Ataýsyz oqý oryndaryna nege at bermeske?

Aıtaıyn degenim... Jýyrda jergilikti basylymdar­dyń birinde tarıhshy-ustaz Muhamet­qazy Muhamadıulynyń “Qazaq mek­tepterine alash kósemderiniń aty beril­se” degen taqyryppen maqalasy shyqty. Onda ol Semeı qalasynda alash kósemderiniń izi qalǵandyǵyn aıta kelip, osyndaǵy aty joq mektepterge solardyń esimderin berý týraly oı qozǵapty. Álgi maqalany oqyp shyqqan soń eriksiz oıǵa shomdyq. Elimiz egemen­dik­ke qol jetkizgenge deıin qaladaǵy qazaq mektepteri eki-úsheýden aspasa, al qazirde aralas mektepterdi qosyp esep­tesek, olardyń sany osyndaǵy bar­lyq bilim ordalarynyń teń jary­mynan asyp jyǵylady. Biraq, óki­nish­ke qaraı, solardyń barlyǵy der­lik ataý joq, ıaǵnı nómirmen ǵana tań­balanǵan. Ras, bergi kezeńde №5 mektepke dala danyshpany atanǵan Shákárimniń, sondaı-aq qalamen jap­sarlas Komsomol kentindegi bilim oshaǵyna Jeltoqsan qaharmany Qaı­rat Rysqulbekovtiń esimi berilgen-di. Soǵan oraı, atalǵan mektepterde aqyn men batyr murajaıy uıymdas­ty­rylyp, olardy ulaǵattaý maqsa­ty­men túrli sharalar úzbeı ótkizilip ke­ledi. Al ulttyq ıdeologııany ornyq­tyrýda budan paıda bolmasa, zııan joq ekendigi aıtpasa da túsinikti. Mine, aty berilmegen mektepterden olardyń bir ereksheligi osynda bolsa kerek. Iаǵnı, mundaı bilim oshaqtary ult mańdaıyna bitken tulǵalardy áspetteı otyryp, joǵaryda aıtqan­daı, ulttyq ıdeologııany da ornyq­tyra túsýde. Al mundaǵy bes-alty joǵary oqý ornynyń tek bireýi ǵana ulttyq tulǵa esimin ıelenip otyr. Jáne Shákárim esi­min ıelengen sol ýnıversıtet basqa oqý oryndaryna qandaı úlgi-ónege kórsetýde deseńizshi! Al oǵan dálel kerek bolsa, aıtaıyq. Atalǵan ýnı­ver­sıtet danyshpan aqynnyń 150 jyl­dyq mereıtoıynda onyń tulǵa­lyq ensıklopedııasyn shyǵarsa, endi alda kele jatqan Alash qozǵaly­sy­nyń 100 jyldyǵyna deıin Alash kósemderine arnalǵan taǵy bir en­sıklopedııany basyp shyǵarý qamyna kirisip ketti. Sondaı-aq, Muhtar Áýezov esimimen atalatyn pedagogıka kolledjinde uly jazýshy esimin ulyqtaý maqsatymen atqarylyp jatqan ıgi sharalar qanshama! Alash demekshi, Alash qozǵalys­y­nyń 90 jyldyǵy tusynda Semeıde Alash qaıratkerlerine arnalǵan eskertkish ashylady degen resmı sóz bol­ǵan. Biraq, ókinishke qaraı, ol ıgilikti shara jerine jetkizilmedi. Al kórnekti tulǵalar esimi osyndaǵy oqý oryndaryna kóptep berilip jatsa, solardyń árqaısysy ózinshe bir tirlik istegen bolar ma edi. Aıtpaqshy, sol tusta osyndaǵy pe­dagogıka ınstıtýtynyń bas ǵıma­raty aldynda Alash kósemi Álıhan Bókeıhanovtyń bıýsti ornatylǵan bolatyn. Sonda atalǵan oqý ornyna Álekeńniń esimi beriledi eken degen de sóz shyqqan. Biraq sonyń bári je­rine jetkizilmegen. Onyń ústine Alash ardaqtysynyń esimi qalanyń ortalyǵyndaǵy emes, onymen japsarlas kenttegi bir kóshege berilýi de kóńilge kóleńke uıalatýda. Endi áńgimemizdi jaqsy leppen aıaqtasaq deımiz. Jýyqta Semeıde belgili abaıtanýshy ǵalym, kezinde alash kósemderiniń tizesinde otyryp, so­lardan jastaıynan tálim-tárbıe alǵan Qaıym Muhamedhanovqa es­kert­kish-belgi ornatylmaq. Ol da kó­ńil sergitetin jaqsy jańalyq pa deı­miz. Solaı deı turǵanmen, bul kisiniń esimi de álgindeı bir oqý ornynyń birine berilip jatsa, kánekı! Dáýlet SEISENULY, Semeı.