Tanym • 17 Qańtar, 2025
Arab jıhankeziniń túrikter týraly aıtqandary
Ahmad ıbn Fadlan ál-Baǵdadı – H ǵasyrda ómir súrgen arab oıshyly ári jıhankezi. Onyń «Túrik, hazar, orys, bulǵar elderin sıpattaıtyn ıbn Fadlan jazbasy» degen áıgili shyǵarmasy bar. Bul eńbekte Abbasıdter halıfatynyń Bulǵarııaǵa elshilik jiberýi, ony bastap barǵan ıbn Fadlannyń Orta Azııa men qazirgi Reseı jerindegi halyqtardyń turmys-tirshiligi jóninde jınaǵan qundy derekteri keltirilgen. Tarıhı qujat turǵysynan óte shynaıy ári mańyzdy derekkóz bolǵandyqtan, qanshama ǵasyr ótse de tarıhshylar áli kúnge sheıin ıbn Fadlan eńbegine súıenedi. Arab jıhankezi vıkıngterdiń ómir salty týraly da keremet jazbalar qaldyrǵan.
Suhbat • 17 Qańtar, 2025
Kreatıvti ındýstrııaǵa jańa mamandar qajet
Byltyr elimiz álemdik «Global Innovation Index-2024» reıtınginiń «Kreatıvti taýarlar men qyzmetter» kórsetkishinde 93-orynnan 65-orynǵa kóterildi. Demek 2024 jyl Qazaqstannyń kreatıvti naryqtaǵy tabysty kezeńi deýge bolady. Osy oraıda «Ait Gallery» atty galereıanyń jetekshisi Kenjebek Aıtqojınmen az-kem áńgimelestik. Shyǵarmashyl jastan ekonomıkanyń perspektıvaly salasyndaǵy bıylǵy jańashyldyqtar men jastarǵa usynylǵan múmkindikterdi surap bildik.
Teatr • 17 Qańtar, 2025
Dramatýrgııada tarıhı taqyryp ıgerilmegen alqap sııaqty, zertteýler, zerdelener tustary mol. Sonyń biri – Qasym han beınesi. Alaıda tarıhta «Qasym hannyń qasqa joly» ataǵymen málim qazaqtyń alysty boljaǵan birtýar handarynyń biri týraly tarıhı drama jazýǵa kúni búginge deıin kóp qalamgerdiń batyly barmaı kele jatqany jáne ras. Kınorejısser Aqan Sataevtyń fılmine arqaý bolǵany bolmasa, jalpy tulǵa týraly tushymdy dúnıe óziniń juldyzdy sátin kútkenine de kóp bolǵan. Osy olqylyqtyń ornyn Mahambet atyndaǵy Atyraý oblystyq akademııalyq drama teatrynda tusaýy kesilgen Asylbek Ihsannyń «Qasym han» tarıhı dramasy toltyrǵandaı boldy.
Tanym • 17 Qańtar, 2025
Joǵalǵan rýh. Qazaq qalaı aman qaldy?
1934 jyly Nyıý-Iork qalasynda jaryq kórgen «Bizdiń qarapaıym zamandastarymyz» atty zertteý eńbegin qolǵa alǵanymda, tosyrqap qalǵanym ras. О́ıtkeni AQSh-tyń Iell ýnıversıtetiniń antropologi Djordj Merdok bul kitabynda tasmandyqtar, Japonııanyń soltústigindegi aınýstar, Meksıkadaǵy astekter, Perýdegi ınkastar, Ýgandadaǵy gandalar, Polııardaǵy eskımostar sııaqty tarıh sahnasynan joıylyp bara jatqan halyqtardyń tarıhy men mádenıeti, qoǵamdyq dástúri týraly sóz qozǵaıdy. Al osylardyń qataryna nege ekenin qaıdam Ortalyq Azııadan tek qazaqty qosady. AQSh ǵalymy bul zertteýi arqyly ne aıtpaq? Neni meńzemek degen sansyz oıdyń jetegimen onyń kitabyn oqyp shyqtym.
Talbesik • 17 Qańtar, 2025
«Alyp qara qustyń adamzatqa qandaı paıdasy bar, ol bizge ne úshin qajet?» dersiz. Alaıda ol eldegi ekojúıeni, bıologııalyq alýantúrlilikti saqtaýǵa qajet. Kez kelgen bıologııalyq túr tabıǵı tepe-teńdiktiń tiregi. Bul rette tazqara qusynyń orny erekshe ekenin umytpaýǵa tıispiz.
