Ǵalam ǵajaptary • 15 Qazan, 2025
Bıylǵy ekonomıka salasyndaǵy Nobel syılyǵy ınnovasııalyq ekonomıkalyq ósý jolyn túsindirgen ǵalymdarǵa berildi. Júldeniń jartysy AQSh-taǵy Soltústik-Batys ýnıversıtetiniń qyzmetkeri Djoel Mokırge buıyrdy. Al qalǵan jartysyn Frans kolledjiniń qyzmetkeri Fılıpp Agıon men London ekonomıka mektebiniń qyzmetkeri Pıter Hoýıtt bólisti.
Ǵalam ǵajaptary • 15 Qazan, 2025
Kamchatkadaǵy Klıýchevskıı janartaýy qaıta oıanyp, odan shyqqan kúl-tozań 7,2 shaqyrymǵa deıin bıikke kóterilip, jeldiń áserinen 57 shaqyrymǵa deıin taralǵan.
Ǵalam ǵajaptary • 15 Qazan, 2025
О́z esimderin búkil álemge áıgileýdi oılaǵandar ne istemeıdi? Jańa Zelandııada turatyn Loýrens Ýotkıns esimin 2 253 sózge deıin uzartyp, «Guinness World Records» kitabyna endi.
Bilim • 14 Qazan, 2025
Halqymyzda «Egemen bolmaı, el bolmas» degen sóz bar. Osydan 35 jyl buryn tarıhı ádildik ornap, elimizdiń Memlekettik egemendigi týraly deklarasııa qabyldandy. Osy mańyzdy qujat jurtymyzdyń azattyq alýyna jol ashty. Mine, osy kún elimizdiń jańa dáýirge qadam basqan sátin aıqyndap, ulttyq jańǵyrýdyń bastaýyna aınaldy. Egemen el bolý – tek týdy kóterý emes, sanany, bilim júıesin de jańǵyrtý degen sóz.
Ǵalam ǵajaptary • 14 Qazan, 2025
Bilesiz be, koalanyń saýsaq izderi adamdykine qatty uqsaıdy. Tipti ǵalymdar elektrondy mıkroskoptyń kómegimen zerttegende de bul súıkimdi janýardykinen adam saýsaq tańbasynan ajyrata almaı biraz abyrjyp qalǵan.
Ǵalam ǵajaptary • 14 Qazan, 2025
Qytaıdyń Anhoı provınsııasyndaǵy 36 jolaqty tasjolda buryn-sońdy bolmaǵan uzyn-sonar keptelis boldy.
Ǵalam ǵajaptary • 14 Qazan, 2025
Jasandy zerde – ádiletke sebepshi
AQSh-ta jasandy zerde kómegimen sotta jeńiske jetkender sany artyp keledi. «NBC News» tilshileri júrgizgen zertteý kezinde ChatGPT arqyly óz isin aqtap shyqqandar anyqtalǵan.
Ǵalam ǵajaptary • 11 Qazan, 2025
Asfalttaǵy aqaýlardy endi arnaıy qurylǵylarsyz-aq anyqtaýǵa bolady. Germanııanyń Fraýngofer zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary asfalttyń astyna tóseletin erekshe «aqyldy mata» jasap shyǵardy.
Ǵalam ǵajaptary • 11 Qazan, 2025
Ulybrıtanııadaǵy aýksıonda áıgili ǵalym Albert Eınshteınge tıesili skrıpka 1,5 mıllıon dollarǵa baǵalandy.
Ǵalam ǵajaptary • 11 Qazan, 2025
Qytaı ǵalymdary kádimgi plastıkten kem túspeıtin ári ekologııalyq taza bambýkten jasalǵan jańa materıal oılap tapty.
