkti; 6) baza-turaqtan qaıtýdyń naqty ýaqyty. 30. Shaǵyn kólemdi kemelerdi baza-turaqtan shyǵarý mynadaı jaǵdaılarda: 1) keme júrgizýshide shaǵyn kólemdi kemeni basqarý quqyǵyna kýáliginiń, jyl saıyn tehnıkalyq kýálandyrýdan ótkeni týraly belgi qoıylǵan keme bıleti bolmasa; 2) bort nómiriniń bolmaýy nemese keme bıletindegi jazbaǵa sáıkes kelmese; 3) keme júrgizýshisinde kemeni júrgizý quqyǵyna qujat bolmasa; 4) kemede, ony paıdalanýǵa tyıym salynatyn aqaýlyqtar bolsa; 5) keme bıletinde kórsetilgen qutqarý, órtke qarsy jáne sý tógetin quraldary kemede bolmasa; 6) jolaýshylar syıymdylyǵy men júkkótergish normalary buzylsa; 7) qaýipti kren nemese dıfferent týdyratyn jolaýshylardy (júkterdi) ornalastyrylsa; 8) kemede qaýipti zattardyń bolýy, eger keme osy júkterdi tasymaldaýǵa jatpasa nemese olardyń tasymaldanýy jolaýshylarmen birge júrgizilse; 9) sý qoımasyndaǵy, eger boljanatyn nemese naqty qolaısyz meteojaǵdaı osy túrdegi kemede júzýge qaýipti bolsa; 10) keme júrgizýshisi mas kúıinde bolsa júrgizilmeıdi.31. Jaramsyz nemese avarııalyq jaǵdaıda baza-turaqqa kelgen shaǵyn kólemdi kemeler olardyń tehnıkalyq jaı-kúıi týraly kelesi qysqa jazbamen kemelerdiń shyǵý jýrnalynda jazyla otyryp qaralady. Avarııalyq kemeler týraly aqparat Komıtettiń aýmaqtyq organyna habarlanady.
________________________
