Aımaqtar • 20 Tamyz, 2019
Uly dalanyń tilde órilgen tarıhy
Búgingi kúni ulttyń, naqtylap aıtqanda, qazaq halqynyń ózin ózi izdeýi, ózindigin tabýy aıryqsha ózektilikke ıe bolyp otyr. Ǵylymda ulttyń ózindigin aıqyndaýdy «ulttyq biregeılik» dep ataý ornyqqan. Bir qaraǵanda bul jeńil, eshqandaı kúrdeliligi joq másele bolyp kórinýi múmkin. Al shyntýaıtyna kelgende, qazaqty qazaq etip tutastyryp turǵan ne, qazaq ultynyń tek ózine ǵana tán, ózgelerden erekshelep turǵan basty aıyrymy nede, qazaq dese oıymyzǵa ne oralady, kóz aldymyzǵa qandaı túsinik-eles úıiriledi, qazaqty ult retinde uıystyryp turǵan basty qandaı qural, qazaqty alǵa qulshyndyratyn, rýhyna qýat, kóńiline shabyt beretin qandaı qasıet degen saýaldar tizbegi kóldeneń shyqqanda, abdyrap, kádimgideı oılanyp qalatynymyz belgili. Sóz joq, bul suraqtarǵa kóńilge qonymdy, ýáji tolymdy, qısynǵa nanymdy jaýap izdeý jáne tabý, bultartpas faktilerge súıenip tujyrymdaý ózekti de qajetti máselelerdiń qatarynda.
Aımaqtar • 20 Tamyz, 2019
Oblys ortalyǵy Taldyqorǵannan shalǵaılaý jatqan taýly ólkede, teńiz deńgeıinen 2 myń metrden joǵary jatqan Raıymbek aýdanynda óndirilgen azyq-túliktiń, et pen súttiń, qymyzdyń dámdiligin aıtpaǵanda, sapasy da óte joǵary. Kók quraǵy kelisip, san túrli gúlderi kóz jaýyn alǵan óńirde daıyndalatyn baldy aıtsańyzshy!..
Aımaqtar • 20 Tamyz, 2019
О́simdik áleminiń qasıetin tanı aldyq pa?
Búginde qazaq jeriniń astynyń da, ústiniń de tabıǵı baılyǵyn ıgilikke jaratý men paıdalanýdyń nebir jumystary qaınap júrip jatqan kezeńde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń qurylýyn óte der kezinde qolǵa alynǵan úderis dep sanaımyz.
Aımaqtar • 20 Tamyz, 2019
Baıbekten Braıton-Bıchke deıin nemese «Darııanyń» jaǵalaýy
Almaty – qashanda ár qazaqstandyqtyń júreginen jyly oryn alary haq. Irgeli shahar tarıhynda Almatyny tórt jyl basqarǵan Baýyrjan Baıbektiń de, onyń aldynda da bolǵan ákimderdiń de ózderine tán qoltańbalary qaldy. Degenmen, Baıbek myrzamen almatylyqtar qımaı qoshtasty...
Qoǵam • 19 Tamyz, 2019
«Baıserke-Agro» agroholdınginiń basshysy Temirhan Dosmuhambetov aıtqandaı, «Bilim, ǵylym jáne óndiris birligi – aýyl sharýashylyǵy óndirisin kóterýdiń negizi jáne kásiporyn jetistiginiń formýlasy».
Qazaqstan • 19 Tamyz, 2019
Ǵylymdy qarjylandyrý – mańyzdy másele
Álemniń damyǵan memleketteri ǵylymdy básekege qabiletti qoǵam qurýdyń irgetasy dep esepteıdi. Álemdik bilim keńistiginiń jańa sapalyq belgilerin de ǵylymnyń damýy aıqyndaýda. Ásirese «sıfrly qoǵamda» qaı memleket urymtal, tıimdi ǵylymı jańalyqtar men aqparattardy jasaı alsa, sol memleketter paıdaǵa keneledi, kúsheıe túsedi. Sıfrly tehnologııalardy meńgergen jas urpaqtyń memleketke paıdaly sharýamen aınalysýy ǵylymı zertteýlerdi jolǵa qoıýda sheshýshi ról atqarýda. Jyldam ózgerip jatqan qoǵamnyń ekonomıkalyq jańarýy, áleýmettik ınfraqurylymnyń damýy, balamaly qýat kózderin paıdalaný, eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý sııaqty mindetter ǵylymı izdenister men zertteýlerdi belsendi júrgizýge táýeldi.
Tarıh • 19 Tamyz, 2019
Kózi tirisinde-aq aty ańyzǵa aınalǵan adamdar bolady. Ol ańyz birtýar azamatyn súıgen yrza halyqtyń, myrza kóńilinen týady. Urpaqtan urpaqqa jetetin, sony týyndylarymen ǵana emes, azamattyq, erligimen de el qurmetine bólengen Ǵabıt Mahmutuly Músirepov jaıly da ańyz áńgimeler az emes. Men ańyz emes, óz kózimmen kórgen, ózim kýá bolǵan jaılardan sýyrtpaqtap syr sherte otyryp, qaıtalanbas has talanttyń kópke tanys emes keıbir qyrlary men syrlary jaıly áńgimelekpin.
Álem • 14 Tamyz, 2019
О́túkende qaǵanǵa arnalǵan keshen tabyldy
Halyqaralyq Túrki akademııasy ǵalymdary túrkiniń ejelgi mekenderiniń biri sanalatyn Mońǵolııa jerinde júrgizip jatqan arheologııalyq qazba jumystary barysynda taǵy da oljaly boldy. «Taǵy da» deıtin sebebimiz, Akademııa ǵalymdary byltyr Kerýlen ózeni ańǵaryndaǵy qazba jumystary kezinde túrki dáýirine tán ǵuryptyq keshenderdi ashqan edi. Bıyl «Nomgon-2» ǵuryptyq kesheninen birqatar jádiger taýyp otyr.
Qoǵam • 14 Tamyz, 2019
Onomastıkalyq ataýlar birizdilikti talap etedi
Onomastıkalyq ataýlar, onyń ishinde elimizdiń jer-sý ataýlary, aty-jónderimiz – ulttyq-tildik jáne memlekettik biregeıligimizdi aıqyndaıtyn basty faktorlardyń biri. Táýelsizdik alǵan jyldardan beri onomastıkalyq ataýlardyń mazmunyn ulttandyrýǵa baǵyttalǵan qyrýar is-sharalar atqarylǵandyǵy belgili. Endi latyn álipbıi engizilgen sátten bastap myńdaǵan, júz myńdaǵan onomastıkalyq ataýlarymyz keń halyqaralyq, álemdik aqparattyq keńistiktegi aınalymǵa engeli otyr. Osy oraıda elimizdiń jer-sý ataýlaryn latyn álipbıinde tańbalaý, sondaı-aq shettildik geografııalyq ataýlardy qazaq tiliniń jańa álipbıinde jazý jáne tól antroponımdik júıemizben qatar, shettildik esimderdi tańbalaý máselesi ózekti bolmaq.
100 • 10 Tamyz, 2019
«Eńbekshil qazaq» gazeti: El jastarynyń ekpini kúshti
1924 jyly «Eńbekshil qazaq» gazetiniń №237 sanyna shyqqan «El jastarynyń ekpini kúshti» maqalasyn nazarlaryńyzǵa usynamyz.
