Bıýdjet tıimdi josparlanýy tıis

Jýyrda osy ózekti másele tóńiregin­de Shymkent qalasynyń ákimi Erlan Aıtahanovtyń tóraǵalyǵymen keńes ótti. Onda qala basshysy jergilikti atqarýshy memlekettik organdardyń bıýd­jetti josparlaýdaǵy kemshilikterin syn­ǵa alyp, oryndaýshylyq tártiptiń óte tómen, syn kótermes deńgeıde qal­ǵan­dyǵyn ashyp aıtty.Jýyrda osy ózekti másele tóńiregin­de Shymkent qalasynyń ákimi Erlan Aıtahanovtyń tóraǵalyǵymen keńes ótti. Onda qala basshysy jergilikti atqarýshy memlekettik organdardyń bıýd­jetti josparlaýdaǵy kemshilikterin syn­ǵa alyp, oryndaýshylyq tártiptiń óte tómen, syn kótermes deńgeıde qal­ǵan­dyǵyn ashyp aıtty.

Atap aıtqanda, Shymkent qalasy ákimdiginiń salalyq basqarmalarynda bıýd­jettik tártip talaptarynyń oryn­dalmaýy saldarynan birqatar jobanyń iske asyrylý merzimi keıinge shegeril­mek. Máselen, bıylǵa arnalǵan bıýdjet­tiń atqarylýy barysynda respýb­lıkalyq bıýdjetten bólingen qarajat­tyń 6 458,2 mln teńgesi aqtaýǵa kelmeı­tin sebeptermen qysqartýǵa usynyl­ǵan. Onyń ishinde 5 052 mln teńge kóle­mindegi qarajat bıýdjet ákimshisi bolyp tabylatyn basqarmalar tarapynan memlekettik satyp alý konkýrstaryn merziminen shekten tys kesh ótkizýi saldarynan qysqartylyp otyr.

Basqarma basshylarynyń ózderine júktelgen mindetterdi durys atqar­maýy, qarjylyq josparlaýdy talap­qa saı júrgizbeýi, qala ákiminiń sala­lyq orynbasary tarapynan tıisti baqylaýdyń bolmaǵandyǵy saldarynan memlekettik satyp alý konkýrstary jyl ortasyna deıin sozylǵan.Jumystyń tıimdi baǵyttary belgi­lenbeýi, salalyq basqarma tarapy­nan qolǵa alynǵan jobalardyń qadaǵa­laýdyń joqtyǵynan júıeli iske asyrylmaýy, shahardyń soltústik-batys bóligine júrgizilýi tıis ınjenerlik-ınfraqurylymdardy damytý jobasyna qaralǵan barlyǵy 1 116,9 mln teńgeniń 522 mln teńgesi qysqartýǵa jol­danǵan. Oǵan basty sebep – 16 nesıe­lik turǵyn úıdiń qurylysyn 2020 jyl­y aıaqtaý josparlanǵan. Iаǵnı, bıýd­jettik jospar jyl basynda durys túzilmegen. Keri qaıtýy tıis respýblıkalyq qarajat esebinde Shymkent qalasynyń bilim salasy boıynsha 2 410,1 mln teńge qysqartýǵa usynylǵan. Onyń da basty sebebi – memlekettik satyp alý konkýrstarynyń merziminen kesh ótýi.

Salalyq basqarmanyń salǵyrt­tyǵynan qaladaǵy №23 mektep qosymsha ǵımaratsyz qalsa, «Asar-2» shaǵyn aýdanynyń turǵyndary 1200 oryndyq jańa mektepten qaǵyldy. Bul jobalardy júzege asyrý merzimderi keıinge shegerilmek.Osy jáne ózge de bıýdjettik sala túıtkilderin syn tezine alǵan qala basshysy, budan bylaı bıýdjettik ótinimge engen árbir joba boıynsha basqarma basshylary jeke jaýap beretinin qadap aıtyp, qala ákiminiń salalyq orynbasarlaryna bıýdjetti oryndaý tártibin jeke baqylaýyna alýdy tapsyrdy.Bıýdjetten bólingen árbir tıynǵa jaýapkershilikti arttyrý, qarjynyń maqsatty jumsalýyn qamtamasyz etý, bıýdjettik josparlaýdyń tártibi men mazmunyn qatań ustaný baǵytynda ár basqarmanyń janynan bıýdjet josparlaýdyń, ony tıimdi ıgerýdiń tártipterin meńgergen bilikti mamandardan quralǵan keńes qurýdy júktedi.

Saladaǵy bıýdjet tártibin aınaldyrǵan bir-eki laýazymdy tulǵa emes, sol salaǵa qatysty barlyq problemalar­dy jaqsy biletin qoǵam ókilderi ju­myl­dy­rylýy tıis ekendigine nazar aýdardy.Kún tártibindegi ekinshi másele bo­ıynsha 2020-2022 jyldarǵa arnalǵan qala bıýdjetiniń basym baǵyttary talqylandy. E.Aıtahanov bul másele de qarjylyq jaýapkershilikti talap etetin jumys ekendigin nazarǵa alyp, aldaǵy úsh jylǵa arnalǵan bıýdjetti qalyptastyrý barysynda Shymkenttiń megapolıs retindegi damý úrdisin eskerýdi tapsyrdy. Bıýdjette Elbasy tapsyrmalarynyń oryndalýy, qala kelbetin jaqsartý, azamattarǵa qolaıly ómir súrý ortasyn qalyptastyrý, kóriktendirý jáne kógal­dandyrý máseleleri qamtylýy tıis ekendigine nazar aýdardy. Pre­zıdent tapsyrmalaryna sáıkes, qala­nyń shetki aýmaqtaryndaǵy shaǵyn aýdandar men turǵyn alaptaryn damytý­dyń keshendi is-sharalary jasalýy qajet dedi.

Jıyn barysynda Erlan Qýanysh­uly 2020 jylǵa qalanyń aýdan ákimdik­terine 1 mlrd teńgeden qarjy bóline­tin­digin aıtyp, aýdan ákimderine osy qara­jatty tıimdi baǵyttaýdyń usynys­taryn ázirleýdi jáne atalǵan jumys­tar­dy shalǵaı jatqan eldi mekender­diń ınfraqurylymyna baǵyttaýdy tapsyrdy. Aýdan ákimderi bıýdjet qarajatyna ıek artpaı, jeke ınvestorlar tartý baǵytynda júıeli jumys atqarýy tıis degen qala basshysy, osy oraıda «Shymkent» ÁKK» AQ-men tyǵyz yqpaldastyq ornatýdy júktedi.Jıyndy qorytyndylaǵan qala ákimi árbir memlekettik organ basshysy ózine júktelgen basty mindetter retinde bıýdjetti durys josparlaı bilýdi, memleket qarajatyn únemmen tıim­di jumsaýdy jáne bıýdjettiń jaýap­kershiligin jetik sezinýi tıis ekendigine nazar aýdaryp, jyl qorytyndysynda bıýdjet salasyndaǵy kemshilikterge jol bergen laýazymdy tulǵalarǵa qatań shara qoldanylatynyn eskertti.

ShYMKENT