Ekonomıka • 25 Qazan, 2023
8 mıllıardtan 85 mıllıardqa deıin
Keńes odaǵynyń shańyraǵy gúrs etip qaq ortaǵa túsken bette-aq kúlli ekonomıkamyzdyń jon arqasynan basyp qaldy. Derbes ekonomıka qurý, valıýta shyǵarý, ónim óndirý, taýar satyp alý, taýar satý, áleýmettik ahýaldy túzeý deıtin túıtkilder tizbektelip, biriniń artynan biri shyǵa berdi. Qaptaǵan sharýanyń qaısysynan bastaryńdy bilmeı, qaradaı sharshaıtyn kez. Osy qurylymda eksporttyń orny erek edi. El bolǵan soń óz qazanyńda qaınaı bermeı, syrtqa ónim saýdalap, tabys tapqanyń jón. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyly deýge bolatyn (óıtkeni egemendikti 1991 jyldyń sońynda jarııaladyq emes pe) 1992 jyly nebári 1,4 mlrd dollardyń taýaryn eksporttadyq. Arada on jyl ótkende – 2001 jyly bul kórsetkish 8,6 mlrd dollar boldy.
Ekonomıka • 25 Qazan, 2023
El ishindegi aımaqaralyq kommýnıkasııany qamtamasyz etý maqsatynda jáne eksporttyq áleýetin arttyrý úshin táýelsizdik jyldary tórt tarapqa tartylǵan túrli baǵyttaǵy joldar ashyldy. Myńdaǵan shaqyrymǵa sozylǵan avtomagıstraldar salyndy. Qazaqstannan qanat qaqqan kúmis ushaqtar kúımesi shartarapqa taram-taram áýe joldaryn ashty. Tanapty jaryp tyńnan 3 myń shaqyrymǵa jýyq temirjol jelileri tartyldy. Sý joldary da jańǵyrdy. Ásirese sońǵy jyldary qulashyn keńge sermegen Aqtaý teńiz saýda porty týraly áńgime tipti bólek. Jalpy, búginde Qazaqstan aýmaǵy arqyly 11 halyqaralyq tranzıttik dáliz – 5 temirjol, 6 avtomobıl dálizi ótedi.
Mektep • 25 Qazan, 2023
Respýblıkada qazirgi kezde 7 723 mektepte 3,9 mln oqýshy bilim alyp jatyr. Olardyń 3700-den astamy – qazaq tilinde bilim beretin mektepter. Byltyrǵy oqý jylynda mektep bitirgen 172 myń oqýshynyń 120 myńnan astamy qazaq tildi mektepterde bilim alǵan bolsa, bul kórsetkish 2020-2021 oqý jylynda 111 183-ti qurady. Bıylǵy oqý jylynda birinshi synypqa barǵan 300 myńnan asa oqýshynyń 70 paıyzǵa jýyǵy memlekettik tilde oqýdy tańdaǵan.
Infografıka • 25 Qazan, 2023
Ǵylymy joq eldiń bolashaǵy joq
El egemendigin alǵan soń, otandyq ǵylym damýynyń jańa kezeńi bastaldy. Odaqtan qalǵan 100-den asa ǵylymı-tehnıkalyq uıym endi ǵana eńse tiktegen eldiń menshigine ótkendikten, ǵylym salasyn memlekettik deńgeıde qoldaýdyń mańyzy kún tártibinde turdy. Joǵarǵy keńestiń 1992 jyly 15 qańtardaǵy Qaýlysymen «Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylym jáne ǵylymı-tehnıka saıasaty týraly» zańy qabyldandy. Bul táýelsizdik tarıhyndaǵy tól ǵylymǵa memleket tarapynan jasalǵan quqyqtyq, qarjylyq, jalpy keshendi qoldaýdyń basy ǵana bolatyn.
Maman • 25 Qazan, 2023
Tehnologııa damyǵan saıyn ǵalam úzdiksiz ózgeris ústinde. Buryn kerek mamandyqtar shetke ysyrylyp, jańalary paıda bolyp jatyr. Táýelsizdik alǵan jyldary jumysqa jaramdy otandastardyń 55 paıyzy taýar óndirýmen aınalysty, ıaǵnı ónerkásip, qurylys, aýyl sharýashylyǵy salalarynda eńbek etti. 2000 jyldary zańger bolý sánge aınaldy. Al qazir ár oqýshy «aıtıshnık» bolǵysy keledi.
