Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
429 materıal tabyldy

Qazaqstan • 31 Mamyr, 2022

Adamzat tarıhynyń azaly kúıi

Adam balasynyń aza boıyn qaza qylatyn tarıhtaǵy qasiretti tańba – saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandarynyń jazyqsyz taǵdyry. 1920-1950 jyldar aralyǵyndaǵy zulmat pen zobalań, náýbet pen kesapat tarıh betin jýsań ketpeıtin qyzyl qanǵa boıap, adamzat sanasyna aqtańdaǵyn qaldyryp ketti. Qazaqstan halyqtar túrmesine aınalyp, mıllıondaǵan taǵdyrlar jer aýdaryldy.

Ádebıet • 31 Mamyr, 2022

Júregi qars aıyrylǵan jas qulyndar

Sol sýret kóz aldymnan ketpeıdi. Tory bıeniń ker qulyny. Qarashoqydan óte bersem, jaltańnyń eńisinde jańa týǵan jas qulyn japadan-jalǵyz tobylǵy emip tur. Sáýirdiń jańbyry tysyr-tysyr etedi. Tobylǵy, qaraǵan gúldep ketken kez. Ústinen túspesem, óldi ǵoı ana qulyn. Kıiktiń quralaıyndaı ker qulyn, kózi mólt-mólt etken, aıaq-buty sıdyıǵan, panasyz jetim qulyn. Qýlyq qulyndaǵan (tumsa dep te aıtady, tuńǵysh tóldegen) enesinen kóz jazyp qalǵan, jylqyshyǵa kezigip, jaryǵy óshpedi áıteýir.

Ádebıet • 25 Mamyr, 2022

«Sáýirdiń túni. Qyzdyń demindeı jyly aýa...»

Saǵıdyń ǵajap óleńi bar. Ǵalamtorda joq, kitabyn bastap ne aıaqtap ta turmaǵan, eleýsiz týyndy sııaqty, bir oqyp ótesiz de, keıin izdep tappaı qalasyz. «Jatyrmyn nebir tús kórip» dep bastalady. Oqyǵan bolsańyz júregińiz búlk etken de shyǵar. Sebebi jabýly taqyrypty jazady aqyn.

Ádebıet • 23 Mamyr, 2022

Oıý-órnek – órkenıet pen ýaqyt

Keshe Halyqaralyq Túrki akademııasynyń uıymdas­tyrýymen Ulttyq akademııalyq kitaphanada belgili etnograf, sýretshi Eraly Ospanovtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Oıý-órnekter álemi» atty alqaly jıyn ótti. Onda sýretshiniń qazaq ómiri ǵana emes, túrki áleminen syr shertetin eki birdeı kitabynyń tusaýy kesildi. Qalyń oqyrman men kózi qaraqty jurt joǵalýǵa aınalǵan jádigerler toptastyrylǵan «Qazaq oıý-órneginiń atlasy» jáne «Qosheter» qazaq halqynyń qolóneri» atty kitaptarymen tanysty.

Kıno • 23 Mamyr, 2022

«Bir belgi úshin...»

...Týa bitken jap-jaryq janar da Jaqandiki edi, ol da aǵyp tústi. El ishinen kezikken Aıjamal da janynyń jubanyshy edi, ony da bireý qaǵyp tústi. «Nege solaı?..». Ánmen syrlasýǵa da, sóılesýge de bolady. Qalasa birge qaıǵyryp, birge muńaıyp, «ishtegi kirdi ketirýge» de bolady. Bir sózben aıtqanda ánmen ómir súredi adam. Bul sózge kelisýge de, kelispeýge de qaqylysyz. Keshe ǵana jaryqqa shyqqan Kenjebaı Ahmetovtiń «Nege solaı?» fılmin kórseńiz amalsyz kelisesiz, biraq.

Qazaqstan • 22 Mamyr, 2022

El nazarynda – «Ekinshi Respýblıka»

О́tken aptanyń sońynda Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda «Qazaqstan» ulttyq arnasy túsirgen «Ekinshi Respýblıka» atty derekti fılmniń kórsetilimi boldy. Fılm ekrannan kórsetilmes buryn telejúrgizýshi, AMANAT partııasy saıası bıýrosynyń múshesi Maqsat Tolyqbaı men Ulttyq arnanyń Aqparattyq-saraptamalyq baǵdarlamalar dıreksııasynyń dırektory Jalǵas Sádibekuly sóılep, túsinik bere ketti. Ýnıversıtet ustazdary men ǵalymdary, BAQ ókilderi, stýdentter tamashalaǵan dúnıe aldaǵy saıası naýqanǵa halyqtyń saýatyn ashyp, sanasyn daıyndaýda taptyrmas aqparat kózi der edik.

Rýhanııat • 18 Mamyr, 2022

Túrkologtyń telegeı eńbegi eskerildi

Búgin Halyqaralyq Túrki akademııasynda kórnekti túrkolog, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Qarjaýbaı Sartqojaulynyń 75 jasqa tolýyna arnalǵan alqaly jıyn ótti. Onda túrki mádenıeti men jazýyna ólsheýsiz úles qosqan ǵalymnyń eńbegi joǵary baǵalanyp, ǵalym Túrki akademııasynyń Altyn medalimen marapattaldy.

Qoǵam • 17 Mamyr, 2022

Kúrek pen júrektiń orny...

Keı-keıde, qolym qalt etkende ózime jumys isteı bastaımyn. Atam «ózińe qul bolǵannan artyq ne bar?» dep otyratyn kórinedi. Qazir eń qıyny da ózińe ýaqyt bólý sııaqty seziledi. Jumys, balabaqsha, mektepke bala tasý, áleýmettik jeli, qalanyń qym-qýyt qarbalasy... Tipti umyttyryp jiberedi kim ekenińdi. Oryndaýshy bolyp ár iske bir jegilesiń de júresiń. Bitirip jatqanyń da shamaly.

Ádebıet • 15 Mamyr, 2022

Qadyrdyń «Kári qyrany»

Bıikke kóterilgende qy­byrlaǵan qurttan jy­byrlaǵan jylanǵa deıin kóretin qyrannyń kózi shalmaıtyn nárse joq de­sedi. Joǵary kóterilgen saıyn jiti kóredi eken. Aspandaǵan saıyn qybyr etkendi baıqaǵanymen, usaq-túıekti elemeıdi. Sorǵalap bárine túse ber­meı­di. Maıda-shúı­demen jumysy joq. Al adam she? Adam da sondaı bolsa ǵoı dep oılaısyń. Ádebıettiń kózdegeni de, kóksegeni de sol emes pe? Adamdy asqaq, tereń oılarǵa jeteleý.

Qazaqstan • 06 Mamyr, 2022

Ázerbaıjan aqyny ulyqtaldy

Baýyrlas ázerbaıjan halqynyń dańqty perzenti Ahmed Djavadtyń týǵanyna bıyl – 130 jyl. Qazaq dalasynda mereıtoıy IýNESKO kóleminde, memle­kettik deńgeıde atalyp ótkeli otyrǵan Ahmet Baıtursynuly, Muhtar Áýezov qandaı iri tulǵa bolsa, kórnekti aqyn, ázerbaıjan ulttyq ánuranynyń avtory, qyzyl qyrǵynnyń qurbany Ahmed Javad ta sondaı tulǵa. Osyny eskergen Ha­lyqaralyq Túrki akademııasy «ALJIR» memorıaldy-mýzeı kesheninde ázerbaı­jannyń ulttyq aqyny Ahmed Javadty jáne ázerbaıjandyq saıa­sı repressııa qurbandaryn eske alýǵa arnalǵan is-shara ótkizdi.

Iаndeks.Metrıka