Marjan ÁBISh
Marjan ÁBISh«Egemen Qazaqstan»
1101 materıal tabyldy

Rýhanııat • 05 Maýsym, 2020

Eltańba tarıhy talqylandy

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq akademııalyq kitaphanasy Memlekettik Rámizderiniń biri Eltańbanyń avtory, sáýletshi Jandarbek Málibekovpen «Memlekettik Eltańba jáne Ulttyq arhıtektýra haqynda» atty onlaın kezdesý ótkizdi.

Ádebıet • 05 Maýsym, 2020

Almatyda aqyn kóp...

Bala kezde Almatyda aqyn kóp dep estıtinbiz. Adamzattyń eń sulýy solar­ dep oılaýshy edik. Júzinen nury tógilip, asqaqtaı basqan aqyndy kórý bir­ arman boldy. Kóne kitabyndaǵy óleńderin elige oqyp, ózin óleńinen artyq jaq­sy kórdik. Ol jylasa, jyladyq. Jymısa, jymıdyq. Sonda bireý: «Osy aqyndar nege jylaıdy? Aqynǵa ne jetpeıdi?» dese, aqyn janyn túsinbeısiń dep shyryldaımyz. Qaıran, kirshiksiz bala kóńil... Qazir oılasam, aqyndarǵa degen qurmetimiz bala shaqta ǵana pák hám shynaıy bolǵandaı.

Aımaqtar • 02 Maýsym, 2020

300 baspaǵa sýbsıdııa beriledi

Irgemizdegi Reseıde shartarapty sharlaǵan koronavırýstyń saldarynan japa shekken 292 baspaǵa memlekettik baǵdarlama aıasynda 116 mıllıon rýbl kóleminde sýbsıdııa berilmek. Bul sýmma 641 ataýly áleýmettik mańyzy bar kitaptardyń jarııalanýyna jumsalady.

Ádebıet • 01 Maýsym, 2020

Sholohov tvorchestvosy – sýahılı tilinde

Mıhaıl Sholohovtyń 1956 jyly soǵys taqyrybynda jazǵan «Adam taǵdyry» («Sýdba cheloveka») áńgimesi alǵash jarııalanǵanda oqyrman sanasyn dúr silkindirip, álem ádebıetinde qubylys sanalǵan edi. Mine, endi araǵa shırek ǵasyrdan astam ýaqyt salyp, osy áńgime Tanzanııa elinde jaryq kórip otyr.

Ádebıet • 01 Maýsym, 2020

Kim qalaı oqyp júr?

Gogoldiń «О́li jandar» shyǵarmasyndaǵy qul Chıchıkov kitap oqýdy sumdyq jaqsy kóredi. Oǵan ne oqysa da báribir edi – ol mátinniń sulýlyǵynan emes, adam­­nyń áripterden sóz, sózderden mán­di sóılem quraýynan kádimgideı láz­zat alatyn. Búgin jahandyq máselege aınalǵan «kitap oqymaý» haqynda sóz qozǵaımyz: biraq, qońyr áýenge salmaımyz. Tek, shartaraptaǵy oqýdyń aıaqalysyn barlap, baǵamdap kórmekpiz.

Rýhanııat • 31 Mamyr, 2020

Ulttyq kitaphana qory qundy kitappen tolyqty

Ulttyq akademııalyq kitaphananyń qorjyny sırek kezdesetin erekshe mazmundy kitappen tolyqty. Qazaqstannyń memleket jáne qoǵam qaıratkeri Álıhan Baımenov kitaphana qoryna qundy  kitap syılady. Janýarlar álemi týraly bul ensıklopedııany («Haıatý Haıavan») 14-ǵasyrda Mysyr ǵalymy Abý Baka Kamalýddın Mýhammed ıbn Musa Isa ıbn Alı «nash» kallıgrafııalyq jazýmen jazǵan.

Ádebıet • 28 Mamyr, 2020

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ár sózi hám ár isi ar tarazysymen ólshenip, ar sotymen sheshiletin ádebıette tvorchestvo adamdarynyń syńary bolýǵa aınalǵan maqtan degen bir minez bar. Árıne, jaqsy minez emes: súıkimsiz bolsa da myqty minez. Myqtylyǵy sol, nebir múıizi qaraǵaıdaı klassıkterdi yǵyna alyp jyqty. Basyna qandaı kún týsa da maqtanbaıdy dedik: maqtandy. (Myna bizder, klassık jazýshynyń jaman minezderden ada bolǵanyn qalaımyz hám talap etemiz! Bunymyzdyń durys-burysyn kim bilipti?..) Endi bir jaǵynan sýyq aqylmen oılap qarasaq, ózi klassık (jáne ózi qazaq) hám jazǵany shedevr jazýshy maqtanbasa, taǵy uıat sııaqty. Áıtpese, maqtaýdy kim kerek etpeıdi? Maqtandy kim izdemeıdi? Bul, jaryqtyq, bárine kerek. Negizgi túıtkil maqtaýdy kim, kimge, qalaı aıtýynda bolyp otyr.

Rýhanııat • 27 Mamyr, 2020

Kórnekti ádebıetshiniń týǵanyna – 80 jyl

28 mamyr kúni saǵat 15.00-de Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq akademııalyq kitaphanasy men Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń Nur-Sultan qalalyq fılıalymen birlese otyryp, Memlekettik syılyqtyń ıegeri, ádebıettanýshy, akademık,  fılologııa ǵylymdarynyń doktory Rymǵalı Nurǵalıdyń týǵanyna 80 jyl tolýyna oraı «Qazaq rýhanııatynyń ardakúreńi» atty ǵylymı akademııalyq suhbat ótkiziledi.

Álem • 27 Mamyr, 2020

Pandemııa: Stıven stıhııasy

Shartarapty sharlaǵan myna pandemııa qoǵamǵa únsizdik ákelýmen qatar jer betindegi barsha adamdardyń tirshiligin qubyltty. Tańnyń atysy, kúnniń batysy ary-beri sabylǵan qaýym ádepki ádetinen jańylyp, tek úılerinde boldy. Eshkim eshqaıda asyqqan joq (hám keshikken joq): burynǵy tynymsyz ómir saıabyrsydy. Bul karantınniń zaty jaman bolsa da rýhanı ómirimizge bir paıdasy tıdi desek, artyq aıtpaspyz, sirá. Kitap oqyǵysy kelip, biraq áttegen-aı, kúndelikti turmystan qoly bir bosamaı, bylaısha aıtqanda, jumystan moıny jar bermeı júrgen oqyrman úshin bul bir rahat ýaqyt boldy. Oqımyn dese de, jazamyn dese de óz erki (óıtkeni bos ýaqyt kóp). Sonda patsha kóńildi oqyrman kimdi oqydy? Qaı janr talǵam paraǵynan oryn aldy?

Ádebıet • 22 Mamyr, 2020

Tolstoı támsili

О́z zamanynda Tolstoı aqsaqal: «Keleshekte jazýshylar biz sııaqty tom-tom shyǵarmalar jazbaýy múmkin. Tipti kórkem nárselerge barý da birte-birte tyıylýy múmkin. Maqalalyq dúnıelermen shektelip, sony ádebıet dep eseptep, sondaı baǵytqa aýyp ketýi múmkin» degen eken. Bul paıymnyń aıtylǵanyna da, mine ǵasyrdan da uzaq ýaqyt ótipti. Áý basta buny oqyǵan jurt «Qudaı saqtasyndap», alǵaýsyz kádik keltirgenmen, Tolstoı támsili alysqa ketpepti.

Iаndeks.Metrıka