Zerde • 27 Aqpan, 2024

Ult qaıratkerlerin ádebı keıipkerlerdeı bir-birine qarsy qoıý – ábestik

Táýelsizdik jyldary ult tarıhyn túgen­deýge aıryqsha eńbek sińirgen tulǵanyń biri – Ulttyq ǵylym aka­demııasynyń qur­metti múshesi, tarıh ǵylymdarynyń dok­tory, professor Talas Omarbekov (1948-2021). Ǵalymnyń 20-30 jyldardaǵy ashtyq qasireti, ult zııalylary týraly eńbekteri tańdaýly klassıkalyq zert­teýler qatarynda. «Alash» tarıhı zert­teý ortalyǵynda (Almaty) ult­tyń genea­logııalyq tutas­tyǵy jóninde ǵylymı-jobalardy júzege asyrdy. Abaı ýnı­ver­sıtetinde, Ál-Farabı ýnıversıtetinde, Sh.Ýálıhanov tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynda tarıhshy ǵalymdardy daıar­laýǵa atsalysty. Ol – mektepke arnalǵan «Qazaqstan tarıhy» oqýlyǵynyń avtory. «Qazaq gazetteri» quramyna enetin tarıhı-tanymdyq «Aqıqat» jýrnalynda qyzmet istedi. 4 tomdyq «Qazaqstan (Qazaq eli) tarıhyn» jazýǵa jetekshilik etti («Ejelgi órkenıetterdi zertteý ortalyǵy»). Parlament Senaty ázirlegen kóptomdyq «Asharshylyq» jınaǵyna qatysty. Qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııanyń jýan ortasynda júrdi. О́kinishke qaraı, qabilet-qarymy elge qajet shaqta álemge náýbat bolyp kelgen pandemııa saldarynan baqıǵa ozdy. Ǵalym qaıtarynyń aldynda (5.05.2021 jyl) Álıhan Bókeıhannyń 155 jyl­dyq mereıtoıyna oraı «Tarlan» ıntel­­lektýal­dyq klýbynyń múshelerimen kez­desip, oı-tujy­rymyn ortaǵa salǵan eken. Usta­­zy­myzdyń taspaǵa jazylyp qal­ǵan osy sózin hatqa túsirgen edik. Bıyl tarıhshy-ǵalym Talas Omar­bekovtiń ult ǵylymyna úlken jańa­lyq alyp kelgen «Qazaq sharýalaryn jekemenshikten aıyrý jáne kúshtep ujymdastyrý» («Lıshenıe sobstvennostı ı nasılstvennaıa kollektıvızasııa kazahskıh krestıan», 1994) atty doktorlyq dıssertasııasyna 30 jyl tolady. Osy tarıhı oqıǵany eske sala otyryp, «Tarlan» alańyndaǵy sózi men sonyń jalǵasyndaı jas tarıhshylarǵa arnalǵan onlaın pikirin (11.05.2021 jyl) oqyrmanǵa usynamyz.

Senat • 27 Aqpan, 2024

Dıalog alańynda bilim salasyn damytý talqylandy

Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaevtyń qatysýymen «Ulttyq múdde» dıalog alańynyń «Zamanaýı ulttyq mektep – jańa qoǵam qalyptastyrý joly» taqyrybyna arnalǵan otyrysy ótti. Is-shara barysynda bilim berý, mádenıet, óner salasynyń mamandary, sarapshylar, ǵalymdar jáne senatorlar ulttyq bilim berý júıesiniń damý úrdisin talqylap, osy baǵytty reformalaý jaıy aıtyldy, dep jazady  Egemen.kz joǵarǵy Palatanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.   

Qoǵam • 27 Aqpan, 2024

Ekskýrsııa isi sıfrlandyrylady

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıte­tin­de Dúnıejúzilik ekskýrsııa júrgizýshileri kúnine oraı Qazaqstan gıd mamandarynyń I respýblıkalyq forýmy ótti. Is-sharaǵa Týrızm jáne sport mınıstrligi, «Kazakh Tourism» UK AQ, «Atameken» UKP ókilderi qatysty. Sonymen qatar ǵalymdar, gıd-aýdarmashylar, osy salanyń ardagerleri men ishki jáne syrtqy týrızm jónindegi menedjerler boldy.

Mýzeı • 27 Aqpan, 2024

Araldaǵy balyqshylar mýzeıi

Biz kórgen ǵımarat áý basta orys kópe­siniń úıi bolǵan desedi. 1897 jyly salynypty deıdi biletinder. HIH ǵasyrda Aral teńiziniń bar balyǵyn saýdalaǵan myqtynyń biri shyǵar, bálkim. Biraq tarıhtaǵy Qazan tóńkerisinen keıin bul úı «Qyzyl múıis» deıtin ortalyq bolǵan kórinedi. Teńizden oralǵan balyq­shylardyń keńsesi retinde paıdaǵa jarapty. Aradaǵy ǵasyrǵa jýyq ýaqyttan soń bul ǵımaratty qala ortalyǵyna jyljytqan kórinedi. Maqsaty sol, budan mýzeı etip jasaqtap, balyqshy qaýymnyń tarıhyn qaıta jandandyrý jumystary qolǵa alynǵan edi.

Sport • 27 Aqpan, 2024

Jarys kúndeligi