Biz kórme ótip jatqan zalǵa kirgenimizde oń qaptal, sol qaptalǵa tutastyra iliningen qyzyldy-jasyldy túrli-tústi sýret kartınalary bir sát jaınap ketkendeı boldy. Kórmege avtordyń «Qazyǵurt», «Ǵaıyp Eren Qyryq Shilten», «On segiz myń ǵalam», «О́mir-ózen», «Jańǵyryq», «Juldyzdar joly», «Máńgilik», «Kókirek kózi», «Krıstaldy qus» syndy birqatar týyndylar toptamasy qoıylypty. Úzdiksiz dınamıkalyq qozǵalysqa negizdelgen kartınalarda qyzyl, jasyl, kók, sary, qara tústerge basymdyq berilgen. Sımvolıkalyq mán-maǵynasymen belgili bir yrǵaqqa baǵynǵan órnekterdiń árqaısysy ózinshe bir syrdy, qupııany búgip jatyr.
Kórmege kelgen ózge qatysýshylar áldeqashan art-terapııaǵa qulshyna kirisip ketken eken. Ýaqyt ozdyrmaı biz de qatarǵa qosyldyq. Aldymen qolyńyzdaǵy aq paraqty teńdeı etip 12 bólikke syzyp, ár tórtburyshty toltyra sýret salýyńyz kerek. Sizdiń ishki jan-dúnıeńizge jol silteıtin bul amal «12 tekshe ádisi» dep atalady. Shyǵarmashylyq prosesti art-terapevt muqııat baqylap, ishki álemińizdiń mazmunyn ońaı kórsetýińizge kómektesedi. Sýretshiniń aıtýynsha, túrli-tústi boıaýlarmen kómkerilgen mundaı ónerdiń qazaq halqyna tańsyqtyǵy joq, ulttyq dúnıetanymdyq tujyrymdar qazaqtyń oıý-órnekterinde, danalyq sózderinde, maqal-mátelderinde áýelden jasyrynyp jatyr.
– О́zimniń sheshem órnegi men bederi bir-birine áste uqsamaıtyn alasha, kilemniń túr-túrin toqıtyn. Munyń barlyǵyn qaıdan úırendińiz dep tań-tamasha bolamyn. «Joǵarydan beredi» dep isin jalǵastyra túsedi. Oǵan da bolmaı «joǵarydan qalaı beredi?» dep suraımyn. Sonda «Allany súıseń, saǵan da beredi» dep jyly jymııatyn. Júsip Balasaǵunnyń «Qutty bilik» dastanyndaǵy izgilik ıdeıasy tórt taraptan qonatyn – shyndyq, baq-dáýlet, aqyl, qanaǵatqa negizdeledi. Osy tórt qubyla energııasy oıanyp, bir-birimen aralasqan kezde rýhymyz kemeldene túsedi. Nemese Shákerim Qudaıberdiulynyń shyǵarmashylyǵynda:
«Úırense ǵylym menen sal ónerin,
Biler edi-aý ónerdiń ne bererin.
Tanyssa aqyn, oıshyl adamymen,
Tabar edi-aý adaldyq, ar kómegin», dep keletin joldar bar.
Qazaqtyń san ǵasyrlyq tanymy men maqal-máteli ar ilimniń joldary. Shyndyqtyń joly bireý-aq. Men úıretip júrgen ádisteme «sal óneri» dep atalady. Stýdııaǵa kelgen shákirtter azǵantaı kúnniń ishinde óz ishindegi keremetterdiń syryna qanyǵa bastaıdy. Keskindeme men grafıkany sheber meńgerip qana qoımaıdy, olardyń jumystary ishki shyndyǵyn qaǵaz betine aınytpaı túsire alatyn kórkemdigimen erekshelenip shyǵa keledi. О́nerdi súıe bilgen, uǵa bilgen adamǵa bereri kóp, – deıdi sýretshi.
Ishińizdegi jyldar boıy qattalyp jatqan eshkimge ashyp aıta almaıtyn sezimderińizdi qaǵaz betinde túrli-tústi boıaýlarmen beıneleý arqyly beısanańyzdaǵy teris aqparattardan arylasyz. Osylaısha adam óz boıyndaǵy qýat kózderi men arnalaryn tazarta otyryp, joǵary álemnen keletin kúsh-qýatty qabyldaıdy.
Baqytbek Ańsapbergenulynyń ár qalada uıymdastyrylatyn kóshpeli mektebine 3 jastan 80 jasqa deıingi izdenýshiler jazylady. Olardyń basym kópshilgi ata-ananyń qaraýynsyz qalǵan balalar, ózine qol jumsap tiri qalǵan jandar bolsa, ómirden orynyn taba almaı júrgender de osynda kelip ustaz dárisine qatysady eken. «Sal óneri» sýret ádistemesin elimizde ǵana emes, kóp jyldan beri Túrkııa, Germanııa, Fransııa, Shveısarııa, Reseı elderinde kópshilik óner súıer qaýymǵa da jıi tanystyryp keledi.
Tipti Shveısarııanyń Psıhologııalyq energııa ýnıversıteti (Lýgana) sýretshige professor attestatyn berip, atalǵan ýnıversıtette sabaq ótkizýge de shaqyrǵan. «О́nerde shekara joq» deımiz, áıtse de beıneleý ádisiniń ereksheligimen talaıdy tańyrqatyp júrgen sýretshi týǵan ólkesinde qyzmet etýdi jón kóripti. Onyń endigi armany arnaıy shyǵarmashylyq damytý ortalyǵyn ashý.
– О́z jerimde balalardy oqytatyn mektep ashqym keledi. Osy ádistememen jumys istep kele jatqanyma tup-týra 32 jyl bolypty. Myńdaǵan shákirt tárbıeledim. Endi osy kóshpeli mektebimdi ornyqtyryp, arnaıy shyǵarmashylyq ortalyq ashsam deımin. Mahabbat – rýhanı azyq, sondyqtan jas urpaqqa jaratylysty súıý ónerin, sulýlyqty sezinýdi úıretken abzal, – deıdi sýretshi Baqytbek Ańsapbergenuly.
Art-terapııanyń maqsaty barlyq adamnan sýretshi jasap shyǵarý emes, kerisinshe shyǵarmashylyq senimin qalyptastyra otyryp, ashý-yza bolmasa basqa da negatıvti sezimderdiń boıdy bosatýyna, odan shyǵar joldy tabýǵa múmkindik berý. Jalpy sýret óneri arqyly, onda da osyndaı kúrdeli geometrııalyq syzbalardy qııýlastyrý sheberligi psıhoterapııada burynnan belgili. Ásirese ishki úndestik pen senimdi nyǵaıtý úshin, sarsańǵa salǵan ýaıymdy jeńý maqsatynda qazirgi kúni keń qoldanys tapqan.
Aıa О́MIRTAI,
Fotoǵa túsirgen Janbolat KENJEǴUL,
«Egemen Qazaqstan»
