Teatr • 22 Aqpan, 2024
Álemdi bılegen qolbasshylar men ámirshiler týraly jazylǵan óner shyǵarmasy eshqashan jerde qalmaıdy. Shyńǵys han qylyshyn ustap, sahnaǵa shyqsa, kórermendi de eleń etkizetinin rejısser jaqsy biledi. Sebebi ámirshilerdi arqaý etken pesada el men jerdiń ózekti máselesin erkin áńgimeleýdiń múmkindigi mol. Bul – qyzyq taqyryp. Segiz júz jyl buryn mámlúkterdiń arasynan sýyrylyp shyǵyp sultan bolǵan Beıbarystyń da dańq-daqpyrty uly qaǵandardan kem emes. Mysyr elin júıeli basqarǵan, dańqy jer jarǵan uly tulǵa musylman balasynyń basyn biriktirip, úlken jeńisterge jetelegeni kúni búginge deıin halyq aýzynda ańyz bolyp tur. Túrki tekti Beıbarys sultan týraly kórkem shyǵarmalardyń jyl saıyn jańa ınterpretasııamen tolyǵýy – teatr rejıssýrasy úshin dramatýrgııalyq aıryqsha izdenis.
Zerde • 22 Aqpan, 2024
Ult múddesi biriktirgen kúreskerler
Túrkistan ólkesiniń qos týmasy Sultanbek Qojanov pen Turar Rysqulov bir jylda týyp (Sultanbek – 1894 jyldyń kúzinde, 10 qyrkúıekte, Qarataý baýraıyndaǵy Aqsúmbede, al Turar sol jyl aıaǵynda, 26 jeltoqsanda, Alataý baýraıyndaǵy Besaǵashta týǵan edi), dúnıeni dúr silkindirgen ózgerister zamanynda ult bolashaǵyn kúıttegen kúreske toly belsendi ǵumyr keshti de, ekeýi bir jylda, bir kúnde – 1938 jylǵy 10 aqpanda Máskeýde atyldy.
Tarıh • 22 Aqpan, 2024
«Mádenıet jáne turmys» jýrnalynda isteıtinmin. 1987 jylǵy tamyzdyń 23 juldyzy kúni Qyzylordaǵa qaraı issaparǵa shyqtym. Toqsan alty jastaǵy bolshevık Nasreddın Tasymovpen kezdesýden kóp jańalyq kútip bara jatyr edim…
Tanym • 22 Aqpan, 2024
Ispan fılosofy Hose Ortega Gasset «О́nerdiń degemanızııalanýy» eńbeginde ónerdiń HH ǵasyrǵa deıin ǵana jalpyǵa túsinikti bolǵanyn aıta kelip, keıingi júzjyldyqta onyń etıka jáne estetıkalyq sıpatynan ajyraı bastaǵanyn baıandaıdy. Burynǵy zamanda asa qatty baǵalanatyn sulýlyq, izgilik sekildi adamı qasıetter jańa dáýirdiń talǵam tarazysynda múldem salmaǵy bolmaı shyqty. Klassıkalyq óner ıeleriniń adam emosııasymen oınaý tásilin modernıster áınek betin qasaqana qyrnaǵanda avtomatty túrde týatyn titirkenýge ǵana balap, ony baryp turǵan ádiletsizdikke balady. Osy arqyly olar óz týyndylaryn oıyn retinde ǵana qabyldap, onda eshbir adamı sezimdi, tipti adamnyń ózin kórsetpeýdi maqsat tutty. Al H.Gassettiń «Adamshylyq aıaqtalǵan jerden aqyndyq bastalady» degen pikiri sanańyzdy tipten sapyryp túsýi múmkin. Endi oılanyp kóreıikshi. Qazirgi qazaq ádebıetinde de beleń alyp jatqan osy úderis adamzat sanasynyń jańa daǵdarysyna ákelip soqpaı ma eken?
Ádebıet • 22 Aqpan, 2024
Jazýshy Tynymbaı Nurmaǵambetovtiń «Meshkeı» romany el táýelsizdik alǵan alǵashqy jyldardaǵy halyq turmysyndaǵy oryn alǵan jaǵdaılar men eldiń erteńine senbeıtin quldyq qursaýdan áli aryla almaǵan júıeni, sondaı-aq bar maqsatyn aqsha tabýǵa arnaǵan adamdar boıyndaǵy ashkózdik, toıymsyzdyq syndy pıǵyldardy sýretteıdi. Roman ıdeıasy bas keıipker Alyphan obrazyna jınaqtalyp jetkiziledi.
