Úlgi bolar aýyl izdeseń, “Asarǵa” kel

Bul óte jaqsy bastama. El mundaı bastamalardy qoldaıdy. Biz sizderdiń tájirıbelerińizdi zerttep, sonyń negizinde  Tashkentke jaqyn jerlerde, Taraz, Almaty jáne Taldyqorǵan túbinde, sol sııaqty eldiń soltústik oblystarynda osy sııaqty qalashyqtar salýdy bastaımyz. Bul máseleni men jeke óz baqylaýyma alamyn.

Nursultan NAZARBAEV,

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti.

Ońtústikte keıde grekter salǵan qalashyq, nemister salǵan aýyl dep aýzynyń sýy quryp jatatyndar bar. Taǵdyr talaıymen Qazaqstanǵa bas saýǵalap kelip, keıin óziniń tarıhı Otandaryna qaıtqan ol aǵaıyndar myqty-aq shyǵar, biraq qalany olardan qazaqtar kem salady degen oı artyq-aý. Shymkenttiń shyǵys jaq betkeıinde marjan tastardaı tizilip, qyzdyń jıǵan múlkindeı shyp-shyrǵasy buzylmaı turǵan “Asar” aýyly osynyń aıqyn dáleli. “Asar” – atajurtqa oralyp jatqan, salqar kóshi toqtamaıtyn baýyrlarymyz salyp jatqan aýyl. Álemde tarydaı shashylǵan qandastaryn alǵash ret baýyryna jınaı bastaǵan úsh irgeli el bolsa, sonyń biri –Qazaqstan. Alysta júrgen aǵaıyndy elge shaqyryp, shańyraǵyn kóterip, aldyna mal salyp berip jatyr. Alaıda, barlyq jaýapkershilikti memlekettiń moınyna salyp qoıyp, syrttaı tamashalaý árkimniń qolynan keledi. Al shyn azamattar osyndaı syn saǵattarda kórine­di. Sondaı elge el qosqan áýletterdiń biri – úsh myńǵa tarta jumysshysy bar “Korporasııa AQ ordasy” seriktes­tiginiń basshysy Qalybekovter áýleti der edik. Taǵdyrdyń jazýymen О́zbekstan jerinde ósken bul jigitterdi ol jaqta mańdaıynan shertken eshkim joq. Ibadýlla Qalybekov ári-beriden soń kórshi el memleket basshysy senimine ıe bolyp, úlken agroqurylymdy basqarǵan azamat. Qaraqan basyn oılasa baqyr bastan tobyqqa deıin altynǵa shomylatyndaı múmkindik qoı bul. Biraq, jaqsy áke-sheshe tárbıesin kórgen jigitter “basqa elde sultan bolǵansha, óz elińde ultan bolýdy” oılaǵan eken. “Qazaq­tyń balasy ózge ultqa aınalyp ketpesin” dep elge jetkizýdi kózdegen azamattar áýelde óz kúsh­terimen áreket etken. Ultymyzdyń janashyr aza­mat­tarynyń biri Serik Úmbetovtiń qoldaýymen Shym­kent­te aýyl sharýashyly­ǵyna bólingen jerden eki myńǵa tarta oralmanǵa jer telimderin alǵan. О́zbekstannyń qazaqtar kóp shoǵyrlanǵan úsh oblysyna astyrtyn saýyn aıtyp, oǵan Qazaqstanǵa óz betimen kelgenimen ultaraqtaı jer alýǵa shamasy jetpeı júrgenderdi qosyp, Sadýlla bastaǵan jigitter aılap Shymkentte jatyp tizim jasaǵan. Biraq, qarjy daǵdarysy Qalybekovterdiń oıyn aıaǵy­na deıin oryndaýyna múmkindik bermedi. Tuıyqtan El­ba­sy shyǵardy. Osyndaǵy qıyn jaǵdaıdy baıandap, kómek surap hat jazǵan Ibadýlla Qanybekov. Jumys sapary­men Oń­tús­tikke kelgen Nursultan Ábishuly “Asardaǵy” ádemi ári arzan úılerdi kórgennen keıin memlekettik “Nurly kósh” baǵdar­lamasyna ulastyrdy. Memleket úı men jylyjaı salýǵa nesıe berdi. Infraqurylymdar men áleýmettik nysandar álimsaq­tan Úkimet esebinen salynyp kele jatqandyǵy belgili. Úsh jylǵa jýyq ýaqyttyń ishinde 2 myńǵa tarta úı salyndy. “Asarda” úı nege arzan, memleketten alynǵan nesıeniń qaıtarylý reti qalaı? Biz osy saýaldy “Korporasııa AQ ordasy” JShS-niń bas dırektory Sadýlla Qalybekovke qoıǵanbyz. Sadýlla Jantóreuly “Asardaǵy” úılerdiń sharshy metri 368 dollar bolǵanyn, buǵan Úkimet basshysynyń orynbasary kúmánmen qarap, osyndaǵy shyǵyndy eseptetkende ózindik quny 837 dollarǵa teń bolǵanyn aıta­dy. Bul qalaı múmkin boldy. “Korporasııa AQ ordasy” seriktestiginde qurylysqa qajetti materıaldardan metall men sementten basqasy ózderinde shyǵarylady. Shaǵyn zaýyttary, sehtar, qajetti tehnıka tolyq. Oǵan úı salýǵa sol oralmandar balalarynyń ózderi qatysyp jatqanyn qosyńyz. Qarjy osylaı únemdeledi. “Asarǵa” barǵanda biraz úılerdi aralap kórdik. Eki qabatty kottedjde otyrǵan aǵaıynmen áńgimeles­se­ńiz, seriktestik jaıly sóz bolsa, aýyzdarynan alǵys aqtarylady. “Korporasııa AQ ordasy” úı salýmen shektelmepti. Alysty oılaıtyn jigitter táýekeldiń qaıyǵyna minip, qyrýar nesıe alyp, aýyl irgesinen 5 iri óndiris ornyn ashyp jatyr. Bul óndiris oshaqtarynyń maqsaty “satyp al da, qaıta sat” emes, eldiń áleýetin, turmysyn kóteretin keshendi jobalar. Ol – kókónisti saqtaıtyn, suryptaıtyn, qaptaıtyn alyp qoıma. Ol – álemdik tájirıbeden, synaqtan ótken arzan ári turmysqa qolaıly qurastyrmaly úıler, arzan ári sapaly qurylys materıaldary. Ol – bar kerek-jaraǵy qamtylǵan jylyjaılar. Árqaısysy bir-bir oblystyń serpindi jobalaryna tatıtyndaı óndiris oryndarynan jylyjaıyn ǵana mysalǵa alaıyq. Qazaqstan Keden odaǵyna kirdi. Memlekettiń aldynda úlken múmkindik, alyp rynok jatyr. Ońtústik – osy keńistikke baý-baqsha, kókónis ónimderimen kirýge ábden qabiletti. Al, “Korporasııa AQ ordasy” orta eseppen 5 myńdaı jylyjaıdy bar kerek-jaraǵymen servıstik ortalyǵyn da daıyndaımyz dep otyr. Sonda 40 myńǵa tarta otbasy kásip pen nápaqa tabady. Bul qııal emes aqıqat. Úkimetten jeńildikpen qyrýar qarjy alyp, sońynan izin taptyrmaı jatqan qurylymdarmen salystyrǵanda ósimimen nesıe alyp, eldiń paıdasyna jumys jasap jatqan osyndaı seriktestikter ǵana halyqtyń aýzynan aq maı aǵyzady, memlekettiń áleýetin kóteredi. Aýyl sheńberinen shyǵyp, úlken qalashyqqa aınalyp kele jatqan, syrttaǵy qandastarymyzdy elge ornyqtyrýdy úlken tájirıbe jınaǵan “Asar” bolashaǵy osylaı degizedi. Lebizder Arman Jetpisbaev, Shymkent qalasynyń ákimi: –“Asar” qalashyǵy Qazaqstanda shaǵyn aýyldar salýdyń jaqsy mysalyn kórsetti.  Memlekettik “Nurly kósh” baǵdarlamasy aıasynda júzege asqan joba ómirsheń­digimen qundy. Bul aýyldyń úlken bir ózgesheligi abat­tan­dyrý máselesi qosa júrgiziledi. Memleket esebinen úlken mektep, balabaqsha salyndy. Infraqurylymdary retke keltirildi. Ár úıdiń aldynda shaǵyn jylyjaılar bar. “Kor­porasııa AQ ordasy” seriktestigi azyq-túlik qaýipsiz­digin qamtamasyz etetindeı úlken jobalardy iske asyryp jatyr. Myńdaǵan otbasylar eshkimge jaltaqtamaı­tyndaı kásipke ıe bolady. Bul bizdi qýantady. Nájimeddın Álıev, eńbek ardageri: – Osyndaı aýyldar Qazaqstannyń barlyq oblystarynda bolýy kerek. Elge el qosylsa – qut. Elbasymyz syrttaǵy aǵaıyndardy tarıhı Otanyna kóshirip alý úshin barlyq áreketterdi jasap jatyr. Ulan-ǵaıyr jeri bar qazaqqa baýyr kerek. Halqyńnyń sany kóp bolsa, dushpan ımenedi, dos súısinedi. Biraq, kóshi-qon máselesin memlekettiń moınyna ilip tastamaı, Qalybekovter sııaqty baqýatty jigitter aǵaıyndardy kóshirip alýǵa járdemdesip jatsa, bul –  naǵyz eldik nyshany. Mansur Áýesbaev, “Asar” turǵyny: – Biz Shymkentke erterekteý kóship kelgenbiz. Ákem Qýatbek “Asarda” oralmandarǵa jer telimi berilip jat­qanyn estip, tizimge jazylǵan. Qazir basymyzda eki qabatty úı bar. Esik aldyna jylyjaı ornatyp berdi. О́zim de, jubaıym da bilim salasynda jumys jasaımyz. “Turǵynúıjınaqbankinde” úıimizdiń jarty qunyn qar­jylaı jınaǵannan keıin, qalǵanyn az paıyzben óteımiz. Jylyjaı qosymsha qarajat berip tur. Mundaı úıdi basqa jerde arzan alý múmkin emes. Sondyqtan, qandastaryna jaǵdaı týǵyzyp otyrǵan el aǵalaryna úlken rahmet aıtamyz. Gúlshahar Úsentaeva, Batyr ana, “Asar” turǵyny: – О́zbekstanda jaǵdaıymyz jaman bolǵan joq. Biraq, qazaq mektepteri jabylyp, jappaı ózbekshege kóshe bastaǵanda nemerelerimizdiń jaǵdaıyn oılap Otanymyzǵa oraldyq. Bárimizdiń basymyzdy qosqan Qalybekovter áýle­ti­ne rahmet. Al, ol jigitter “bul jalǵyz bizdiń qoly­myz­dan keletin tirlik emes, Memleket basshysy kómektesti. Sondyqtan, rahmetti Elbasyǵa aıtyńyzdar” deıdi. Qarjylyq jaǵdaıdyń retin bile bermeımiz. Biraq, Nursultan Ábishulynyń arnaıy kelip, qarjy bóldirgendigin umytýǵa haqymyz joq. Elimiz aman bolsyn, eldiń jaǵdaıyn oılaǵan Elbasymyz aman bolsyn. Betterdegi materıaldardy daıyndaǵan «Egemen Qazaqstannyń» Ońtústik Qazaqstan  ob­ly­syn­daǵy menshikti tilshisi Baqtııar TAIJAN.