Osy týyndyda Ulytaý óńirinde ataqty Imanjúsip Qutpanuly, Balýan Sholaq, Qajymuqan balýan úsheýi bas qosyp, dalany dý-dyrdýǵa bólegeni jaıly aıtylady.
Birin-biri kórip, bas qosýǵa yntyzar bolyp júrgen qazaqtyń arystary alqa-qotan óner kórsetedi. Balýan Sholaq bilekteı temirdi arqan sııaqty bilegine úsh-tórt qaıyra orap, eki ushyn tuıyqtap tastaı salady. Qajymuqan bolsa uzyn rels temirdi jotasyna kóldeneń salyp, jınalǵan halyqqa, «eki basyna syıǵandaryńsha minińder!» deıdi. El temirge jabysady. Balýan relsti baıaý aınaldyrǵanda jurt kóbelekteı shashyrap ushady.
Dýman qyzǵan bir sátte jylqysy qoınaýǵa syımaı jatqan ataqty shonjar Sálimbaı ortaǵa shyǵady.
– Ýa, halaıyq, meniń bir shartym bar!
– Lápbaı, baıeke.
– Olaı bolsa, Balýan Sholaq pen Qajymuqan kúressin! Qaı jeńgenine 100 jylqy beremin! Sálimbaıdyń úkimin estigen elde es joq. Tobyrǵa qyzyq kerek. Jer toqpaqtap shýlap jatyr. Kúressin! Kúressin! Elirgen eldiń shýylynan jer shaıqalyp, kók terbeledi. Mundaı sátte kim de bolsyn abdyrap qalary sózsiz. Balýan Sholaq inisi Qajymuqanǵa qaraıdy, Qajekeń kózin tómen salyp únsiz yńyranady. At ústinde shirenip, sýsar bórigi jelbirep Sálimbaı tur.
Kóptiń aıqaı-súreńinen keıin shynynda kúrespek bolyp, Balýan Sholaq pen Qajymuqan belderine shylbyr baılap daıyndala bastaıdy. Osy sátte aıýdaı aqyryp ortaǵa Imanjúsip shyǵady. – Eı, halaıyq, eı, Sálimbaı! О́rge tartsa, sorǵa tartatyn netken sorly edińder! Baqtaryńa týǵan eki balýan kózderińe kóp kórindi me? Al ekeýin kúrestirdińder, bir-birine zábir jasaýǵa ıterdińder! Bir-birin maıyp qylsa senderge paıda túse me? Netken sorly edińder!
– Eı, Balýan Sholaq sen uıalmaı artyńnan ergen inińdi jer qaptyrmaqsyń ba?
– Eı, Qajymuqan sen myna eldiń aıtaǵyna erip jalǵyz aǵańnyń jaǵasyna jarmaspaqsyń ba?
Imanjúsiptiń úkiminen keıin el sabasyna túsedi. Qajymuqan bolsa eńirep kelip, «Qaıran Imekem-aı, sen bolmaǵanda Shókemniń jaǵasynan ustap, kúnáhar bolar edim» dep eki aǵasyn qushaqtap solqyldapty.
Bul oqıǵadan biz ne túıemiz: Imekeń bolmaǵanda eki arys birin-biri maıyp etýi ábden múmkin edi. Tek maıyp etip qoımaı, arasyna arazdyq túspeı me? Eldiń mańdaıǵa basqan eki arysy araz bolsa, el búlinbeı me? Mine, baıyrǵy qazaqtyń myqtylary tatýlyqty saqtaý úshin, syılastyqty buzbaǵan.
Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»
