Tanym • 28 Naýryz, 2024

Qupııa qarip pen jumbaq jazbalar nemese álem ǵalymdary oqı almaǵan sóılem...

Adamzat balasynyń evolıýsııalyq damýyna qaraı jazý óneri de san túrli ózgeriske ushyrap, jetilý joldarynan ótti. Álemdik jazý tarıhyn zertteýshi ǵalymdar onyń damý dınamıkasyn zerdeleý nátıjesinde búkil jazý júıesin úsh túrge bóledi. Olardy ǵylym tilinde pıktografııalyq, ıdeografııalyq (ıeroglıftik) jáne fonetıkalyq dep ataıdy. Kóne jazýlardy tanyp-bilý arqyly túrik halyq­ta­ry­nyń san myńjyldyqty quraıtyn tarıhy bar, ejelden kele jatqan kóne halyqtardyń biri ekenin dáleldeıtin «О́mirbaıan týǵan kúnnen bastalady», «Jer-jahanda arǵy atańnyń izi bar» atty zertteý kitaptarynyń avtory, qalamger-ǵalym, tarıhshy, Memlekettik syılyqtyń laý­reaty Qoıshyǵara SALǴARAULYNA jolyǵyp, jazý-syzý jóninde syr shertisken edik. Adamzat balasynyń evolıýsııalyq damýyna qaraı jazý óneri de san túrli ózgeriske ushyrap, jetilý joldarynan ótti. Álemdik jazý tarıhyn zertteýshi ǵalymdar onyń damý dınamıkasyn zerdeleý nátıjesinde búkil jazý júıesin úsh túrge bóledi. Olardy ǵylym tilinde pıktografııalyq, ıdeografııalyq (ıeroglıftik) jáne fonetıkalyq dep ataıdy. Kóne jazýlardy tanyp-bilý arqyly túrik halyq­ta­ry­nyń san myńjyldyqty quraıtyn tarıhy bar, ejelden kele jatqan kóne halyqtardyń biri ekenin dáleldeıtin «О́mirbaıan týǵan kúnnen bastalady», «Jer-jahanda arǵy atańnyń izi bar» atty zertteý kitaptarynyń avtory, qalamger-ǵalym, tarıhshy, Memlekettik syılyqtyń laý­reaty Qoıshyǵara SALǴARAULYNA jolyǵyp, jazý-syzý jóninde syr shertisken edik. 

Zerde • 28 Naýryz, 2024

«Qaıran bizdiń shesheler...»

Qazaq «Bul jaryq álem kúnniń nurly sáýlesinen, ananyń aq sútinen jaralǵan» deıdi analardy erekshe qurmettep. Analardy qalaı qurmettesek te jarasady. Analar týraly neshebir aqyndar keremet syrly jyr jazyp, sazgerler ásem án arnap, jazýshylar sandaǵan qyzyqty roman, ­hıkaıat pen áńgime jazyp, qylqalam sheberleri óz sýrtterinde analar obrazyn áserli órnektep, músinshi­ler nebir ǵajaıyp eskertkishter ornatty. Sonyń bir aıǵaǵy – bizdiń súıikti Taraz shaharynyń ortalyǵyna ornatyl­ǵan «Anaǵa taǵzym» eskertkishi. Asyl analar qurmeti­ne arnalǵan osyndaı kórnekti eskertkishter Aqtóbede, Atyraýdyń Maqat pen Beıneýinde, Qaraǵandy­nyń Qarqaralysynda jáne basqa da jerlerde ornatyl­ǵan. Bul – kópshiliktiń analarǵa degen zor qurmeti, halyq­tyń anaǵa degen sheksiz mahabbaty.

Egemen Qazaqstan • 28 Naýryz, 2024

«Hat qorjyn»

Pikir • 28 Naýryz, 2024

Jastar jańashyldyǵynyń negizi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev­tyń Ult­tyq qu­­ryl­­­taıda sóı­legen sózin tyńdaǵanda uly Abaı­­dyń «Qazaqqa kú­zet­shi bolaıyn dep, biz de el bolyp, jurt bil­gendi bilip, halyq qa­ta­ry­na qosylýdyń qa­myn jeıik dep nıettenip úırený kerek» degen janashyr sózi eriksiz oıǵa oral­dy. Pre­zıdent oıy­nyń Abaı sózi­men ún­desýin onyń Qu­ryl­taı­da aıtqan el bolý ba­ǵy­tyna usynǵan alty qundylyǵy dálel­deı­di.

Tehnologııa • 27 Naýryz, 2024

Paıdasy pildeı, zııany zildeı

Jahandy dúrliktirgen ja­sandy ıntellektiniń ker­neýi kúnnen-kúnge kúsheıip keledi. О́z be­tinshe oılana­tyn ro­bot­tar kóbeıip, bar­lyq salada basymdyq alǵa­nyna kýá bolyp otyrmyz. Tipti biraz jumys oryndarynda adamdardyń ornyn almastyryp jatyr. Jýrnalıster de bul máseleden alshaq emes. Jasandy zerde tilshiler qaýymyn órge shy­ǵara ma, orǵa jyǵa ma? Saraptap kórdik.

Rýhanııat • 27 Naýryz, 2024

О́nege joly

Bizdiń jastyq shaǵymyz naǵyz dýmandy ortada ótti. 1982 jyly sol kezdegi elimizdiń mańdaıaldy oqý orny S.M.Kırov Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine qabyldanyp, stýdentter qalashyǵyndaǵy jataq­hanaǵa ornalastyq, jańadan ashylǵan ǵımaratta oqýymyzdy bastadyq. Nebir talantty aqyndar men jazýshylar, jýrnalıster bilim alǵan bilim ordasynyń kezekti tolqyny bolyp biz de qosyldyq. Aldymyzdan sol kezdiń ózinde ádebı qaýymǵa tanylyp qalǵan Svetqalı Nurjan men Kenjebaı Ahmetov shyqty. Kenjebaı aǵa – prozaık, Svetqalı aǵa – aqyn. Sóıtip eki aqyn bolyp júrgende kóp uzamaı Bolat Qorǵanbekov degen aqynnyń kelgeni. Endi úsheý boldyq. Úsheýimiz bir úıdiń balasyndaı boldyq.

Pikir • 27 Naýryz, 2024

Adal eńbek nátıjege jetkizedi

«Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys». Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysynda osy mindetterdi barsha qaýymǵa júkteı otyryp, qoǵamdyq qundylyqtardy jańǵyrtý úshin mańyzdy qadamdar jasalatynyn jetkizdi.

Saraptama • 27 Naýryz, 2024

Salamatty ult – senimdi bolashaq

Qazirgi álemde densaýlyq saqtaý salasyndaǵy syn-qaterlerdiń artýy aıasynda salamatty ómir salty uǵymy barǵan saıyn ózekti jáne mańyzdy bolyp keledi. Bul – ózimizdi kútýge yntalandyryp qana qoımaı, sonymen qatar uzaq jáne sapaly ómirdiń kilti.

Pikir • 26 Naýryz, 2024

Tarıhymyzdy túgendeıtin kez

Tarıh tolqynynda qazaq halqynyń tarıhy myń san ózgeriske ushyraǵanyn búginde bári biledi. Árige barmaǵanda keshegi jetpis jyl jelkemizde otyrǵan qyzyl ımperııa óktemdikpen ózeýrep túp tarıhymyzdan alshaqtatýǵa baryn salyp, jantalasty.

Pikir • 26 Naýryz, 2024

Babalar ósıetimen úndestik

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysynda elimizdiń bolashaqtaǵy beınesin: «Ádiletti Qazaqstan – Adal azamat – Ozyq oıly ult» dep bekemdedi. Mundaǵy árbir sóz Uly dala tul­­ǵalary: Ál-Farabı, Abaı, Alash qaırat­kerleriniń el týraly ıdeıalary jáne asqaq mu­ra­larymen tikeleı baılanysyp, tolyq úndesedi.