Bilim júıesin aqparattandyrý oqý sapasyn arttyrady

Elbasy Nursultan Nazarbaev bilim júıesin aqparattandyrý týraly jyl saıynǵy Joldaýynda, odan keıingi sóılegen sózderinde naqty tapsyrmalar berip kele jatqany belgili. Mysaly, 2007 jylǵy Joldaýda «Kompıýterlik saýatsyzdyqty joıýdyń jáne halyqtyń ınternetke qol jetkizýin qamtamasyz etýdiń kólemdi baǵdarlamasy qajet» dese, 2009 jylǵy Joldaýynda «Bizdiń halqymyzǵa bilim alý kerek, álemdegi adamdar ǵumyr boıy bilim alady» degen bolatyn. Qazir Elbasy alǵa qoıǵan osyn­daı mindetter zaman talabyna saı jumys isteı bastaǵanyn kún­de­likti tirlikten aıqyn ańǵarýǵa bo­lady. Sonyń bir dálelindeı, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń uıyt­qy bolýymen, el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Bilim júı­esin aqparattandyrý» 5-shi halyqaralyq forýmy keshe elordada, Táýelsizdik saraıynda óz jumysyn bastady. Oǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri B.Juma­ǵu­lov, Baılanys jáne aqparat mınıstri A.Jumaǵalıev bastaǵan al­dyń­ǵy qatarly otandyq jáne sheteldik ǵalymdar, sarapshylar, pedagogtar, iri IT-kompanııalardyń jáne AQSh, Ulybrıtanııa, Shvesııa, Shveısarııa, Túrkııa, Rýmy­nııa, Polsha, Reseı, Belarýs, barlyǵy 14 memlekettiń ókilderi, sol sekildi «Maıkrosoft-Qazaq­stan», «Intel», «Doktor Veb», «Katev», otandyq «Qaztelekom», «Logıkom», taǵy basqa kompanııa mamandary qatysty. Bilim berýdi damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarla­ma­synda elektrondy oqytý júıesin engizýdiń strategııasy aıqyndal­ǵa­ny belgili. Forýmǵa qatysýshylar osy jumysty atqarý barysy tý­raly oı bólisti. Alǵashqy sózdi Bilim jáne ǵylym mınıstri Baqytjan Juma­ǵu­lov alyp, elimizdegi bilim júıe­sin aqparattandyrý jaıyna jan-jaqty toqtaldy. Memleketimizdiń sońǵy 10 jyl ishindegi damýy Katar men Qytaıdan keıingi úshtikke enip otyrǵanyn, bul Ult kóshbas­shysy Nursultan Nazarbaevtyń sara saıasatynyń jemisi ekenine toq­talǵan ol budan ári  negizgi eki máselege erekshe kóńil aýdardy. Onyń birinshisi ınstrýmentaldy-tehnologııalyq baǵyt desek, so­nyń nátıjesinde 5 jylda elimizdegi barlyq mektepter kompıýterlendirilgenin, 2001 jyly bir kompıýterdi 62 oqýshy paıdalanatyn bolsa, búginde 16 oqýshyǵa bir kompıýterden kelip otyrǵanyn jetkizdi. Aqparattandyrýdyń ekinshi ba­ǵy­ty bul onyń mazmundyq sıpa­tyn­da jatyr eken. Onyń bas­taýynda aqparattyq tehnologııalar salasyna qajet mamandar daı­yn­daý tur desek, muny qazir elimiz boıynsha 91 joǵary oqý oryn­dary iske asyryp jatqan kórinedi. Ondaı bolashaq kadrlardyń uzyn sany 40 myń adamnan astam eken. Al Elbasynyń «Bolashaq» baǵ­dar­lamasy boıynsha álemniń 17 elinde 520 stıpendıat aqparattyq tehnologııadan bilim jetildirý ústi­n­de degen mınıstr, munymen qosa, elektrondy oqý quraldaryn ázir­leý jaıyn aıta kelip, pánderdiń 95 paıyzy sıfrly formatqa keltirilgenin, joǵary oqý oryndary 7 myńǵa jýyq elektrondy oqý­lyq­tar, 690 elektrondy trenajer men esepter jınaǵyn ázirle­ge­nin, 900-deı mýltımedııalyq oqytý baǵdarlamalary, 13 vır­týaldy laboratorııalar jáne 648 testileý baǵdarlamalary jasal­ǵa­ny­nan naqty mysaldar keltirdi. Mınıstr alda turǵan mindetterge de jete kóńil aýdardy. Onyń eń bastysy, sıfrly kontenttiń sapasy kóńil kónshitpeı otyr­ǵanyn, elektrondy oqýlyqtar mek­tepte oqytylatyn pánder maz­munynyń jartysyn ǵana qamtı­ty­nyn aıtyp, alda áli talaı ju­mystardyń bar ekenin jetkizdi. Qazirgi ýaqytta bilim berýdi aq­pa­rat­tandyrý prosesi damýdyń jańa kezeńinde tur. Osyndaı isti alǵa aparý barysynda mazmundyq mindetterge basymdyq berý kerek. Sebebi, AQSh pen Eýroodaq el­deriniń sarapshylary aldaǵy ýa­qyt­ta aqparattyq tehnologııalar standarttary jyldam jetiledi degen boljamdar aıtýda. Elde ın­dýs­trııalyq-ınnovasııalyq da­mytý baǵdarlamasyn iske asyrýda aqparattyq tehnologııalar erekshe mańyzǵa ıe, deı kelip, ol bilim berýdi aqparattandyrýdyń jańa ke­zeńi e-learning – elektrondy oqytýdy engizýge baılanysty ekenin atap ótti. E-learning – bilimdi damytýdyń jáne kóptegen órken­degen elderde ekonomıkany kóte­rý­diń negizgi quraly bolyp otyr. Jalpy, elektrondy oqytý bilim berýdi damytýdyń 2011-2020 jyl­darǵa arnalǵan memlekettik baǵ­darlamasynda naqty dáıektelgen. Biz muny oqý prosesin ınnova­sııa­lyq jańartý mehanızmi retinde engizemiz. Qoldanystaǵy júıe men muǵalimniń rólin saqtaı otyryp, dástúrli jáne elektrondy oqy­tý­dy baılanystyramyz. Bul umty­lys, eń bastysy, bilim sapasyn arttyrýǵa septigin tıgizedi. 2015 jylǵa qaraı elektrondy oqytý júıesin paıdalanýshylardyń sa­ny 50 paıyzdy qurasa, 2020 jyly 90 paıyzdan asatyn bolady, dedi ol. Prezıdent Nursultan Nazar­baev­tyń «Internettiń, elektron­dy poshtanyń, ózindik quny tó­men halyqaralyq telefondyq qyz­mettiń, ushqyr telefonnyń jáne elektrondy konferensııa­nyń ta­ralýymen álemde aıtar­lyq­taı ózara baılanys ornady» degen sóziniń dáıegine naqty my­saldar keltire sóılegen Baılanys jáne aqparat mınıstri Asqar Ju­ma­ǵa­lıev bilim salasyn aqpa­rat­tan­dyrý jónindegi halyq­ara­lyq forýmnyń jumysyna joǵary baǵa berip, bul is eldik jumys ekenin basa aıtty. Ol buǵan qosa memleketimizde sońǵy kezderi ınternet júıesiniń jaqsy jolǵa qoı­ylǵanyna naqty mysaldar kel­tirip, bul aldaǵy ýaqytta jal­ǵasa beretinin, búkil Otany­myz­dyń barlyq aımaǵyn aqparattyq tehnologııamen qamtamasyz etý isindegi qol jetken jetistikterdi de taldap, bilim sapasyn arttyrý isinde oqý teledıdarynyń erekshe oryn alatynyn, ol da aldaǵy ýaqytta óz sheshimin tabatynyn aıtyp, bilim salasynda eńbek etip júrgen azamattarǵa aqparattyq tehnıka men tehnologııa boıynsha jasalatyn qamqorlyqtardy sala-salaǵa bólip jetkizdi. Parlament Májilisiniń depý­tattary S.Ferho, Aqparattyq tehnologııalar jónindegi IýNESKO ınstıtýty dırektorynyń oryn­ba­sary A.Horoshılov, «Maıkro­soft-Qazaqstan» kompanııasynyń ókili A.Andreev, ózge de azamattar Qazaq eliniń bilim salasyndaǵy oń óz­ge­risterge ózderiniń kóńili to­la­ty­nyn, aqparattandyrýǵa osylaısha erekshe kóńil bólý keler kúnge um­tylýdyń ozyq úlgisi ekenin aıtty. Forým sońynda Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri S.Shaıahmetov baspasóz konferensııasyn ót­kizip, bilimdi aqparattandyrýdyń búgini men bolashaǵy týraly su­raq­tarǵa naqty jaýaptar berdi. Súleımen MÁMET.