Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
441 materıal tabyldy

Ádebıet • 27 Qyrkúıek, 2021

Oralhannyń obrazy

Aqyn-jazýshylardyń júris-turysy, ózin ustaýy, keı-keıde qaıtalanyp turatyn tosyn qylyqtary degen óz aldyna bólek bir álem. Tipti ártúrli qyzyqqa qaldyryp, kúlki shaqyratyn áreketterin estigende, «solaı eken-aý» dep tańǵaldyratyny taǵy bar. Olar da pende, et pen súıekten jaralǵan jan balasy, biraq qalam ustaǵan soń, bir qasıeti artyq turǵanyn qalaısyń. Altaıdyń Kerbuǵysy Oralhan Bókeı aıtpaqshy, «Aspan bolǵan soń, ashyǵy jaqsy». Shyǵarmasyn oqyp, ártúrli oı men sezimge qanyqqan soń, álgindeı artyq qasıetterdi de sol avtordyń boıynan kórgisi kelmeı me adamnyń? Oralhannyń joǵarydaǵy sózine salsaq, «jazýshy bolǵan soń, jaqsy kıingeni jaqsy» degendeı, áńgime ár qıyrǵa jeteleıtinin kánigi oqyrman álden baıqap ta otyrǵan shyǵar.

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2021

Pasport

Álippeden bildik pe, álde áke-sheshe ne muǵalim jattatqan al­ǵashqy óleń sol ma, bizdiń tuńǵysh tanyǵanymyz Abaıdyń «Ásempaz bolma árnege-si» edi. Aıtylýy da, jattalýy da tez, bireý óleń sura­sa taqyldatyp oqyp beretinbiz. Ke­ıinnen buǵan Abaıdyń qanshama óleńi qosyldy. Eń myqty óleńderi osy eken dep, shirenip oqýshy edik. Anyǵynda Abaıdyń ár óleńi óziniń tólqujatyndaı qumbyl dúnıe eken­digine áli kúnge oı taldyryp ke­lemiz. Jaqsy aralasatyn bir aǵam­nyń aıtqany bar.

Rýhanııat • 20 Qyrkúıek, 2021

Jeke pesa jazýǵa laıyq

Jumataı Jaqypbaevtyń taqyrypsyz óleńi bar. Djokondanyń jamaly, qasıeti týraly aıtyp kele jatady da, Láıláni jyrlap ketedi. «Djokonda mıyǵynda – jymıys, qaraıdy endi ol basqa arýlar zamanyn» deıdi. Týra sol sııaqty, óner, sulýlyq sııaqty Táńiriniń bergen artyq qasıetteri qaı zamannyń bolsyn qurdasy bolyp júre beretini belgili. Keler zamanǵa Djokondaǵa uqsap kartınadan syǵalaýy múmkin, óleń, án bolyp syrlasyp, tipti til bitip sahnadan sóılep shyqqanyn da kórdik. Mundaı qubylysqa ásirese, teatrda kóp ushyrasamyz.

Ádebıet • 13 Qyrkúıek, 2021

Jyrdyń kúıi

Qazaqta jyrdyń kúıindeı degen sóz bar. Áńgimeni jyrdyń kúıindeı qylyp jetkizetinder bolady. Aq tazynyń alǵanyn aıtyp qoıa salmaı, áýeli qara tazynyń shalǵanyn, sol ýaqytta jeldiń qalaı soǵyp, jalt burylǵanda tymaǵynyń qısaıyp bara jatqanyn, ony túzeı bergende er-toqymy aýyp, attan túsip qala jazdap zorǵa túzelip, mińgi torynyń jýastyǵynan aman qalǵanyn, jyndy tory bolǵanda qulap mertigip, ne jaıaý jete almaı qıyrda qalaryn bir qaperge salyp ótip, áıteýir sóıtip júrgende aq tazynyń túlkini aýzyna túsirgenin ásirelep aıtqanda, aýzyńnyń sýyn qurtyp qoıady. Az ǵana dúnıeni jyrdyń kúıindeı qylady. Bulaı ásirelep sóıleýdiń jaqsy, jamandyǵy bólek áńgime.

О́ner • 09 Qyrkúıek, 2021

«Samaltaýdy» salǵanda...

«Árkimniń týǵan jeri – Mysyr shári» degendeı, kózin ashyp kórgen shoqysy men taýy qaı adamnyń bolsyn Samaltaýy emeı nemene? Qolatynan samal espese, saıynan jupar ańqymasa, onyń taý aty qaısy?! Jazy-qysy jeli bir tynbaıtyn aýyldar da bolady. «Borany on kún soqqan esten ketpes, úırengen aýylyma eshteńe etpes» degen joldar da ataqty «Samaltaý» áni shyqqan atyraptan alys jerde týmaǵan.

Rýhanııat • 05 Qyrkúıek, 2021

Otyrardan kóshken ozan...

Qazaq ánurany avtorlarynyń biri Shámshi Qaldaıaqty kim bilmeıdi qazir?! Araǵa myń jyl salyp baryp Farabıden keıin týǵan Otyrardyń óreni! Ekeýiniń topyraǵy bir.

02 Qyrkúıek, 2021

Memleket basshysy Premer-Mınıstr Asqar Mamındi qabyldady

Qasym-Jomart Toqaevqa A.Mamın bıylǵy Joldaýdy júzege asyrý sharalary týraly baıandaǵanyn habarlaıdy Egemen.kz Aqordaǵa silteme jasap.

Abaı • 01 Qyrkúıek, 2021

Abaıdyń alǵashqy sapary

Eldegiler nege jar salmaıdy degen oı keledi. Aqparat seli sát saıyn­ shaıyp turǵan mynadaı zamanda ondaı qundylyqtar qaqas qaldy, bálkim. Bıyl Qarqaralydaǵy Qunanbaı qajy meshitine – 170 jyl. Shalkıiz jyraýdyń «Bir jaqsymen dos bolsań, azbas-tozbas múlki eter» degeni Qunanbaı men Alshynbaı arasyndaǵy dostyqqa keletin shyǵar, teginde. Qarqaralyǵa joly túskender soqpaı ketpeıtin eki oryn bolsa, biri – sol meshit. Jalǵyz oryn bolsa jáne ózi. Ádebı, mádenı, tarıhı, kıeli, qasıetti deńiz – barlyǵyna jarasa beredi. Sóıte tura bir basyna máselesi de jetedi meshittiń... Búgin sheshpegende qashan? Biz biraq onyń shetin qyltıtamyz da, jónimizge kete beremiz.

Rýhanııat • 27 Tamyz, 2021

Satylmaıtyn sýret

Biz bul týyndyny buldap bergeli otyrmyz. Týyndy qatardaǵy, jaı dúnıe emes. El bile bermeıtin sýretshi Berik Qarasholaqov toqyǵan Qasym Amanjolovtyń beınesi kózge ottaı basylyp, kóńilge qonǵandyqtan solaı dedik.

Rýhanııat • 24 Tamyz, 2021

«Abaı sııaqty án shyǵara alatyn aqyn…»

Ekeýin jaqyndastyratyn ne bar dersiz. О́ner ekeni ekibastan belgili. Bireýi – sóz ónerindegi, endi biri – saz ónerindegi qubylystar. Birge týyp, birge óspese de, bir-birin kórmese de aralaryn ańyz jalǵaıtyn syńaıly. Artynan ańyz ermegen aqyn – aqyn emes degen de sóz bar. Týra sol sııaqty, ekeýiniń sońynan ergen ańyzdyń ózi ár qıyrǵa sermeıdi.

Iаndeks.Metrıka