Mıras • 26 Aqpan, 2025
Fransýzdardy qazaq tarıhymen tanystyrady
Parıjdegi Emıl Gıme negizin qalaǵan Azııa óneriniń ulttyq mýzeıi jyl saıyn álemniń túrli eliniń tarıhyn tanystyrady. Buǵan deıin Tájikstan (2021), Aýǵanstan (2022), Japonııa (2023) mádenı murasyn pash etken mýzeı bıyl Qazaqstannyń tarıhı qazynalaryn jınaqtap otyrǵany belgili. Ol týraly fransýzdyń geo.fr saıtynda: «Ortalyq Azııanyń az zerttelgen alyp memleketiniń tańǵajaıyp tarıhy» atty maqala da jarııalanypty.
Ádebıet • 25 Aqpan, 2025
Adamzat júreginiń altyn saǵaty
Buryndary Qasymnyń «Abdolla» dastany dep atalatyn. «Aqyn ólimi týraly ańyz» degen sóz taqyrypsha retinde jaqshaǵa alynatyn. Keıinnen ǵaıyptan taıyp Q.Amanjolovtyń osy poemasynyń taqyryby joǵalyp, «Aqyn ólimi týraly ańyz» degen jaqshaǵa alynǵan túsinik taqyryp bolyp shyǵa keldi. Aqynnyń bul shyǵarmasyna toqtalmaǵan ádebıetshi, synshy joqqa tán shyǵar. Sondyqtan jańalyq ashaıyn dep otyrǵanymyz joq. Alaıda Abdolla týraly aıtpaı ketýge bola ma?
Ádebıet • 21 Aqpan, 2025
Balýan sholaqtyń «Ǵalııasyn» Ámire Parıjde shyrqady ma, joq pa, ol jaǵy belgisiz. Olaı deıtinimiz, ótkende óner zertteýshisi Rústem Núrkenov Sáken Seıfýllınniń «Aqan seri» atty óleńinen seriniń eki birdeı áni Parıjde shyrqalǵany jóninde derekti alǵa tartqanyn oqydym.
Kıno • 20 Aqpan, 2025
Álem talǵamyndaǵy «Ábil» fılmi
Elzat Eskendirdiń «Ábil» fılmi 31-Vesoul halyqaralyq Azııa kınofestıvalin (Fransııa) jeńispen aıaqtap, birden úsh birdeı mártebeli marapatqa ıe boldy.
Rýhanııat • 07 Aqpan, 2025
Shynynda da, bodan eldiń balasynyń basynda qandaı baqyt bar dep oılaýyńyz múmkin ǵoı. Al asylynda múmkin emestiń kóbi tyǵyryqqa tirelip, bári bitýge aınalǵanda baryp úmit sáýlesiniń sheti kórine bastaıtynyn ómirlik mysaldar aıǵaqtaıdy. Bul týraly tamasha támsilder Paýlo Koelonyń «Alhımık» romanynda da ádemi sýretteledi. Qoı baǵyp, qııaly qaı jerden qońyraý qaqsa, sonda júgirgen baqtashy balanyń ómiri barlyq múmkindik túgesilgen jerden bastalýshy edi ǵoı jáne qulap qaıta turýlar qaıtalanyp otyrady. Ataqty týyndymen qatar, Nobel syılyǵyn enshilegen birneshe romandy qazaq tiline tárjimalaǵan qalamger-aýdarmashy Maral Hasenniń shyǵarmashylyq eńbegi men telegeı bilimi týraly qazir áńgimeleı alatyn eki qazaq bolsa, sonyń biri – áriptes aǵamyz, belgili jýrnalıst Jomart Ospan ekenin aıtqymyz keledi.
Án • 05 Aqpan, 2025
Eriksiz baılap-matap qoıatyn nárseler bolady. Bireýler qubylys, tylsym dep jatady. О́tip bara jatyp kilt toqtaısyń da, arbalyp turyp qalasyń. Máselen, «Meniń atym – Qoja» nemese «Taqııaly perishte» syndy fılmderge áli kúnge «qadalyp» qalatynymyz bar. Týra sol sııaqty efırde «Darıǵa-dáýren» áni qalyqtaǵan jyldary da álgindeı kúıdi talaı keshkenbiz. Iá, aqyn Nesipbek Aıtulynyń sózine jazylǵan Tursynjan Shapaıdyń áni «Darıǵa-dáýrendi» Ramazan Stamǵazıev oryndaǵanda eriksiz moıyn buratynbyz. Án baýrap, ózine baılap-matap alatyn. О́ner degen osy da.
Rýhanııat • 24 Qańtar, 2025
«Men bir jumbaq adammyn» dep hakim Abaıdyń ózi aıtypty. HH ǵasyrda týǵan Táken Álimqulovtyń abaıtanýǵa qatysty soqtaly eńbegi de «Jumbaq jan» atalypty. Bir joqty bir joq tabady degendeı, siz jumbaqtyń syryn jumbaq ashady degenge qalaı qaraısyz? Abaı álemin oqytqan óz aldyna, sózjumbaq, rebýs syndy oılandyratyn dúnıeler arqyly yntasyn oıatsa qaıter eken? Balanyń ynta-yqylasyn oıatarǵa bul da bir kómekshi qural emes pe? Oǵan Abaı álemine bastaıtyn mataýsóz (krossvord), baǵdarsóz (skanvord), sózden sóz (anagramma), san sóz (krıptogramma), tizbesóz (chaınvord) qaıda daıyn turǵan deýińiz de múmkin ǵoı. Bar, tipti jetkilikti. Tutas Abaı álemine jetelep, oılandyratyn sózjumbaqtardyń neshe atasy toptastyrylǵan kitaptar kimdi bolsyn beıjaı qaldyrmaýǵa tıis. Alaıda avtory osy dúnıeleri el arasyna taralsa, «bálkim oqyrmandar qajetine jaratar ma edi?» deıdi.
Jádiger • 15 Qańtar, 2025
Túrik qaǵandyǵy týraly taǵy bir málimet
Túrki akademııasy men Mońǵolııa Ǵylym akademııasynyń Arheologııa ınstıtýty Mońǵolııanyń Arhanǵaı aımaǵyndaǵy Nomǵon alqabynda 2019 jyldan beri birlesken arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizip jatqany belgili. Akademııa ondaǵy Qutluq qaǵan bitiktasynyń tómengi bóligindegi birsypyra tańbaǵa «jan bitkenin» málimdep otyr.
Tarıh • 14 Qańtar, 2025
Mahabbat bolmasa, ǵadaýat ta joq shyǵar, kim bilipti. Demek mahabbat týǵan kúni ol da birge kele me, álde áýelde mahabbattyń jańǵyryǵy men jarqyn sáýlesinen shoshyp oıanyp, ádetine basty ma eken? Oı eńbegin bylaı qoıǵanda, jan eńbegi, sana-sezim, rýh bıigine qulash urýshy aqyn-jazýshynyń shıyrlaǵan taqyrybynyń bir parasy osyǵan saıady.
Qoǵam • 01 Qańtar, 2025
Árıne, jańa jyldy otbasynda, ata-ana, bala-shaǵanyń qasynda qarsy alǵanǵa ne jetsin? Biraq tynymsyz tirshiliktiń tamyry soǵyp turý úshin adamzattyń qam-qareketi taýsylǵan ba? Senesiz be, senbeısiz be, jańa jyldy 60 myń jolaýshy poıyzda qarsy alatyny belgili bolyp otyr.
