Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
441 materıal tabyldy

Ádebıet • 27 Qarasha, 2024

Altyn júlge

«Aqyn ketip barady kóshemenen, Ekpininen bir daýyl esedi eren» dep bas­talatyn Jarasqan Ábdi­rashtyń óleńi bar edi ǵoı. Osyndaǵy aqyn sózin halyqtyń ıakı ulttyń rýhy dep almastyryp oqysa eshteńe ózgere qoımaıdy. Avtordyń Muqa­ǵalıǵa arnaǵan bul óleńi sol dáýirdiń úni men bol­mys-bitimin áıgilep, tip­ti búginge jalǵasyp ket­kendeı kórinedi. Sodan beri osylaısha jyrlamaǵan qazaq aqyndary kemde-kem. Jyrlap keledi, jyr­laı beredi. Álgindeı jyr­lardyń búgingi beınesi qan­daı deısiz ǵoı sonda. Qa­rańyz.

Tulǵa • 15 Qarasha, 2024

Aıta almasty ańdatqan áńgime

«Atanboıyn» aıtamyz ba, «boqyraý jármeńkesine» toqtalamyz ba? Álde «súrme tartyp tórt kózden­genin» sóz etemiz be? Biz meıli der edik. Qazaqtyń jalpaq tili qaı jaǵyna tartsa da, qaı qıyrǵa salsa da jetedi. Beıimbet shyǵar­mashylyǵyna kóz júgirtse, tipti qudirettenip ketedi.

Basylym • 12 Qarasha, 2024

Jup-jumyr jınaq

Jýrnalıst Serikqalı Muqashevtiń «Jasyndy jyldar» maqalalar jınaǵy qolǵa keshe tıdi. Memlekettik tapsyryspen Almatydaǵy «Toǵanaı T» baspasynan jaryq kórgen kitaptaǵy materıaldar qyzyq pen shyjyqqa toly ómirdiń ózindeı me dep bir kúlip, oılanyp ta qaldyq.

Ádebıet • 08 Qarasha, 2024

Alǵashqy óleń

Ony jazǵan kúndi umytqandy aqyn deýge bola ma? Al umytsa, basqa emes, aqyn «óledi-aý». Siz ólimdi qalaı túsinesiz? Fızıkalyq dene turǵysynan oılasańyz, qatelesýińiz múmkin. Júgin bireýge artyp, kúni úshin súıretilip júrgendi ómir dep kim aıtty? Aqyn dep kim aıtty. «Arǵymaqtyń balasy, Aryǵan saıyn tyń jortar, Arqa men qosym qalar dep. Azamat erdiń balasy, Jabyqqanyn bildirmes, Jamandar mazaq qylar dep» jyrlaǵan Qaztýǵannyń kózimen qaraǵanda solaı. Aqynnyń alǵashqy óleńi qazaq rýhynyń ilkidegi bir nusqasy jyraýlar ­poezııasyndaı qubylanama bolmasa, onyń nesi týyndy, nesi óleń der edik?

Tanym • 01 Qarasha, 2024

Aqylbaıdan qalǵan án

Qazaqta birli-jarym ǵana ánimen tarıhta qalǵan oqshaý tulǵalar bar. Sońyńda urpaq shyrqap salar jalǵyz aýyz ániń qalsa, ondaı jan baqytsyz dep aıta almas edik. Ol týyndyń el aýzynan túspeı, ult rýhanııaty men mádenıetine qyzmet etip jatsa, Abaı aıtpaqshy, «ólseń de ólmegenmen bolasyń teń».

Ádebıet • 24 Qazan, 2024

Babalar tarıhynyń altyn paraǵy

Osy ýaqytqa deıin Joshy han týraly ártúrli dúnıelerdi oqyp keldik. «Aqsaq qulan – Joshy han» týraly ańyz ben kúı qulaǵymyzǵa bala kúnimizden sińdi. Tipti mýltfılmnen kórip óstik. Ol kezde bir tústi qara sur ekran bolsa da ulttyq qundylyqtar molyraq sııaqty edi. «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?», «Aqsaq qulan – Joshy han» sekildi mýltfılmder tamashalaıtynbyz. Qazir bulardyń ısi de joq. Múmkin dál sol ýaqytta telmiretin basqa dúnıe bolmady. Aıtpaǵymyz ol da emes, Joshy han edi ǵoı.

Talbesik • 19 Qazan, 2024

Ushqat

Qazaq jylqysyn qylań nemese baran dep eki-aq túske bóledi desem, keıbireýler jaǵamnan alýy da múmkin qazir. Biletinder «e-e, osy da sóz be eken?» dep qoıa salady. Boz, aqboz, kók, qyzyl, sur sııaqty alystan kózge túsetinderin qylań deıdi de, qalǵan qara, qarager, tory, shabdar, kúreńderin baran ataıdy. «Aldyńǵy at baran bolmaı, qylań boldy» degen joldar Ilııas Jansúgirdiń «Qulagerinde» de bar. Qulager baran ekenin birden ańǵaramyz.

Taǵzym • 18 Qazan, 2024

Erekshe fılm-konsert

Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi jáne Astana qalasy ákimdiginiń qoldaýymen qazir Astanada ánshi, akter, aqyn, dramatýrg Qanat Júnis shyǵarmashylyǵynyń «Qoltańba» atty onkúndigi ótip jatyr. Máselen, erteń 19 qazan kúni Á.Mámbetov atyndaǵy memlekettik drama jáne komedııa teatrynda avtordyń «Alash joly» atty dramasy qoıylady.

Taǵzym • 17 Qazan, 2024

Ult ónerindegi ulaǵatty áýlet

Qazaq dalasynda teatr óneriniń qazyǵyn qaǵyp, týyn kótergen Jumat Shanın tulǵasy qashan da eske túsirip otyrýǵa tıisti ardaqty esimder sanatynda. Teatr óneriniń qalyptasyp, ornyǵýyna ter tókken J.Shanınniń jubaıy, ult teatrynyń alǵashqy qarlyǵashtarynyń biri – Janbıke de aı­týly aktrısa ekeni tarıhtan málim. Halqymyzdyń mańdaıaldy per­zent­­terine tartyp týǵan uldary Qasymhan Shanın de teatr men kıno óne­ri­niń qaıtalanbas juldyzy, rejısserligimen qatar ánshiligi de bir tóbe.

Tanym • 16 Qazan, 2024

Bas ustaýdan nege qorqady?

«Seniń ákeń jaqsy edi jambas jegen, Jaqsydan jaman týsa ońbas degen» bolyp keletin shýmaq erterekte el ishin qydyryp júretin. О́ıtetini, qazaqta tabaq tartý, qaı músheni kim ustaýy tıis syndy joralǵylar aıaqasty qalmaıtyn edi ǵoı. Al tıisti jilik, múshe ıesin tappaı qaldy eken nemese usynýshy durys úlestirmese, dastarqan basyndaǵy biletinder álgindeı shýmaqtardy mysalǵa keltirip, sózben qoıyp qalatyn. Aıypty jan alaqandaı dastarqan basynda kirerge tesik tappaıdy uıattan. Jambas súıektiń qadirli jandarǵa tartylatyny joǵarydaǵy joldardan belgili emes pe?

Iаndeks.Metrıka