Elimiz Táýelsizdik alǵaly jıyrma jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Sol jyldardan beri memleket kásipkerlik salasyn qolǵa alyp, bıznesti damytýǵa barynsha jaǵdaı jasap keledi. Sheteldik ınvestorlardy tartyp, shaǵyn jáne orta bıznes salasyna tekserýlerdi azaıtty. Otandyq bıznes ókilderi de qamqorlyqty az sezingen joq. Sondyqtan bolar, olar da múmkindiginshe áleýmettik salalarǵa qoldaý kórsetip, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrýda. О́z kezeginde memleket áleýmettik salaǵa qoldaý kórsetken zańdy jáne jeke tulǵalardyń eńbegin baǵalap, olardyń úzdik shyqqandaryn jyl saıyn «Paryz» baıqaýynda dástúrli túrde marapattaıdy.
Qazaqstannyń munaı jáne gaz óndirý salasynda alǵashqy úshtiktiń quramyna enetin «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ ózekti áleýmettik máselelerdi sheshýmen qatar, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi týraly oń kózqaras qalyptastyryp úlgergen kompanııa. Bes jyldan beri bul kompanııa Qazaqstan jáne London qor bırjalarynda aksııalaryn saýdalap keledi. Satyp alý saıasatyn keńinen oılastyryp, negizgi aktıvterge ınvestısııalar salý baǵdarlamasyn ońtaılandyrýda ishki jáne halyqaralyq rynokta óziniń ustanymdaryn birshama nyǵaıtty.
Kompanııanyń negizgi óndiristik aktıvteri Mańǵystaý jáne Atyraý oblystarynda bolǵandyqtan, osy óńirlerdiń jergilikti turǵyndardyń ál-aýqatyn jaqsartý nazardan tys qalǵan emes. Kóptegen áleýmettik mańyzy bar jobalardy qarjylandyryp, aımaqtaǵy halyqtyń turmys deńgeıin kóterýde birshama sharýalar atqarýda. Máselen, Mańǵystaý oblysyndaǵy áleýmettik joba aıasyndaǵy atqarylǵan birqatar ıgilikti sharalardy erekshe atap ótsek bolady.
«QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ kelisim-sharttyq mindetteme sheńberinde Jańaózen qalasy jáne Qaraqııa aýdanynyń áleýmettik ınfraqurylymyn damytý baǵdarlamasyn qolǵa alǵan. Ol boıynsha 2008 jyldan beri jyl saıyn 900 mln. teńge bólip, kommýnaldyq-turǵyn úı sharýashylyǵyn damytyp keledi. Sonymen qatar Mańǵystaý oblysy ákimdigimen kelisilgen aımaqtyń áleýmettik jobalaryn qosymsha qarjylandyrý týraly Memorandýmǵa sáıkes 2010 jyly áleýmettik jumys oryndaryn ashty. Qoǵamnyń bas aýrýyna aınalǵan baspana máselesin sheshýde 200 páterli kommýnaldyq turǵyn úı qurylysyn qarjylandyrdy. Tóńirekshiń eldi mekenindegi qosalqy sharýashylyqty 500 gektarǵa deıin keńeıtip berdi. Balalardyń bolashaǵyn oılap, alpystan astam aýlany jabdyqtady. Qaladaǵy on mekteptiń aýmaǵynda qazirgi zamanǵa saı jasandy jabýy bar alań ornatty.
«Túıe-Sý» men «Saýysqan» ken oryndary jáne Senek aýylyn aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin qarjylaı kómek kórsetý mindetin óz jaýapkershiligine aldy. Qaı qoǵamda bolmasyn, múmkindigi shekteýli jandarǵa, kóp balaly jáne ál-aýqaty tómen otbasylarǵa, eńbek jáne soǵys ardagerlerine, jalǵyzbasty qarttarǵa kómek kórsetý qajettiligi týyndaıdy. Kompanııa atalmysh toptarǵa qaıyrymdylyq kómek kórsetýdi árqashan nazarda ustap keledi.
2010 men 2012 jyldar aralyǵynda Jańaózen qalasynda 50 stasıonarlyq orny bar emdeý-medısınalyq ortalyǵy salynbaqshy. «Kendirli» demalys keshenindegi medısınalyq-saýyqtyrý ortalyǵy men Kaspıı teńizi jaǵalaýynda jalpy quny 570 mln. teńgeni quraıtyn 250 oryndyq balalardy emdeý ortalyǵy da «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ bastamasymen júzege asyryldy. Áleýmettik qoldaý baǵdarlamasynyń sheńberinde kompanııa 3 myńǵa jýyq adamdy óz qamqorlyǵyna alǵan. Olardy demalys oryndaryna joldamamen jiberý, respýblıkalyq jáne aımaqtyq merzimdi basylymdarǵa tegin jazdyrý, munaıshylardyń balalaryn taıaý shetelderge demalysqa jiberý sekildi sharalardy qarjylandyrýdy turaqty túrde rettep keledi. Aımaqtaǵy sportty damytý jáne salamatty ómir saltyn nasıhattaý da basym baǵyttarynyń biri.
Jalpy, 2009-2011 jyldary áleýmettik baǵdarlama aıasynda bólingen 4,5 mlrd. teńge qarjyǵa jıyrmadan astam mańyzdy nysandar salynǵan.
Atyraý oblysyndaǵy júzege asqan áleýmettik jobalar da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı. Maqat aýdany, Dossor poselkesinde ashylǵan 80 balaǵa laıyqtalǵan «Botaqan» balabaqshasy túgeldeı zamanaýı tehnıkamen jabdyqtalǵan. Oıyn alańdary, sharýashylyq bólimderi óz aldyna arnaıy soǵylǵan. Nysannyń quny 180 mln. teńgege baǵalanǵan. Oblystaǵy «Munaıshy» mádenıet saraıyna qaıta kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilip, ınjenerlik ınfraqurylymdyq jeliler jańartyldy. Atqarylǵan jumystyń quny 127 mln. teńgeni qurap otyr.
El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna, Dossor munaıynyń 100 jyldyǵyna, Mańǵystaý munaıynyń 50 jyldyǵyna, Qumkól munaıynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Kaspıı: munaı men mádenıet» fotoalbomnyń jaryqqa shyǵýyna tikeleı qoldaý kórsetti. Bul eńbekte Mańǵystaý jáne Atyraý, sonymen qatar, Reseıdiń Astrahan aýmaǵyna júrgizilgen alǵashqy ekspedısııa týraly ǵylymı-pýblısıstıkalyq jarııalanymdar berilgen.
Aıta ketetin taǵy bir másele, bilim salasyn damytý baǵdarlamasy sheńberinde Dossor poselkesindegi dene shynyqtyrý kesheni tolyǵymen jóndeýden ótti. Keshenge qosymsha jattyǵý jáne kórermen zaldary salyndy. Injenerlik jeliler ornatyldy. Al Mııaly poselkesinde paıdalanýǵa berilgen dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salýǵa 150 mln. teńge qarjy bólindi. Elbasy Joldaýyna sáıkes buqaralyq sportty damytýda Inder, Mahambet, Jylyoı aýdandarynda jańadan sporttyq nysandar boı kóterip, halyq ıgiligin kórýde.
Kompanııa tek qana atalmysh eki oblysqa ǵana emes, sondaı-aq sý tasqynynan zardap shekken Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Zelenov jáne Tasqala aýdandaryna jańadan qurylys nysandaryn júrgizýge 1 mlrd. teńge bóldi. Jyl saıyn balalar úıine, mektep oqýshylaryna, eńbek jáne soǵys ardagerlerine, múgedekter men zeınetkerlerge, kópbalaly otbasylarǵa qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrýdy Atyraý oblysynda da dástúrge aınaldyrǵan.
Áleýmettik jaýapkershilik jónindegi osyndaı ıgilikti sharalardy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ aldaǵy ýaqytta da basymdyqpen jalǵastyra bermek.
Jylqybaı JAǴYPARULY.
Elimiz Táýelsizdik alǵaly jıyrma jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Sol jyldardan beri memleket kásipkerlik salasyn qolǵa alyp, bıznesti damytýǵa barynsha jaǵdaı jasap keledi. Sheteldik ınvestorlardy tartyp, shaǵyn jáne orta bıznes salasyna tekserýlerdi azaıtty. Otandyq bıznes ókilderi de qamqorlyqty az sezingen joq. Sondyqtan bolar, olar da múmkindiginshe áleýmettik salalarǵa qoldaý kórsetip, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrýda. О́z kezeginde memleket áleýmettik salaǵa qoldaý kórsetken zańdy jáne jeke tulǵalardyń eńbegin baǵalap, olardyń úzdik shyqqandaryn jyl saıyn «Paryz» baıqaýynda dástúrli túrde marapattaıdy.
Qazaqstannyń munaı jáne gaz óndirý salasynda alǵashqy úshtiktiń quramyna enetin «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ ózekti áleýmettik máselelerdi sheshýmen qatar, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi týraly oń kózqaras qalyptastyryp úlgergen kompanııa. Bes jyldan beri bul kompanııa Qazaqstan jáne London qor bırjalarynda aksııalaryn saýdalap keledi. Satyp alý saıasatyn keńinen oılastyryp, negizgi aktıvterge ınvestısııalar salý baǵdarlamasyn ońtaılandyrýda ishki jáne halyqaralyq rynokta óziniń ustanymdaryn birshama nyǵaıtty.
Kompanııanyń negizgi óndiristik aktıvteri Mańǵystaý jáne Atyraý oblystarynda bolǵandyqtan, osy óńirlerdiń jergilikti turǵyndardyń ál-aýqatyn jaqsartý nazardan tys qalǵan emes. Kóptegen áleýmettik mańyzy bar jobalardy qarjylandyryp, aımaqtaǵy halyqtyń turmys deńgeıin kóterýde birshama sharýalar atqarýda. Máselen, Mańǵystaý oblysyndaǵy áleýmettik joba aıasyndaǵy atqarylǵan birqatar ıgilikti sharalardy erekshe atap ótsek bolady.
«QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ kelisim-sharttyq mindetteme sheńberinde Jańaózen qalasy jáne Qaraqııa aýdanynyń áleýmettik ınfraqurylymyn damytý baǵdarlamasyn qolǵa alǵan. Ol boıynsha 2008 jyldan beri jyl saıyn 900 mln. teńge bólip, kommýnaldyq-turǵyn úı sharýashylyǵyn damytyp keledi. Sonymen qatar Mańǵystaý oblysy ákimdigimen kelisilgen aımaqtyń áleýmettik jobalaryn qosymsha qarjylandyrý týraly Memorandýmǵa sáıkes 2010 jyly áleýmettik jumys oryndaryn ashty. Qoǵamnyń bas aýrýyna aınalǵan baspana máselesin sheshýde 200 páterli kommýnaldyq turǵyn úı qurylysyn qarjylandyrdy. Tóńirekshiń eldi mekenindegi qosalqy sharýashylyqty 500 gektarǵa deıin keńeıtip berdi. Balalardyń bolashaǵyn oılap, alpystan astam aýlany jabdyqtady. Qaladaǵy on mekteptiń aýmaǵynda qazirgi zamanǵa saı jasandy jabýy bar alań ornatty.
«Túıe-Sý» men «Saýysqan» ken oryndary jáne Senek aýylyn aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin qarjylaı kómek kórsetý mindetin óz jaýapkershiligine aldy. Qaı qoǵamda bolmasyn, múmkindigi shekteýli jandarǵa, kóp balaly jáne ál-aýqaty tómen otbasylarǵa, eńbek jáne soǵys ardagerlerine, jalǵyzbasty qarttarǵa kómek kórsetý qajettiligi týyndaıdy. Kompanııa atalmysh toptarǵa qaıyrymdylyq kómek kórsetýdi árqashan nazarda ustap keledi.
2010 men 2012 jyldar aralyǵynda Jańaózen qalasynda 50 stasıonarlyq orny bar emdeý-medısınalyq ortalyǵy salynbaqshy. «Kendirli» demalys keshenindegi medısınalyq-saýyqtyrý ortalyǵy men Kaspıı teńizi jaǵalaýynda jalpy quny 570 mln. teńgeni quraıtyn 250 oryndyq balalardy emdeý ortalyǵy da «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ bastamasymen júzege asyryldy. Áleýmettik qoldaý baǵdarlamasynyń sheńberinde kompanııa 3 myńǵa jýyq adamdy óz qamqorlyǵyna alǵan. Olardy demalys oryndaryna joldamamen jiberý, respýblıkalyq jáne aımaqtyq merzimdi basylymdarǵa tegin jazdyrý, munaıshylardyń balalaryn taıaý shetelderge demalysqa jiberý sekildi sharalardy qarjylandyrýdy turaqty túrde rettep keledi. Aımaqtaǵy sportty damytý jáne salamatty ómir saltyn nasıhattaý da basym baǵyttarynyń biri.
Jalpy, 2009-2011 jyldary áleýmettik baǵdarlama aıasynda bólingen 4,5 mlrd. teńge qarjyǵa jıyrmadan astam mańyzdy nysandar salynǵan.
Atyraý oblysyndaǵy júzege asqan áleýmettik jobalar da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı. Maqat aýdany, Dossor poselkesinde ashylǵan 80 balaǵa laıyqtalǵan «Botaqan» balabaqshasy túgeldeı zamanaýı tehnıkamen jabdyqtalǵan. Oıyn alańdary, sharýashylyq bólimderi óz aldyna arnaıy soǵylǵan. Nysannyń quny 180 mln. teńgege baǵalanǵan. Oblystaǵy «Munaıshy» mádenıet saraıyna qaıta kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilip, ınjenerlik ınfraqurylymdyq jeliler jańartyldy. Atqarylǵan jumystyń quny 127 mln. teńgeni qurap otyr.
El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna, Dossor munaıynyń 100 jyldyǵyna, Mańǵystaý munaıynyń 50 jyldyǵyna, Qumkól munaıynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Kaspıı: munaı men mádenıet» fotoalbomnyń jaryqqa shyǵýyna tikeleı qoldaý kórsetti. Bul eńbekte Mańǵystaý jáne Atyraý, sonymen qatar, Reseıdiń Astrahan aýmaǵyna júrgizilgen alǵashqy ekspedısııa týraly ǵylymı-pýblısıstıkalyq jarııalanymdar berilgen.
Aıta ketetin taǵy bir másele, bilim salasyn damytý baǵdarlamasy sheńberinde Dossor poselkesindegi dene shynyqtyrý kesheni tolyǵymen jóndeýden ótti. Keshenge qosymsha jattyǵý jáne kórermen zaldary salyndy. Injenerlik jeliler ornatyldy. Al Mııaly poselkesinde paıdalanýǵa berilgen dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salýǵa 150 mln. teńge qarjy bólindi. Elbasy Joldaýyna sáıkes buqaralyq sportty damytýda Inder, Mahambet, Jylyoı aýdandarynda jańadan sporttyq nysandar boı kóterip, halyq ıgiligin kórýde.
Kompanııa tek qana atalmysh eki oblysqa ǵana emes, sondaı-aq sý tasqynynan zardap shekken Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Zelenov jáne Tasqala aýdandaryna jańadan qurylys nysandaryn júrgizýge 1 mlrd. teńge bóldi. Jyl saıyn balalar úıine, mektep oqýshylaryna, eńbek jáne soǵys ardagerlerine, múgedekter men zeınetkerlerge, kópbalaly otbasylarǵa qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrýdy Atyraý oblysynda da dástúrge aınaldyrǵan.
Áleýmettik jaýapkershilik jónindegi osyndaı ıgilikti sharalardy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ aldaǵy ýaqytta da basymdyqpen jalǵastyra bermek.
Jylqybaı JAǴYPARULY.
Qaraǵandyda esirtki taratqan kásipker sottaldy
Esirtki • Keshe
Sátbaev ýnıversıtetinde «Qanysh álemi» ortalyǵy ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Mańǵystaýda eldegi ekinshi biregeı jedel járdem stansııasy ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Qar men tuman: 14 aqpanda elimizde daýyldy eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Keshe
Almatyda qansha jańa medısınalyq mekeme boı kóteredi?
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstan azamattaryna nelikten AQSh vızasy berilmeıdi?
Saıasat • Keshe
Mıhaıl Shaıdorov júldege talasady: Tikeleı efırdi qaıdan kórýge bolady?
Qysqy sport • Keshe
Taǵy bir óńirinde munaı izdeý jumystary bastalady
Aımaqtar • Keshe
Vietjet Qazaqstan qazaqtyń darhan dalasy beınelengen ushaǵyn tanystyrdy
Qazaqstan • Keshe
Almatynyń bir bóliginde tótenshe jaǵdaı jarııalandy
Tótenshe jaǵdaı • Keshe
Qaraǵandy oblysynda óńirlik koalısııa quryldy
Aımaqtar • Keshe